Ουσίες κι οινοπνεύματα

Το μεγάλο θέμα της χρήσης αναβολικών από αθλητές ήρθε πρόσφατα στην επικαιρότητα με την εύρεση θετικού δείγματος στην εθνική μας ομάδα άρσης βαρών. Πολλά τα βάρη και για τον προπονητή, τους γιατρούς, αλλά και τους ίδιους τους αθλητές που καταδέχτηκαν υπό την σκιά της δόξας να χρησιμοποιήσουν τέτοιες ουσίες.

Είναι γενικώς γνωστό ότι η χρήση αναβολικών δεσπόζει στον πρωταθλητισμό, αποτελεί όμως κοινό μυστικό. Από τη μια μεριά υπάρχουν οι φορείς ελέγχου και από την άλλη η κούρσα για την εύρεση μη ανιχνεύσιμων ουσιών. Υπάρχει μ’ άλλα λόγια ένας αγώνας δρόμου μεταξύ WADA, (World Anti - Doping Agency) και των εταιρειών αναβολικών για το ποιος θα προφτάσει ποιον. Επενδύονται τεράστια ποσά στον τομέα της εύρεσης νέων μη ανιχνεύσιμων ουσιών, οι οποίες όταν καταστούν ανιχνεύσιμες, επινοούνται νέες που δεν είναι.

Δεν μπορώ να δεχθώ το γεγονός ότι σε μια ομάδα ο προπονητής και ο γιατρός που την παρακολουθεί, να μη γνωρίζει τι ουσίες χρησιμοποιούν τα μέλη της, τη στιγμή που επεμβαίνουν και στην παραμικρή λεπτομέρεια της διατροφής, της διασκέδασης, καθώς και του τρόπου ζωής τους. Απλά είναι κοινό μυστικό και καθένας αποφεύγει να μιλήσει. Όλοι γνωρίζουν τι συμβαίνει. Θυμάμαι από τα μαθητικά μου χρόνια, όταν πλησίαζε σχολικός αγώνας, ο γυμναστής μας, μας έβαζε όρια μεταξύ άλλων μέχρι και πόσο να αυνανιζόμαστε!

Μου έλεγε φίλος, παλαιότερο μέλος της εθνικής μας ομάδας στο δέκαθλο, ότι οι προπονητές τους, τους χορηγούσαν την ουσία winstrol, (που για κάποιους δεν είναι πολύ επικίνδυνη) και ταυτόχρονα τους έδιναν και άλλες ουσίες που την καθιστούσαν μη ανιχνεύσιμη. Ποιος ξέρει και τι άλλο περιελάμβαναν τα διάφορα ροφήματα που τους χορηγούντο που τα παιδιά δεν εγνώριζαν.

Βέβαια, στην πρόσφατη περίπτωση της εθνικής άρσης βαρών, κανείς από τους αθλητές που δήλωσαν ότι δεν ήξεραν τι περιείχαν οι ουσίες που τους χορηγούσαν οι προπονητές τους δεν έκανε μήνυση κατά παντός υπευθύνου, όταν το σκάνδαλο αποκαλύφθηκε. Προφανώς, γιατί ήταν ενήμεροι για τα πάντα.

Εκείνο που είναι σίγουρο, είναι πως παγκοσμίως είναι γνωστά αυτά τα φαινόμενα και όλοι μα όλοι ανεξαιρέτως χρησιμοποιούν αναβολικές ουσίες για να μπορέσουν να πετύχουν επιδόσεις ικανές να τους στείλουν σε κάποια μεγάλη διοργάνωση, όπως για παράδειγμα οι ολυμπιακοί αγώνες. Βέβαια και η ΔΟΕ έχει κατηγορηθεί ότι έχει αποκρύψει στο παρελθόν θετικά δείγματα προς αποφυγήν ντροπής. Παρ’ όλα αυτά διενεργεί για τα μάτια του κόσμου ελέγχους πριν και κατά τη διάρκεια των διαφόρων διοργανώσεων.

Σύμφωνα με τη Δ.Ο.Ε. θεωρείται doping η χρήση από τον αθλητή ή η χορήγηση σε αυτόν προς χρήση από άλλο άτομο, ουσιών που είναι ξένες προς τις μεταβολικές διεργασίες του ανθρωπίνου οργανισμού, με σκοπό την τεχνητή και παράνομη βελτίωση των επιδόσεων. Η χρήση αυξητικών ουσιών ήταν από καταβολής του θεσμού των αγώνων το ζητούμενο για κάθε αθλητή. Παλαιότερα οι μαραθωνοδρόμοι έπαιρναν μπράντι με στρυχνίνη. στη συνέχεια ανακαλύφθηκε η ευεργετική επίδραση της καφεΐνης, μετά οι αμφεταμίνες και τέλος τα στεροειδή. Οι υπολογισμοί για το ποσοστό των αθλητών που παίρνουν αναβολικά κυμαίνεται σε πολύ ψηλά ποσοστά, πάνω από 50%

Να υπενθυμίσουμε την περίπτωση του Καναδού Ben Johnson που του αφαιρέθηκε το παγκόσμιο ρεκόρ των 100 μέτρων στους ολυμπιακούς της Σεούλ το 1988 και των δικών μας Κεντέρη και Θάνου, που στην ολυμπιάδα της Αθήνας μας ντρόπιασαν, αφού με την επεισοδιακή αποφυγή του τεστ μας βεβαίωσαν αυτοί και ο προπονητής τους, ότι είχαν κάνει χρήση ουσιών.

Ο Χρήστος Ιακώβου, πρωταθλητής της άρσης βαρών το 1979, ήταν ο πρώτος που κατήγγειλε τη χρήση αναβολικών στην ομάδα του. Στην ολυμπιάδα του Los Angeles το 1984 πιάστηκαν για χρήση απαγορευμένων ουσιών η πρωταθλήτρια στο ακόντιο Άννα Βερούλη, και ο Γραμματικόπουλος της άρσης βαρών. Επίσης σε έλεγχο που είχε σαν αποτέλεσμα και τον αποκλεισμό τους, βρέθηκαν θετικοί οι Δεληφώτης του άλματος σε μήκος και ο Ζαρζαβατσίδης από την άρση βαρών. Στο ποδόσφαιρο, το δημοφιλέστερο άθλημα, έχουμε αρκετά κρούσματα χρήσης ουσιών, (Ισις, Βρύζας) και μάλιστα και ξαφνικούς θανάτους την ώρα του αγώνα. Στο πρωτάθλημα μπάσκετ του 1999, όπου καθιερώθηκε ο έλεγχος για χρήση παράνομων ουσιών, βρέθηκαν εννέα θετικά δείγματα!

Αξίζει να αναφέρουμε το σχόλιο του Αμερικανού δρομέα Johnny Grey , που κατέκτησε το χάλκινο μετάλλιο στη Βαρκελώνη το 1992, για τη νομιμοποίηση των αναβολικών : «Θα παρακολουθούμε ένα δρομέα να σπάει τη μία μέρα το παγκόσμιο ρεκόρ και να πεθαίνει την επόμενη εβδομάδα. θα είναι σαν να επιτρέπουμε στους αθλητές ν ' αυτοκτονούν για την αγάπη τους για το χρήμα».

Δυσανεξίες

Οι πιο πολλοί από εμάς παρουσιάζουμε δυσανεξία σε πάρα πολλά συστατικά των τροφών. Εκτιμήσεις αναφέρουν ότι το 50% του παγκόσμιου πληθυσμού πάσχει από κάποιου είδους τροφική δυσανεξία. Σύμφωνα με το ορισμό, τροφική δυσανεξία χαρακτηρίζεται η κάθε ανώμαλη αντίδραση του οργανισμού σε κάποιο χημικό ή τοξικό ερέθισμα, που προκαλείται με την κατανάλωση κάποιας τροφής ή συστατικού της και ειδικότερα στην αδυναμία απορρόφησης ή αφομοίωσης και μεταβολισμού της από τον οργανισμό. Η αντίδραση αυτή έχει σαν συνέπεια την ενεργοποίηση ορισμένων αμυντικών μηχανισμών, επειδή η τροφή αναγνωρίζεται ως βλαβερή και εχθρική για τον ίδιον τον οργανισμό.
Έτσι τα απλά φουσκώματα, πόνοι στο στομάχι, ρευματοπάθειες, αύξηση βάρους κ.ά. μπορεί να οφείλονται όχι σε παθολογικά αίτια, αλλά απλά σε κάποιες τροφές. Ο σύγχρονος τρόπος ζωής και η χρήση χημικών στην παραγωγή και τυποποίηση των τροφίμων καθώς και οι τρόποι συντήρησης, αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης δυσανεξίας. Και επειδή τα συμπτώματα από μια τέτοια ενόχληση εμφανίζονται ώρες μετά την κατανάλωση των τροφών, δεν είμαστε βέβαιοι για το ποια τροφή προξένησε τη δυσανεξία που μας ταλαιπωρεί.
Για να αντιμετωπιστεί μια δυσανεξία εργάζεται πυρετωδώς το ανοσοποιητικό μας σύστημα, το οποίο παράγει αντισώματα για να πολεμήσει τον «εισβολέα» που αναγνωρίζει ως εχθρικό. Επειδή σ’ αυτή τη διαδικασία συμμετέχουν και άλλα όργανα, (θυρεοειδής, συκώτι, πάγκρεας κλπ), ο οργανισμός εμφανίζεται εξασθενεί και εμφανίζεται επιρρεπής σε άλλες ασθένειες, με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος αρρώστιας.

Κάθε οργανισμός θεωρείται μοναδικός ως προς τις δυσανεξίες που παρουσιάζει. Ωστόσο έχουν γίνει προσπάθειες να ομαδοποιηθούν με βάση την ομάδα αίματος. Σύμφωνα με τη θεωρία αυτή κάθε ομάδα αίματος, παρουσιάζει άλλες διατροφικές συνήθειες και επειδή η εξέλιξη του ανθρώπου και των διατροφικών συνηθειών είναι σχεδόν παράλληλη με την εμφάνιση των ομάδων αίματος, μπορεί κάποιος να θεωρήσει ότι αυτή η θεωρία είναι βάσιμη.

Προσωπικά, έχω διαπιστώσει δυσανεξίες απλής μορφής σε τροφές, όπως τα γαλακτοκομικά προϊόντα και κυρίως το γάλα και το γιαούρτι. Το γάλα με φούσκωνε υπερβολικά. Από μόνος μου σταμάτησα την κατανάλωσή του και το πρόβλημα λύθηκε. Το συζήτησα με διαιτολόγο και μου είπε ότι είμαι δυσανεκτικός στη λακτόζη, ένα ένζυμο που περιέχεται στο γάλα και τα προϊόντα του. Τελευταία κυκλοφορεί γάλα που έχει μικρότερη περιεκτικότητα σ’ αυτό το ένζυμο, το οποίο δεν εξαλείφει το πρόβλημα, απλά το μειώνει.

Το γιαούρτι που και καλά βοηθάει στην καλή λειτουργία του εντέρου, τρελαίνει τους ανθρώπους που είναι δυσανεκτικοί στη λακτόζη! Όσο και να διαφημίζουν οι εταιρείες παραγωγής γιαουρτιών ότι τα προϊόντα τους είναι αγνά και βοηθούν στη λειτουργία του οργανισμού, στην ουσία δεν προσφέρουν τίποτα παραπάνω στις ομάδες αυτές από να τις επιβαρύνουν.

Ένα άλλο τρόφιμο εξίσου ένοχο για δυσανεξίες είναι το ψωμί από σιτάρι. Η γλουτένη που περιέχεται σ’ αυτό και που είναι απαραίτητη για το «φούσκωμα» του ψωμιού κατά το ψήσιμο, φουσκώνει και το πεπτικό μας σύστημα, με αποτέλεσμα ο οργανισμός μας να κουράζεται άδικα. Σε πολλές περιπτώσεις μάλιστα οι φούρνοι, αλλά και οι εταιρείες παραγωγής ψωμιού προσθέτουν γλουτένη στο αλεύρι για καλύτερα αποτελέσματα κατά το ψήσιμο.

Μια καλή λύση για να μάθουμε ποιες τροφές μας ενοχλούν και ποιες όχι είναι η εξέταση αίματος. Η ποιο ενδεδειγμένη είναι η λεγόμενη ELISA lgG, που αναλύει τα δεδομένα για 93 περίπου συνήθη τρόφιμα καθημερινής κατανάλωσης και μας δίνει τ’ αποτελέσματα. Είναι εξέταση που θα κάνουμε μια φορά μόνο στη ζωή μας και μπορεί να μας βοηθήσει αποτελεσματικά στο να βελτιώσουμε τον τρόπο ζωής μας.

Από Μάρτη καλοκαίρι…

Ο Απρίλης μπήκε σήμερα και οι πιο πολλοί από εμάς έχουμε ήδη ετοιμάσει τις τσάντες μας για τα γυμναστήρια. Σκοπός μας, ένας: το καλοκαίρι να είμαστε fit και να βγούμε στις παραλίες «φέτες». Επειδή και εγώ ασχολούμαι κατά κάποιο τρόπο με γυμναστική και βλέπω να έρχεται όλο και περισσότερος κόσμος να «λιώσει», θα ήθελα να επιστήσω την προσοχή μας σε μερικά σημαντικά σημεία.

Εκείνο που πρέπει να γνωρίζουμε όλοι είναι ότι δεν γίνεται από τη μια στιγμή στην άλλη από αγύμναστοι εντελώς να γίνουμε αθλητικοί τύποι, κι αυτό γιατί το σώμα θέλει το χρόνο του, μέχρι να συνηθίσει στη νέα μορφή καταπόνησης. Σημαντικό ρόλο στο πόσο γρήγορα και άμεσα θα είναι τα αποτελέσματα παίζει και σε τι σωματότυπο ανήκουμε, αν έχουμε ασχοληθεί ποτέ στο παρελθόν με οποιασδήποτε μορφής άθλησης και φυσικά αν είμαστε εύσωμοι ή αδύνατοι.

Όλα αυτά σε συνδυασμό με σωστό πρόγραμμα άσκησης και διατροφής συντελούν στο να έχουμε ποιο σύντομο αποτέλεσμα. Το σύντομο δεν είναι βέβαια από τη μια στιγμή στην άλλη, αλλά μέσα στο πρώτο τρίμηνο της συστηματικής μας προπόνησης. Και αυτό είναι διαπιστωμένο. Άρα λοιπόν όλοι όσοι σκοπεύουν να ξεκινήσουν προπονήσεις με στόχο το επερχόμενο καλοκαίρι να ξέρουν πως το μόνο που θα πετύχουν είναι μια μικρή βελτίωση της εμφάνισής τους και να βάλουν τις βάσεις για την επόμενη χρονιά.

Προσοχή χρειάζεται επίσης και στο «στρώσιμο» του υποψήφιου αθλητή. Δεν χρειάζεται να φορτώνουμε κιλά ζηλεύοντας ή βλέποντας τους άλλους ή προσπαθώντας να «φουσκώσουμε» το δυνατόν συντομότερο. Το μόνο που σίγουρα θα πετύχουμε θα είναι να τραυματιστούμε, να απογοητευτούμε και να τα παρατήσουμε. Θα πρέπει να έχουμε υπομονή, να ακούμε το γυμναστή και να εφαρμόζουμε αυτά που μας λέει και όχι τον φίλο μας ή τον όποιο καλοθελητή προσφερθεί να μας συμβουλέψει.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στην περίπτωση που αποφασίσουμε να πάρουμε κάποια συμπληρώματα διατροφής. Όλα αυτά που έχουν έγκριση από τον ΕΟΦ ή από αντίστοιχη υπηρεσία ελέγχου της χώρας που παράγονται, είναι ασφαλή αν λαμβάνονται με μέτρο και βάσει της δοσολογίας που αναγράφουν. Επειδή πολλά ακούγονται για αυτά, εκείνο που θέλω εγώ να καταθέσω είναι ότι όλα είναι ασφαλή, αν λαμβάνονται σύμφωνα με τις οδηγίες του σκευάσματος. Βοηθάνε στην αντοχή και την καλή αποθεραπεία του οργανισμού μας μετά από μια σκληρή προπόνηση, όποιου είδους προπόνηση κι αν είναι αυτή. Είτε μιλάμε για τρέξιμο, είτε για ποδηλασία, είτε για κολύμπι, είτε για προπόνηση με βάρη, η απαίτηση του οργανισμού για καλής ποιότητας καύσιμα σε σύντομο χρόνο, (μιλάμε για κατανάλωση πάνω από 400 θερμίδες την ώρα), δεν καλύπτεται από ένα απλό γεύμα. Εδώ έρχεται το συμπλήρωμα. Αυτό λέει άλλωστε και η ίδια η λέξη.

Σημαντικό είναι επίσης να επισκεφτούμε κάποιο γιατρό κυρίως καρδιολόγο, να του πούμε ότι έχουμε σκοπό να μπούμε σε ρυθμό προπόνησης και να μας κάνει εξετάσεις για να διαπιστώσει πως είμαστε υγιείς και μπορεί η καρδιά μας να αντέξει την καταπόνηση. Κι αυτό γιατί σε πολλές περιπτώσεις δεν γνωρίζουμε ότι πάσχουμε από κάποιου είδους καρδιαγγειακό νόσημα και μπορεί να βρεθούμε προ εκπλήξεων! Μια εξέταση λοιπόν είναι απαραίτητη, όσο νέοι και όσο σίγουροι κι αν είμαστε για την υγεία μας.

Η πορεία που ακολουθείται συνήθως σε αρχάριους αθλητές, είναι ένα «στρώσιμο» και εξοικείωση με το χώρο και τα μηχανήματα του γυμναστηρίου για ένα μήνα περίπου με μια συχνότητα τριών – τεσσάρων επισκέψεων την εβδομάδα. Συνεχίζουμε με μια δίμηνη ελαφριάς καταπόνησης εξάσκηση, ώστε να συνηθίσουν οι μύες και οι τένοντες στη νέας μορφής άσκηση και να αποφευχθούν μελλοντικοί τραυματισμοί, και μετά μπαίνουμε σε τακτικό πρόγραμμα. Τα πρώτα αποτελέσματα, ανάλογα με το τι σώμα είχαμε όταν ξεκινήσαμε, θα φανούν στο τρίμηνο. Ουσιαστικά αποτελέσματα, όπως μυς και μείωση λίπους θα φανούν στο εξάμηνο ως αποτέλεσμα σωστής προπόνησης και κατάλληλης διατροφής. Και αυτή η βελτίωση θα μείνει, έστω κι αν σταματήσουμε να γυμναζόμαστε. Το σώμα θυμάται. Και μετά από χρόνια αν αρχίσουμε πάλι να προπονούμαστε τα αποτελέσματα θα είναι πολύ πιο γρήγορα.

Και το κυριότερο: αν έχουμε ελεύθερο χρόνο, γιατί να τον σκοτώσουμε σε μια καφετέρια αράζοντας και να μην πάμε να γυμναστούμε λιγάκι. Και πιο φτηνά μας βγαίνει και βοηθάει στην καλύτερη φυσική μας κατάσταση και εμφάνιση. Ας το δούμε και σαν επένδυση για το σώμα μας. Χτίζουμε τώρα για μελλοντική καλή εμφάνιση.

Νους υγιής…

Αθληθείτε, κάνει καλό. Αυτό διαπίστωσαν Βρετανοί επιστήμονες ύστερα από εξετάσεις που έκαναν σε περίπου 2.400 δίδυμα αδέρφια, εκ των οποίων οι μισοί ασκούνταν συστηματικά και οι υπόλοιποι καθόλου. Στο τέλος του «πειράματος» η διαφορά μεταξύ των διδύμων αδερφών ήταν οφθαλμοφανής, αφού ο ασκούμενος έδειχνε γενετικά μέχρι και 10 χρόνια νεότερος!

Και όχι μόνον αυτό, αλλά τα μέλη που δεν ασκούνταν, επιτάχυναν τη διαδικασία της γήρανσης. Άρα λοιπόν μια μικρή δόση οποιασδήποτε μορφής άσκησης καθημερινά, είναι ικανή όχι μόνο να μας προστατέψει από επικίνδυνες ασθένειες, αλλά να μας κρατήσει για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα νέους!

Κι όταν μιλάμε για εξάσκηση, δεν εννοούμε απαραιτήτως πρωταθλητισμό. Όσο πιεσμένο και να είναι το πρόγραμμά μας, μπορούμε αν θέλουμε να βρούμε 90 λεπτά τρεις ή τέσσερις φορές τη βδομάδα να ασχοληθούμε με το σώμα μας. Αντί να περνάμε τις ελεύθερες ώρες μας σε καφετέριες ή στο διαδίκτυο, μπορούμε να γυμναστούμε, να περπατήσουμε, να κάνουμε λίγο ποδήλατο, που στην Ευρώπη είναι συνήθεια κ.λπ. Και μην πει κανείς, ότι δεν βρίσκει χρόνο, γιατί όπως βλέπουμε ακόμη κι πρόεδρος των ΗΠΑ ασκείται, αν και το πρόγραμμά του είναι κάτι παραπάνω από τηλεοπτικό.

Η σχετική μελέτη δημοσιεύεται στο επιστημονικό περιοδικό Archives of Internal Medicine