agrilia

H Ιστορία του χρήματος, μέρος Β’

2012-02-09T22:48:00.000+02:00

«Χαρές και πλούτη να χαθούν και τα βασίλεια κι όλα

τίποτε δεν είν’ αν στητή μένει η ψυχή κι ολόρθη…»

Δ. Σολωμός

Πάει ο παλιός ο χρόνος…

Καλή χρονιά σε όλους μας. Αυτή την ευχή φέτος τη χρειαζόμαστε περισσότερο από ποτέ, καθώς το 2012 που μόλις ξεκίνησε πρόκειται να είναι γεμάτο οικονομικές εκπλήξεις, πολιτικές εξελίξεις, αλλά και φοβερές καταστροφές, καθώς αν βγουν αληθινές οι προβλέψεις των Μάγιας και οι διάφορες επιστημονικές εκτιμήσεις, θα βιώσουμε ανακατατάξεις άνευ προηγουμένου στον πλανήτη μας, όπως αυτές της ομώνυμης ταινίας. Γι’ αυτά όμως θα μιλήσουμε σε άλλη ανάρτηση. Για την ώρα πρωταρχικό ρόλο έχουν τα οικονομικά δρώμενα, τα οποία σε συνδυασμό με τη γενικότερη αβεβαιότητα για το μέλλον της Ε.Ε. και την κρίση στην οποίαν σιγά – σιγά εισέρχονται δυνατές οικονομίες της, σίγουρα χαρτιά θα έλεγε κανείς της Ευρώπης, γεμίζουν με μια νότα απαισιοδοξίας τις ελπίδες και τις προσδοκίες μας για την νέα χρονιά. Το βέβαιον είναι πως όσα γίνονται δεν τα συναντάμε πρώτη φορά στη σύγχρονη Ιστορία. Με κάποια ίσως παραλλαγή ως προς τα μεγέθη και τους όρους, όλα όσα διαδραματίζονται στις μέρες μας είναι επανάληψη του ίδιου έργου με τον ίδιο «παραγωγό» σε διαφορετική εποχή: το χρήμα. Είτε χρυσός ονομάζεται, είτε ευρώ, είτε δολάριο, έχει βαλθεί να μετατρέψει το ρυθμό της ζωής μας σε ημιτονοειδή καμπύλη, με κορυφές και κοιλάδες, μέγιστα και ελάχιστα, περιόδους ακμής και παρακμής. Σάμπως, τέτοιες δεν ήσαν και οι διακυμάνσεις όλων των πολιτισμών από την αρχαιότητα ως σήμερα; Με σκοπό λοιπόν να γνωρίσουμε τα τραγικά λάθη του παρελθόντος, τα οποία οδήγησαν χώρες ολόκληρες σε οικονομική καταστροφή, αλλά και ενορχηστρώσεις καταστάσεων με στόχο την αποκομιδή τεράστιων κερδών από αυτήν, συνεχίζω και εδώ το δεύτερο μέρος της ανασκόπησης της πορείας του χρήματος από την εποχή που «ανακαλύφθηκε» ο όρος επένδυση μέχρι σήμερα, για να εμπεδώσουμε πως όλα όσα γίνονται τώρα, θα μπορούσαν να αποφευχθούν, ή τουλάχιστον να μετριαστούν ως προς τις συνέπειές τους. Η αφέλεια των σπάταλων Κυβερνήσεων, η αθωράκιστη σε κάποιες περιπτώσεις οικονομία και κάποια τυφλή μεσοπρόθεσμη κοινωνική – κομματική πολιτική, ενίσχυσαν τα παραπάνω. Αποτέλεσμα: ασύδοτο τραπεζικό σύστημα, απληστία στο έπακρο, δημιουργία εικονικής ευημερίας σε μια φούσκα που όλοι νόμιζαν πως θα διογκώνεται επ΄ αόριστον και που όσοι έκρουαν τον κώδωνα του κινδύνου απομονώνονταν ως κινδυνολόγοι, ώσπου για μια ακόμη φορά έσκασε και συνεπήρε τα πάντα! Δείτε τι έγινε στις ΗΠΑ πριν λίγα χρόνια, δείτε τι συμβαίνει στην Ευρώπη στις μέρες μας. Αλλά ας πάμε λίγο πιο πίσω και ας συνεχίσουμε από εκεί που σταμάτησε το πρώτο μέρος αυτής της ιστορικής αναδρομής.

Σκιές από το παρελθόν

Το 1925 Υπουργός Οικονομικών της Αγγλίας ήταν ο Ουίστον Τσώρτσιλ, (Winston Leonard Spencer Churchill). Πρωτοστάτησε ίσως σε ένα από τα μεγαλύτερα οικονομικά λάθη του 20ου αιώνα, την επιστροφή της στερλίνας στο χρυσό κανόνα, με την ισοτιμία που είχε πριν από τον 1ο παγκόσμιο πόλεμο, (123 λεπτοί κόκκοι χρυσού ή 4,86 δολάρια για κάθε λίρα). Κατά τη διάρκεια του πολέμου αυτού, οι τιμές στην Αγγλία, αλλά και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες είχαν ανέβει αρκετά, κάτι που δεν συνέβη με τον ίδιο ρυθμό όμως στην άλλη πλευρά του ατλαντικού, (ΗΠΑ). Αν και σε πολλές χώρες της Ευρώπης οι τιμές επίσης ανέβηκαν, η ισοτιμία των νομισμάτων είχε παραμείνει σε χαμηλά επίπεδα, με αποτέλεσμα η νέα ισοτιμία της αγγλικής λίρας να την καταστήσει ως το ακριβότερο νόμισμα. Έτσι τα περισσότερα καταναλωτικά προϊόντα της αγοράς ήταν φθηνότερα σε σχέση με τα αντίστοιχα αγγλικής προέλευσης. Αν η στερλίνα επέστρεφε μεν στον χρυσό κανόνα, αλλά με κάποια μειωμένη ισοτιμία της τάξης του 10% (όπως υπολογίστηκε αργότερα), θα ήταν εξίσου ανταγωνιστική όπως και πριν. Μπορεί ο ιστορικός και κηδεμόνας του αγγλικού παρελθόντος Τσώρτσιλ να ήθελε να αποδείξει πως η διαχείριση της αγγλικής οικονομίας ήταν ξανά στέρεη και αξιόπιστη όπως κατά το 19ο αιώνα, μπορεί να επιθυμούσε η χώρα του να ξεχωρίσει από τις υπόλοιπες, μπορεί να άκουσε τους (άβουλους) συμβούλους του, οι οποίοι απλά επικρότησαν την ιδέα του, χωρίς να τολμήσουν να φέρουν αντίρρηση, μπορεί να θαμπώθηκε από τους παχυλούς τίτλους των εφημερίδων, (οι times έγραφαν πως «παρέσυρε το πλήθος και τη βουλή σε ύψη ενθουσιασμού»), όμως μελλοντικά αποδείχθηκε πως επρόκειτο για μια απόφαση, η οποία φρέναρε την αγγλική οικονομία και επηρέασε τις εξελίξεις στο εσωτερικό της χώρας. Σε αυτού του είδους τις αποφάσεις συμμετέχουν συνήθως λίγοι άνθρωποι και η τάση για ομοφωνία είναι έντονη. Έτσι, αυτός που έχει το υψηλότερο γόητρο εκφράζει την άποψή του, την οποίαν τρέχουν να εγκωμιάσουν άπαντες έστω κι αν είναι λάθος, γιατί όταν οι άνθρωποι που έχουν μεγάλη φήμη κάνουν λάθος, η χειρότερη τακτική που μπορεί να ακολουθήσει κάποιος είναι να έχει δίκιο! Όσοι ενδέχεται να διαφωνήσουν δεν προσκαλούνται. Έτσι κι εδώ ο μόνος διαφωνίσας και αυτός ο οποίος έκανε γνωστό στον κόσμο το τραγικό λάθος του Τσώρτσιλ, δεν εκλήθη: ήταν ο Τζων Μαίυναρντ Κέυνς. Θα τον συναντήσουμε παρακάτω.

Μέτρα προσαρμογής

Η υπερτιμημένη λοιπόν στερλίνα κατέστησε τα προϊόντα της Αγγλίας στο εξωτερικό ακριβότερα, πράγμα που σήμαινε πως για να συνεχιστούν οι εξαγωγές θα έπρεπε να μειωθεί η τιμή τους, άρα και το κόστος παραγωγής τους. Και τι είναι αυτό που συνδέεται άμεσα με το κόστος παραγωγής; Το μεροκάματο! Το κόστος παραγωγής λοιπόν θα μπορούσε να μειωθεί μόνον αν μειώνονταν και οι μισθοί. Και αυτό θα μπορούσε να γίνει με δύο τρόπους: είτε να αγνοηθούν οι συνδικαλιστικές οργανώσεις και να υπάρξει μια οριζόντια τομή, είτε να αυξηθεί η ανεργία ώστε να εξασθενήσουν οι απαιτήσεις των συνδικαλιστικών ενώσεων, να απειληθούν οι εργαζόμενοι με καθισιό και να επέλθει το επιθυμητό αποτέλεσμα. Για την ιστορία αναφέρω πως συνέβησαν και τα δύο: και οριζόντια τομή έγινε και η ανεργία αυξήθηκε! Οι επιχειρηματίες πρότειναν τρεις λύσεις που η Κυβέρνηση αποδέχθηκε: περισσότερες ώρες εργασίας, κατάργηση του κατώτερου ορίου μισθών και λιγότερες αποδοχές για όλους. Σας θυμίζει κάτι αυτό; Τα συνδικάτα φυσικά αρνήθηκαν και ξεκίνησαν απεργιακές κινητοποιήσεις, όχι 24ωρες και 48ωρες, αλλά πιο γενικευμένες. Η εξαθλίωση και η ανάγκη για επιβίωση λύγισε τον κόσμο, ο οποίος γύρισε μετά από εννιά μέρες κινητοποιήσεων πίσω στις δουλειές του και αρκέστηκε στα έστω και λίγα χρήματα ως αμοιβή. Περισσότερο κράτησαν την απεργία τους οι μεταλλωρύχοι, αλλά κι αυτοί μετά λίγους μήνες λύγισαν. Τα μέτρα λοιπόν, τα οποία ελήφθησαν στην Αγγλία το 1926 είναι αυτά που λαμβάνονται 75 χρόνια αργότερα στη χώρα μας για τον ίδιο σκοπό. Και αναρωτιέται κανείς: οι εξελίξεις σε όλους τους τομείς τις τελευταίες δεκαετίες γίνονται με τέτοιο ρυθμό, που αδυνατεί κάποιος να τις παρακολουθήσει. Στις οικονομικές θεωρίες γιατί μείναμε τόσο πίσω; Στερέψαμε από ιδέες, ή αδιαφορήσαμε; Ή μήπως απλά έτσι μας βόλευε;

Ο νόμος του Λίμπλινγκ

Ο Α. Λίμπλινγκ του περιοδικού “New Yorker” διατύπωσε την άποψη πως «αν κάποιος άνθρωπος με αρκετά πολύπλοκο μυαλό προχωρήσει μ’ έναν αρκετά διεστραμμένο τρόπο, αυτό που θα κατορθώσει στο τέλος είναι να κλωτσήσει τον εαυτό του στο δρόμο», (η διατύπωση στην αγγλική είναι πιο παραστατική). Παρά τα προσαρμοστικά μέτρα, οι τιμές των αγγλικών προϊόντων εξακολουθούσαν να παραμένουν πεισματικά υψηλές σε σύγκριση με των άλλων χωρών. Έτσι το χρήμα, (και κατ’ επέκτασιν και ο χρυσός), που θα μπορούσε να εισρεύσει στην Αγγλία πήγαινε αλλού και μάλιστα σε μεγάλες ποσότητες στις ΗΠΑ, οι οποίες μετά τον πόλεμο γνώριζαν σταθερά αυξανόμενη βιομηχανική δραστηριότητα σε όλους τους τομείς. Το θέμα της διαφυγής του χρυσού για εισαγωγές από την Αμερική άρχισε να παίρνει ανησυχητικές διαστάσεις στις αρχές του 1927. Τότε, μια επιτροπή από ευρωπαίους τραπεζίτες, (Αγγλίας, Γαλλίας, Γερμανίας), μετέβη στη Ν. Υόρκη με σκοπό να «τον πάρει πίσω». Ζήτησε μεταξύ άλλων από το Ομοσπονδιακό Τραπεζικό Σύστημα των ΗΠΑ να χαλαρώσει τη νομισματική του πολιτική, χαμηλώνοντας το επιτόκιό του και δίνοντας δάνεια. Το ευκολότερο χρήμα και η περίσσεια ρευστότητας που αυτό συνεπάγεται, θα έφερνε στην αγορά περισσότερα δάνεια και καταναλώσιμο χρήμα και έτσι θα φρόντιζε να τραβήξει τις τιμές και στις ΗΠΑ προς τα πάνω, με αποτέλεσμα μικρότερο ανταγωνισμό για τα ευρωπαϊκής προέλευσης προϊόντα στη χώρα. Οι αμερικανοί δέχθηκαν. Αποτέλεσμα τούτου του εγχειρήματος, με εξαίρεση τους αγρότες, ήταν η περαιτέρω αύξηση της βιομηχανικής παραγωγής, άρα και των κερδών και πάνω απ’ όλα, (σημειώστε το αυτό), οι αξίες στο χρηματιστήριο. Το εύκολο χρήμα έπρεπε να επενδυθεί. Και που αλλού θα μπορούσε να αποδώσει καλύτερα αν όχι στο ναό του χρήματος; (όπως τουλάχιστον νόμιζαν οι περισσότεροι). Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίαζαν οι εταιρείες επενδύσεων και χαρτοφυλακίου. Και οι δύο περιπτώσεις αφορούσαν εταιρείες, οι οποίες δημιουργήθηκαν για να κάνουν επενδύσεις σε άλλες, οι οποίες με τη σειρά τους θα επένδυαν σε τρίτες και η αλυσίδα στο τέλος θα έκλεινε με μια εμπορική εταιρεία. Ταυτόχρονα θα πουλιόντουσαν ομολογίες και προνομιούχες μετοχές. Οι τόκοι και τα προνομιούχα μερίσματα θα πληρωνόντουσαν από ένα μέρος των κερδών της τελευταίας εμπορικής εταιρείας. Τα κέρδη που θα απέμεναν θα επέστρεφαν σαν ένας αλυσιδωτός καταρράκτης, στις κοινές μετοχές, οι οποίες θα κρατούσαν αυτά που είχαν επενδύσει για να ξεκινήσει η όλη κίνηση. Όλα αυτά υποθετικά και μόνο εφ’ όσον θα υπήρχαν αρκετά κέρδη. Όταν αυτά περιοριζόντουσαν, τότε ο τόκος των ομολογιών και οι προνομιούχες μετοχές απομυζούσαν όλα τα έσοδα κι ακόμη παραπάνω. Τίποτε δεν απέμενε για να φτάσει στις «πηγές» του ποταμού. Έτσι μπορούσε να συμβεί σε μια βδομάδα μετοχές εταιρειών επενδύσεων και χαρτοφυλακίου, από «κορυφαίες» ΑΑΑ να καταλήξουν «σκουπίδια» CCC.

Εταιρείες επενδύσεων - φούσκες

Ανάμεσα στην πληθώρα εταιρειών, οι οποίες δημιουργήθηκαν αποκλειστικά και μόνον για να επενδύουν σε άλλες και να παίζουν το παιχνίδι του ενδιάμεσου στον καταμερισμό των κερδών, μπορούμε να ξεχωρίσουμε μία, η οποία μέσα σε διάστημα έντεκα μηνών κατάφερε να δημιουργήσει τεράστιες υπεραξίες, να εξανεμίσει τα κεφάλαια των επενδυτών που την εμπιστεύτηκαν και τέλος να πτωχεύσει. Η αρχή έγινε στις 4 Δεκεμβρίου 1928. Ήταν η μέρα δημιουργίας της επενδυτικής εταιρείας Goldman Sachs Trading Corporation, (θυγατρική της Goldman του 1869), με μετοχές αξίας 100 εκατομμυρίων δολαρίων, (τα πρώτα 100 εκατομμύρια είναι δύσκολα όπως λένε), εκ των οποίων τα 90 πουλήθηκαν στον κόσμο. Το Φεβρουάριο του 1929 συγχωνεύτηκε με την Financial and Industrial Securities Corporation, μια άλλη εταιρεία επενδύσεων και το ενεργητικό της ανέβηκε στα 235 εκατομμύρια. Οι δύο αυτές συγχωνευμένες εταιρείες τον Ιούλιο του ιδίου έτους δημιούργησαν την «ΣΕΝΑΝΤΟΑ», (Shenandoah) και πήραν έγκριση για την έκδοση προνομιούχων μετοχών αξίας 102,3 εκατομμυρίων δολαρίων για να επενδυθούν σε άλλες μετοχές. Επειδή υπήρχε υπερκάλυψη του ποσού, εκδόθηκαν ακόμη περισσότερες μετοχές. Τον Αύγουστο του ίδιου έτους πάντα, η ΣΕΝΑΝΤΟΑ δημιούργησε την εταιρεία Blue Ridge Corporation, (διευθυντής της οποίας ήταν ο John Foster Dales) και εκδόθηκαν 714 εκατομμύρια δολάρια σε χρεόγραφα για την εξαγορά μιας ακόμη εταιρείας επενδύσεων και μιας τράπεζας. Από κει και μετά άρχισε η κατηφόρα. Οι μετοχές της ΣΕΝΑΝΤΟΑ από 17,5 δολάρια που ήταν η αρχική τους αξία, ανέβηκαν στα 36 και τελικά έπεσαν στα 0,50! Η Blue Ridge με μερικά δικά της τεχνάσματα κατάφερε να ανεβάσει τη μετοχή της στα 222 δολάρια, αλλά λίγο αργότερα θα μπορούσε κανείς να τις αγοράσει για μόλις 2! Ρίξτε μια ματιά στην παρακάτω σύνδεση. Είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα: http://seekingalpha.com/article/26041-1929-s-closed-end-fund-craze-lessons-for-today

Μαύρη Πέμπτη

Για τον Γκόλντμαν Σακς, όπως και για όλες τις μετοχές, η κρίσιμη ημέρα ήταν η Πέμπτη 24 Οκτωβρίου 1929. Τότε ανεξήγητο πώς, όλος ο κόσμος έτρεξε να ρευστοποιήσει τις μετοχές του, με αποτέλεσμα στο χρηματιστήριο να συμβεί το αδιαχώρητο και όλοι να έχουν την πεποίθηση πως είτε είχαν ήδη καταστραφεί, είτε θα καταστρέφονταν πολύ σύντομα. Σε μια προσπάθεια τόνωσης της αρνητικής κατάστασης, κάποιοι επενδυτές με οδηγό τη Μόργκαν αποφάσισαν να ρίξουν λίγο χρήμα στην αγορά και να αναστρέψουν το κλίμα. Προς στιγμήν φάνηκε να πετυχαίνει, αλλά τελικά ήταν μόνο προσωρινό. Ο κόσμος συνέχισε να συγκεντρώνεται ανήσυχος γύρω από το χρηματιστήριο και οι αρχές αποφάσισαν να κλείσουν τον εξώστη των επισκεπτών. Ένας από αυτούς που παρακολουθούσαν τη συνεδρίαση από τον εξώστη ήταν και ο Ουίνστον Τσώρτσιλ, του οποίου η εμμονή για την επιστροφή στο χρυσό το 1925, η προσπάθεια για διάσωση της Αγγλίας που ακολούθησε με τη δημιουργία εύκολου χρήματος, αποτέλεσε κατά πολλούς την αιτία για όλα αυτά. Δεν ξέρει κανείς αν η παρουσία του Τσώρτσιλ ήταν τυχαία, ή είχε έρθει να παρακολουθήσει τη συνεδρίαση παρακινούμενος από κάποιο αίσθημα ενοχής. Η προσωρινή έστω διάσωση της κατάστασης δεν έμελλε να κρατήσει πολύ. Το πραγματικό κραχ ήρθε την ερχόμενη Τρίτη 29 Οκτωβρίου και αυτή τη φορά δεν έγινε κάποια επέμβαση για διάσωση. Ο κατήφορος κράτησε περίπου τρία χρόνια, με αντίστοιχη μείωση των καταναλωτικών δαπανών και του ΑΕΠ της χώρας, πτώχευση πολλών επιχειρήσεων και τραπεζών και μεγάλα ποσοστά ανεργίας. Ενημερωτικά αναφέρω πως μετά από τρία χρόνια η Αγγλία εγκατέλειψε για δεύτερη φορά το χρυσό κανόνα.

Το Γερμανικό θαύμα

Αν και δεν υπήρχε τότε ο όρος παγκοσμιοποίηση έτσι όπως τον βιώνουμε σήμερα, ωστόσο τα αποτελέσματα του κραχ είχαν αντίκτυπο σε όλες τις αναπτυγμένες χώρες της Ευρώπης. Όσο πιο πλούσια ήταν μια χώρα, όσο πιο προηγμένη βιομηχανία είχε, τόσο βαθύτερη ήταν η ύφεσή της. Η πρωτότυπη τόσο τότε, όσο και σήμερα λύση που πρότειναν οι πολιτικοί ήταν κουράγιο, υπομονή και σφίξιμο στα ζωνάρια με την προσδοκία να βγουν οι χώρες αυτές απ’ την κρίση. Αν και ακούγεται παράδοξο, αυτοί που με τις επιλογές τους δημιούργησαν την κρίση, αυτοί είναι που τώρα θεωρούν πως η κρίση ήταν αναγκαία και πως ίσως κατά βάθος είχε και κάποιου είδους θεραπευτικές ιδιότητες, αφού μέσω αυτής το οικονομικό σύστημα θα απέβαλε το δηλητήριο που είχε συσσωρεύσει. Απόλυτος εφαρμοστής αυτής της λογικής ήταν ο Γερμανός καγκελάριος Heinrich Brüning, ο οποίος αύξησε τους φόρους και μείωσε τις αποδοχές των εργατών σε μια Γερμανία που το 1931 είχε ήδη 25% ανεργία. Ο κόσμος όπως ήταν φυσικό αγανάκτησε ακόμη περισσότερο και αμφισβητούσε τη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος, σε σημείο που να τη συγκρίνει με τις ιδέες του Χίτλερ. Ο τελευταίος, όταν ανέλαβε την εξουσία στη Γερμανία το 1933, κατάλαβε πως αυτό που έπρεπε να κάνει ήταν να εφαρμόσει κατά γράμμα τις οδηγίες του Κέυνς, να κυκλοφορήσει χρήμα στην αγορά, ώστε να τονωθεί η ανεργία και τα εισοδήματα του λαού. Έτσι, δανείζονταν και ξόδευε χρήματα για την κατασκευή έργων υποδομής και ταυτόχρονα έβαλε φραγμούς στην έξοδο του χρήματος από τη χώρα με αυστηρό έλεγχο στη διακίνηση του συναλλάγματος. Αποτέλεσμα τούτου ήταν το χρήμα που έμπαινε στις τσέπες του κόσμου και των επιχειρηματιών να ξοδεύεται στο μεγαλύτερο ποσοστό του εντός των συνόρων και να τονώνει όλους τους τομείς της οικονομίας. Μέσα στα επόμενα δύο χρόνια, η ανεργία σχεδόν μηδενίστηκε και προς το τέλος της δεκαετίας, η Γερμανία κατάφερε να έχει καθολική απασχόληση με σταθερές τιμές, κάτι που στα βιομηχανικά δεδομένα αποτέλεσε μοναδικό επίτευγμα! Το επίτευγμα αυτό, αν και μοναδικό δεν έπειθε, καθώς το καθεστώς των ναζί αποτελούσε κόκκινο πανί για τους συντηρητικούς Άγγλους και Αμερικάνους, οι οποίοι θεωρούσαν κάτι παραπάνω από βέβαιο πως η οικονομία της Γερμανίας σύντομα θα κατέρρεε. Οι ΗΠΑ θα έπρεπε να περιμένουν τον Β’ παγκόσμιο πόλεμο για να δουν την ανεργία τους να μειώνεται δραστικά και τους ανέργους να σπανίζουν μόλις το 1942. Ο Χίτλερ κατάφερε να φέρει την καθολική απασχόληση όχι μόνο στη Γερμανία, αλλά και στις χώρες των «εχθρών» του. Ίσως ήταν ο μόνος, ο οποίος άθελά του να αποτέλεσε τον πιο ένθερμο υποστηρικτή των κεϋνσιανικών ιδεών.

Ο John Maynard Keynes

Οι ιδέες, οι οποίες κατά καιρούς δημιουργούν τις επαναστάσεις, δεν προέρχονται, όπως ίσως θεωρούν οι περισσότεροι, από τις μάζες του λαού, (που θα είχαν και κάθε λόγο να επαναστατήσουν), αλλά από το χώρο των διανοουμένων, τους οποίους και χαρακτηρίζουν ως ανίκανους, καβγατζήδες, διεστραμμένους και απειθάρχητους. Όσοι νοιώθουν άνετοι με τα πράγματα έτσι όπως είναι, οι στην κυριολεξία συντηρητικοί, θεωρούν τους διανοούμενους επικίνδυνους, αξιοκατάκριτους και υπεύθυνους για τον άσκοπο ξεσηκωμό των φτωχών και των δυσαρεστημένων, ενώ οι ίδιοι, (οι διανοούμενοι πάντα), πιστεύουν πως τους αντιπαθούν επειδή ζηλεύουν το μυαλό τους. Στην ουσία, οι διανοούμενοι εξυπηρετούν και τους δύο: και τους συντηρητικούς και τους ριζοσπαστικούς. Πριν και μετά το Β’ παγκόσμιο πόλεμο, οι ιδέες τους συνέβαλαν στο να διασωθεί το γόητρο του καπιταλισμού. Όπως δεν ήρθαν από τις μάζες οι ιδέες του σοσιαλισμού, έτσι και αυτές που έσωσαν τον καπιταλισμό δεν ήρθαν από τους επιχειρηματίες, τους τραπεζίτες, ή τους κατόχους μετοχών, (η αξία των οποίων είχε μηδενιστεί). Ήρθαν βασικά από τον Τζων Μέυναρντ Κέυνς, η μοίρα του οποίου ήταν να θεωρηθεί ιδιαίτερα επικίνδυνος από την τάξη την οποία διέσωσε! Θα ήταν λοιπόν σημαντική παράλειψη, στη μικρή αυτή ιστορική αναδρομή στην πορεία του χρήματος, η μη αναφορά σε έναν εκ των δύο σημαντικότερων οικονομολόγων του 20ου αιώνα, (ο έτερος ήταν ο Μίλτον Φρίντμαν), οι θεωρίες του οποίου αποτέλεσαν σημείο τριβής, αλλά και επανάστασης στις μέχρι τότε ισχύουσες απόψεις σχετικά με την ανάπτυξη, την απασχόληση, το χρήμα και τις επενδύσεις. Γεννήθηκε στο Κέμπριτζ το 1883, (τη χρονιά που πέθανε ο Καρλ Μαρξ), από οικογένεια οικονομολόγων, έζησε τη φρίκη των δύο παγκοσμίων πολέμων, το κραχ του 1929, τις προσπάθειες για ανάταση της παγκόσμιας οικονομίας και αφού διατέλεσε καθηγητής πανεπιστημίου, μαθηματικός, συγγραφέας, αλλά και ανώτατος κρατικός υπάλληλος, έφυγε από τη ζωή το 1946.

Η ζωή του

Σπούδασε στα σημαντικότερα ίσως πανεπιστήμια της εποχής, όπως στο Τρίνιτι, στο ΄Ηττον και στο Κινγκς, στο οποίο μαζί με μερικούς ακόμη ένθερμους νεαρούς συμμετείχε στην ομάδα Bloomsbury, μια «λέσχη» διανοουμένων, φιλοσόφων και καλλιτεχνών, οι οποίοι ζούσαν και δραστηριοποιούνταν στην ομώνυμη περιοχή του Λονδίνου το πρώτο μισό του 20ου αιώνα. Όλοι τους ήταν βαθιά επηρεασμένοι από τον Άγγλο φιλόσοφο George Moore, ο οποίος μεταξύ άλλων πίστευε πως «τα θέματα που είναι κατάλληλα για αντικείμενα διάπυρης σκέψης και επικοινωνίας είναι: κάποιο αγαπημένο πρόσωπο, η ομορφιά και η αλήθεια. Οι πρωταρχικοί σκοποί της ζωής είναι: η αγάπη, η δημιουργία και το κυνήγι της γνώσης. Από αυτά πρώτη και με διαφορά έρχεται η αγάπη». Ο Κέυνς επηρεάστηκε βαθιά και από τον διάσημο οικονομολόγο Alfred Marshall, ο οποίος βασίλευε στον κόσμο των αγγλοαμερικανικών οικονομικών και του οποίου το βιβλίο «Αρχές» ήταν στην ύλη πολλών πανεπιστημίων της Αγγλίας, όπως π.χ. του Μπέρκλεϋ. Παρά τις οικονομικές του σπουδές, απέτυχε στις εξετάσεις των δημοσίων υπαλλήλων και μάλιστα στο μάθημα των οικονομικών και έδωσε την χαρακτηριστική εξήγηση πως «οι εξεταστές γνώριζαν μάλλον λιγότερα απ’ όσα εγώ». Παρ’ όλα αυτά μπόρεσε να πάρει μια θέση στο υπουργείο των Ινδιών, στο οποίο δεν είχε και πολλά πράγματα να κάνει, με αποτέλεσμα να επιδοθεί στο γράψιμο μελετών. Αργότερα πήρε υποτροφία για το Καίμπριτζ από τον ίδιο τον Alfred Marshall. O A’ παγκόσμιος πόλεμος τον βρήκε στο υπουργείο των Οικονομικών με καθήκοντα να καλύπτει όλες τις υπερατλαντικές πολεμικές αγορές με έσοδα από το αγγλικό εμπόριο, από δάνεια και από τις αποδόσεις των χρεογράφων που εκδίδονταν και πωλούνταν στο εξωτερικό.

Οι οικονομικές συνέπειες της ειρήνης

Μετά τη λήξη των εχθροπραξιών, ο Κέυνς ως στέλεχος του υπουργείου Οικονομικών επιλέχθηκε για να συμμετάσχει στη Συνδιάσκεψη των Παρισίων στις αρχές του 1919 για την υπογραφή και επισήμως των συνθηκών λήξης του πολέμου και την «απόδοση ευθυνών» στα κράτη τα οποία εθεωρούντο υπεύθυνα για το αιματοκύλισμα της Ευρώπης. Το κλίμα δεν ήταν φιλικό, εκδικητικό θα έλεγε κανείς, κυρίως ως προς τη Γερμανία, στην οποία επεβλήθη η καταβολή του ασύλληπτου ποσού των 33 δις δολαρίων(!) ως αποζημίωση, η παραχώρηση εδαφών, (Αλσατία, Λωρραίνη, Πόζεν, Σάαρ, Γκντανσκ), η μείωση του αριθμού των στρατιωτών της, καθώς και η απαγόρευση κατασκευής οποιουδήποτε στρατιωτικού-αμυντικού υλικού! Όλα αυτά εξόργισαν τον Κέυνς, ο οποίος παραιτήθηκε από την επιτροπή τον Ιούνιο του ίδιου έτους και επέστρεψε στην Αγγλία. Εκεί έγραψε ένα κείμενο, στο οποίο καταφέρονταν με οργή κατά των άρθρων της Συνθήκης, και μάλιστα υποστήριζε πως το μόνο που θα κατόρθωνε η Ευρώπη με αυτήν, θα ήταν να τιμωρήσει τον εαυτό της, ζητώντας να πάρει από τους Γερμανούς περισσότερα από όσα είχαν τη δυνατότητα να πληρώσουν, κάτι που αποδείκνυε με αριθμούς και πως αυτό θα οδηγούσε στην επανάληψη του πολέμου με μεγαλύτερη ένταση! (σύμπτωση;). Τίτλος του έργου: «Οι οικονομικές συνέπειες της ειρήνης». Δημοσιεύτηκε πριν το τέλος του 1919 και απέσπασε δυσμενείς κριτικές κυρίως από τους Times. Έφερε όμως χαρά στους «αδικημένους», καθώς τους δημιούργησε ένα σοβαρό υπόβαθρο για να υποστηρίξουν πως υπέφεραν από τους όρους αυτής της συνθήκης, (ο Χίτλερ αργότερα το χρησιμοποίησε δεόντως). Η κίνηση αυτή του Κέυνς τον κράτησε για πολλά χρόνια έξω από τις δημόσιες υποθέσεις, γιατί είχε παραβεί τους κανόνες. Η κατάρα του δημόσιου άντρα είναι ότι προσαρμόζει πρώτα τη γλώσσα του και μετά τις απόψεις του, ανάλογα με τη θέση που κατέχει! Τις περισσότερες φορές ο έξυπνος άνθρωπος δεν είναι περιζήτητος, αντίθετα αντιμετωπίζεται ως πιθανή απειλή. Μήπως δεν ισχύει και σήμερα κάτι τέτοιο;

Το έργο του

Τον περισσότερο καιρό ο Κέυνς τον πέρασε γράφοντας. Το καλό γράψιμο προκαλεί υποψίες, γιατί μπορεί να δημιουργήσει ρεύμα και να πείσει τον κόσμο, αλλά απαιτεί και καθαρή σκέψη. Κανείς δεν μπορεί να εκφράσει καλά κάτι που δεν καταλαβαίνει ο ίδιος. Έτσι λοιπόν το καθαρό γράψιμο αντιμετωπίζεται ως απειλή, σαν κάτι το βαθύτατα καταστρεπτικό για τους πολυάριθμους μελετητές, οι οποίοι καλύπτουν τη μετριότητα της σκέψης τους πίσω από τα ακαταλαβίστικα κείμενά τους. Κατά έναν επίσης παράδοξο τρόπο τα ακαταλαβίστικα ή διφορούμενης έννοιας κείμενα προσελκύουν οπαδούς, (όταν η κατανόηση φτάσει μετά από πολύ προσπάθεια, ο αναγνώστης κρατάει με πείσμα αυτό που πιστεύει ακόμη και όταν υπάρχουν αρκετές αοριστίες και αντιλογίες, όπως στη Βίβλο ή στον Μαρξ και πάντα βρίσκει κάτι που να θέλει να πιστεύει), οι οποίοι στην πλειοψηφία τους είναι ανήσυχα μυαλά που δεν συμβιβάζονται εύκολα με την πεπατημένη. Όταν το δοκίμασε αυτό, ο Κέυνς αποδείχθηκε υπέροχος συγγραφέας, κάτι το οποίο μεγάλωσε ακόμη περισσότερο την καχυποψία με την οποίαν τον αντιμετώπιζαν, με αποτέλεσμα να μείνει «απέξω». Δεν ξέρω αν ήταν προς όφελός τους η απομόνωση στην οποία τον είχαν υποβάλει, καθώς ο Κέυνς ως διευθυντής πολλών εταιρειών και πρόεδρος της ασφαλιστικής εταιρείας national mutual insurance company, είχε άποψη, η οποία μάλιστα ακούγονταν και δεν μπορούσε να περάσει απαρατήρητη. Ίσως να ήταν καλύτερη στρατηγική να τον είχαν κρατήσει μέσα στην ομάδα τους, ώστε να μπορούν στο μέτρο του δυνατού να τον ελέγχουν. Μετά το κραχ του 1929, ο Κέυνς ήταν ξεκάθαρος ως προς την πορεία που έπρεπε να ακολουθηθεί για να ανασάνει λίγο η οικονομία: πίστευε πως η κυβέρνηση θα έπρεπε να δανειοδοτείται και τα χρήματα από τη δανειοδότηση αυτή να ξοδεύονται σε έργα υποδομής. Ο δανεισμός θα εξασφάλιζε την αύξηση στην προσφορά του χρήματος, (Μ1 στον τύπο του Ιρβινγκ Φίσερ) και αυτό που ξοδεύονταν, θα ξοδεύονταν στη συνέχεια και από τους αποδέκτες του χρήματος, εργάτες κ.λπ. Έτσι οι κυβερνητικές δαπάνες από τη μια και οι δαπάνες εκείνων που θα έπαιρναν τα χρήματα από την άλλη, θα εξασφάλιζαν πως δεν θα υπήρχε καμιά αντισταθμιστική πτώση της ταχύτητας στα V και V1. Δεν έπρεπε μόνο να δημιουργείται χρήμα, αλλά να εξασφαλίζεται και η χρήση του. Αυτό ήταν που εφαρμόστηκε στη Γερμανία και είδαμε τα αποτελέσματα που είχε στην οικονομία της χώρας μέσα σε μια πενταετία, γι’ αυτό και όχι άδικα ο Χίτλερ θεωρήθηκε ως ο πρώτος εφαρμοστής της Κεϋνσιανικής θεωρίας.

Η γενική θεωρία

Όλα αυτά συμπεριελήφθησαν στο δεύτερο βιβλίο που έγραψε το 1936 με τίτλο "Γενική Θεωρία της Απασχόλησης του Τόκου και του Χρήματος". Ο Κέυνς υποστήριζε την αναδιανομή μέρους των κερδών του κεφαλαίου στις κατώτερες τάξεις, με τη μορφή κοινωνικών επιδομάτων και άλλων παροχών (Κεϋνσιανική ρύθμιση), προκειμένου να αποφεύγεται η δυσαρέσκεια των στρωμάτων αυτών και κατά συνέπεια οι αναταραχές. Ας σημειωθεί όμως ότι μια τέτοια ρύθμιση δεν ήταν ποτέ στόχος του ίδιου του Κέυνς. Ο Κέυνς πρότεινε την άνοδο των δημοσίων δαπανών σε περιόδους κρίσεων για να καλύψουν μέρος του ελλείμματος ζήτησης, που, υπό προϋποθέσεις μπορεί να οδηγήσει την οικονομία μακριά από μια θέση ισορροπίας πλήρους απασχόλησης. Οι δημόσιες δαπάνες μπορεί να ξοδεύονται ως επιδόματα ανεργίας κτλ, ο κύριος στόχος όμως δεν είναι η αναδιανομή αλλά η επανόρθωση της ισορροπίας. Μάλιστα η αύξηση της φορολογίας σε περιόδους κρίσης είναι πλήρως αντίθετη στη νοοτροπία του Κέυνς ο οποίος ζητά αύξηση των επενδύσεων στις κρίσεις, με χρήματα τα οποία προέρχονται από τα πλεονάσματα στις καλύτερες εποχές. Το βασικό συμπέρασμα του Κέυνς ήταν ότι το οικονομικό σύστημα μπορούσε να ισορροπήσει και χωρίς καθολική απασχόληση, όπως πίστευαν μέχρι τότε και μάλιστα σε περιόδους με συνεχιζόμενη υψηλή ανεργία. Τα τελικά αίτια της «ισορροπίας της υποαπασχόλησης», όπως την ονόμαζαν οι οικονομολόγοι της εποχής, βρίσκονταν στις προσπάθειες ατόμων και επιχειρήσεων να αποταμιεύσουν περισσότερα χρήματα, από όσα ήταν συμφέρον εκείνη την εποχή στους επιχειρηματίες να επενδύουν. Ό,τι αποταμιεύεται θα πρέπει τελικά να ξοδευτεί, διαφορετικά θα υπάρξει έλλειμμα στην αγοραστική δύναμη, κάτι το οποίο αντιτίθετο στην καθιερωμένη μέχρι τότε οικονομολογία, που πίστευε πως το εισόδημα από την παραγωγή των διαφόρων προϊόντων ήταν αρκετό για να αγοράσει αυτά τα προϊόντα. Θεωρούσαν πως οι αποταμιεύσεις επενδύονταν πάντοτε. Αν και δεν το αρνήθηκε αυτό ο Κέυνς, απέδειξε πως κάτι τέτοιο θα μπορούσε να επιτευχθεί με μια πτώση στη συνολική παραγωγή της οικονομίας. Μια τέτοια ύφεση θα περιόριζε τις αποδοχές, θα μετέτρεπε τα εμπορικά κέρδη σε απώλειες και ενώ θα περιόριζε τις επενδύσεις, θα περιόριζε τις αποταμιεύσεις ακόμη περισσότερο. Η θεραπεία κατά τον Κέυνς ήταν η κάθε κυβέρνηση να δανείζεται και να επενδύει. Αν δανειζόταν και επένδυε αρκετά, όλες οι αποταμιεύσεις θα αντισταθμίζονταν με επενδύσεις σ’ ένα υψηλό επίπεδο παραγωγής και απασχόλησης. Η «γενική θεωρία» επικύρωνε τη θεραπεία που είχε προτείνει από παλιά.

Η καθιέρωση των ιδεών του στις ΗΠΑ

Η δημοσίευση της «γενικής θεωρίας» έγινε βασικό θέμα συζητήσεων στα οικονομικά πανεπιστήμια με πρώτο το Χάρβαρντ, καθώς ούτε λίγο ούτε πολύ περιέγραφε μια λύση χωρίς επανάσταση, όπου ο ευχάριστος κόσμος μας παρέμενε και θα έφευγαν η ανεργία και η οδύνη. Βέβαια οι ιδέες εκείνες έγιναν περισσότερο αποδεκτές από τους φοιτητές αυτών των πανεπιστημίων και όχι από τους καθηγητές, οι οποίοι τις έβλεπαν αποδοκιμαστικά. Ωστόσο δεν μπόρεσαν να ανακόψουν την ορμή τους, καθώς η κοινωνία την περίοδο εκείνη του μεγάλου μαρασμού, είχε ανάγκη από κάτι καινούργιο και πόσο μάλλον από ιδέες, που φαινόντουσαν πραγματοποιήσιμες. Μια τέτοια ανάγκη φαίνεται να έκανε τον Μάρινερ ‘Ηκλς, (Marriner Stoddard Eccles), πρόεδρο του Ομοσπονδιακού Τραπεζικού Συστήματος, ο οποίος είχε δει ουρές ανθρώπων στις τράπεζές του να προσπαθούν να πάρουν τα χρήματά τους, κόσμο να αναζητά εργασία χωρίς καμιά ελπίδα, αγρότες με ανύπαρκτο εισόδημα να ζουν σε άθλιες συνθήκες έξω από τα όρια της πόλης, να αναρωτηθεί γιατί να μην δοκιμάσει έστω η κυβέρνηση να δημιουργήσει θέσεις εργασίας ξοδεύοντας χρήματα σε επενδύσεις; Αυτός και ο βοηθός του, ο καναδός Λώτσλιν Κιούρι, καθηγητής στο Χάρβαρντ και προς το τέλος της δεκαετίας του 1930 σύμβουλος του προέδρου Ρούζβελτ σε οικονομικά ζητήματα, ήταν οι πρωτεργάτες της λεγόμενης Κεϋνσιανικής επανάστασης. Ακολούθησαν και άλλοι, άνθρωποι με μεγάλη επιρροή στη χώρα, με αποτέλεσμα προς το τέλος της δεκαετίας την αποδοχή του Κέυνς και των ιδεών του στην αμερικανική οικονομική σκέψη. Παρ΄ όλα αυτά όμως οι ενέργειες για την πρακτική εφαρμογή των ιδεών του ήταν άτονες! Έπρεπε να ξεσπάσει ο Β’ παγκόσμιος πόλεμος για να φέρει την κεϋνσιανική θεραπεία.

Μαθήματα από το Β’ Παγκόσμιο πόλεμο

Ο πόλεμος αποκάλυψε δύο από τα πιο σταθερά χαρακτηριστικά της κεϋνσιανικής επανάστασης: το ένα ήταν η ηθική διαφορά ανάμεσα στις δαπάνες για το καλό του κόσμου και τις δαπάνες για τον πόλεμο. Κατά τη διάρκεια του μαρασμού, πίστευαν πως τα περιορισμένα έξοδα για τους ανέργους, ήταν επικίνδυνα για την οικονομία. Τώρα οι αυξημένες δαπάνες για τον πόλεμο ήταν ασφαλείς. Μήπως δεν ισχύει κάτι τέτοιο ακόμη και σήμερα; Οι αυξημένες αυτές δαπάνες περιόρισαν την ανεργία στις ΗΠΑ σε σημείο που από κάποια στιγμή και μετά οι άνεργοι να σπανίζουν. Ταυτόχρονα με την εξάλειψη της ανεργίας όμως, έκανε την εμφάνισή του ο πληθωρισμός, ο οποίος θα έπρεπε να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά, κατά τον Κέυνς πάντα, με αύξηση στους φόρους, ώστε να αντισταθμιστούν οι δαπάνες και να διατηρηθεί χαμηλό το έλλειμμα του προϋπολογισμού της χώρας. Επί πλέον, το κόστος ζωής θα έπρεπε να μείνει σταθερό κι αν κρινόταν αναγκαίο να επιδοτούντο ακόμη και τα τρόφιμα και αν κάποια ευρίσκονταν σε ανεπαρκείς ποσότητες να μοιράζονταν με δελτίο. Το εγχείρημα είχε επιτυχία, οι τιμές παρέμειναν σχεδόν σταθερές καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου και μόνο όταν αυτός τελείωσε και σταμάτησε ο έλεγχος των τιμών το 1946, τότε αυξήθηκαν. Η ίδια πολιτική τιμών εφαρμόστηκε και μάλιστα με επιτυχία και στην Αγγλία. Αυτό ήταν. Η γενική θεωρία έγινε πράξη. Και εφ’ όσον είχε επιτυχία στον πόλεμο, γιατί να μην έχει και στην ειρήνη. Μόνο σε ένα σημείο είχε αδυναμία το κεϋνσιανικό σύστημα, στην αντιμετώπιση του πληθωρισμού!

Bretton Woods

To 1944 μια αντιπροσωπεία από 44 κράτη συγκεντρώθηκαν στο Bretton Woods της πολιτείας New Hampshire, για να πάρουν αποφάσεις, οι οποίες θα εξασφάλιζαν πως λάθη του παρελθόντος τα οποία σχετίζονταν με το χρυσό και τις επανορθώσεις, δεν θα επαναλαμβανόταν. Δεν ήταν συνδιάσκεψη κρατών, ήταν κάτι σαν αναμέτρηση των 44 εκπροσώπων και του Κέυνς! Αποτέλεσμα αυτής της «αναμέτρησης» ήταν η δημιουργία της Διεθνούς Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης και του γνωστού μας πλέον Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Η πρώτη θα ασχολούνταν με την παροχή βοήθειας και όχι με την τιμωρία εκ μέρους των νικητριών δυνάμεων, για την ανασυγκρότηση των χαμένων, (αυτό δηλαδή που υποστήριξε ο Κέυνς στον φιλιππικό του για τη συνθήκη των Παρισίων) και το δεύτερο θα έδινε κάποιο μικρό ποσοστό ελαστικότητας στην κυριαρχία του χρυσού, (καμιά σχέση με τα σημερινά του «καθήκοντα»). Όποια χώρα βρισκόταν σε ύφεση, θα μπορούσε να δανειστεί από το ΔΝΤ με σκοπό να την ξεπεράσει. Ο πόλεμος τελείωσε και η Αγγλία ζήτησε δάνειο, (3,75 δις δολάρια), για να ανασυγκροτηθεί η οικονομία της, να βελτιωθεί η παραγωγή και να αρχίσουν και πάλι οι εξαγωγές να πληρώνουν για τις εισαγωγές. Ένας από τους διαπραγματευτές αυτού του δανείου ήταν και ο Κέυνς. Κατά τη διάρκεια του πολέμου η στερλίνα ήταν υπό αυστηρό συναλλαγματικό έλεγχο και εξ αιτίας τούτου πολλοί, (έμποροι της μαύρης νομισματικής αγοράς, κερδοσκόποι, αλλά και τράπεζες), είχαν συσσωρεύσει «πολεμικούς θησαυρούς» σε αυτό το μη μετατρέψιμο νόμισμα. Ένας από τους όρους του δανείου όριζε, πως θα γινόταν ολοκληρωτικά και ελεύθερα μετατρέψιμο σε δολάρια, άρα και σε χρυσό, το 1947, (όπως προέβλεπε το χρονοδιάγραμμα). Αυτό ήταν. Όλοι όσοι είχαν στερλίνες έτρεξαν να τις μετατρέψουν σε δολάρια. Μέσα σε λίγες μέρες το δάνειο είχε εξαφανιστεί. Το 1925 η υπερτιμημένη στερλίνα, έφερε την ευθύνη για τα καταστροφικά αποτελέσματα στην οικονομία. Είκοσι δύο χρόνια αργότερα φέρει την ευθύνη για την εξαφάνιση του 1ου μετά το Β’ παγκόσμιο πόλεμο αγγλικού δανείου! Ο Κέυνς πίστευε πως αυτοί που αποφαίνονται μόνοι τους για την οικονομική τους σοφία, είχαν μια θαυμάσια συνέπεια, ειδικά στα λάθη τους! Μετά το φιάσκο του αγγλικού δανείου, ήρθε το σχέδιο Μάρσαλ, (για το οποίο έχω αναφερθεί στο παρελθόν). Τα αποτελέσματα της θεωρίας του Κέυνς ήταν τώρα χειροπιαστά. Είχαν όλοι καταλάβει πως έπρεπε να παρέχεται βοήθεια στον ηττημένο εχθρό και όχι να τιμωρείται!

Η μετά Κέυνς εποχή

Για περίπου τριάντα χρόνια μετά τον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο, ο καπιταλισμός λειτούργησε τέλεια. Παντού, στις βιομηχανοποιημένες χώρες, η παραγωγή αυξήθηκε και η ανεργία ήταν χαμηλή. Όταν κάτι πήγαινε στραβά, οι κυβερνήσεις επέμβαιναν και απέτρεπαν την κάμψη της οικονομικής δραστηριότητας, όπως ακριβώς είχε προτείνει ο Κέυνς. Παρά τα θετικά, υπήρχαν σαφώς και μειονεκτήματα στην κεϋνσιανική θεωρία. Οι φτωχές χώρες, όπως και η δική μας δυστυχώς, δεν μπόρεσαν να ακολουθήσουν την ανάπτυξη των βιομηχανικών χωρών μέσα από τη στήριξη των χρημάτων Μάρσαλ, γιατί απλούστατα τους έλλειπαν η βιομηχανική εμπειρία, η ικανότητα, η πειθαρχία, οι υποδομές και επιπλέον μια αποτελεσματική κεντρική κρατική διοίκηση. Αυτά δυστυχώς δεν μπορούσαν να αγοραστούν με χρήματα! Ένα άλλο τυφλό σημείο της θεωρίας, στο οποίο αναφερθήκαμε νωρίτερα ήταν και η αδυναμία της στην αντιμετώπιση του πληθωρισμού. Ενώ είχε αποτελεσματικές λύσεις για τη διαχείριση της ύφεσης και της ανεργίας, στον τομέα αυτόν μειονεκτούσε. Έγινε κατά κάποιο τρόπο κατανοητό πως οι ιδέες του Κέυνς ήταν εφαρμόσιμες στις πλούσιες χώρες και όχι στις φτωχές. Διαπιστώθηκε επίσης πως η εποχή Κέυνς είχε περιορισμένο διάστημα ζωής. Προς τα τέλη της δεκαετίας του 60 οι τιμές ανέβαιναν σταθερά, με αποτέλεσμα να αυξάνεται και ο πληθωρισμός. Ο πληθωρισμός θεραπεύεται με υψηλά ποσοστά ανεργίας, κάτι τέτοιο όμως αντιτίθετο στην ουσία της κεϋνσιανικής θεωρίας, η οποία σκοπό είχε κυρίως να τη θεραπεύσει. Έτσι, αργά, αλλά σταθερά οι οικονομικοί εγκέφαλοι έπρεπε να βρουν άλλες οδούς, που να μπορούσαν να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα.

Ο καιρός της φούσκας

Μετά το κραχ του 1929, η λειτουργία του τραπεζικού συστήματος μπήκε σε κανόνες, υπό κρατική επιτήρηση θα έλεγε κανείς, ώστε να αποφευχθεί τυχόν επανάληψη παρόμοιου φαινομένου. Κι αυτό φαίνεται να λειτούργησε καλά για περίπου πενήντα χρόνια. Κάπου προς τα τέλη της δεκαετίας του 70, οι τράπεζες άρχισαν να επιδιώκουν όλο και περισσότερο την ανεξαρτητοποίησή τους από τους κρατικούς ελεγκτικούς μηχανισμούς, με σκοπό να παίξουν χωρίς φραγμούς το παιχνίδι της κερδοσκοπίας, χρησιμοποιώντας τα κεφάλαια που στριμώχνονταν στα θησαυροφυλάκιά τους. Σε όλες τις περιπτώσεις, αλλά με διαφορετική ταχύτητα, οι κυβερνήσεις έκαναν πίσω παρέχοντας στους τραπεζίτες ό,τι ζητούσαν και πριν την αυγή της νέας χιλιετίας ανεξαρτητοποιήθηκαν πλήρως. Σ’ αυτό βοήθησε βέβαια κυρίως η διαφθορά των κυβερνώντων, η οποία σε όλες τις περιπτώσεις έπαιξε αποφασιστικό ρόλο. Θεωρήθηκε λοιπόν επένδυση από τους τραπεζίτες με μακροπρόθεσμα οφέλη το λάδωμα των κυβερνήσεων, με σκοπό να αφήσουν το χρήμα να ξεζουμίσει τις ανυποψίαστες οικονομίες και τον άπειρο λαό, που με την ιδέα της αποκομιδής κερδών και της ανόδου του στο κοινωνικό στερέωμα, δεν δίσταζε να επενδύσει το μικρό ούτως ή άλλως κομπόδεμά του σε προϊόντα που ούτε να τα προφέρει δεν γνώριζε. Ακόμη και σήμερα αν ρωτήστε κάποιον τι είναι τα CDS, το πιο πιθανό είναι να σας πει πολλά CD! Δείτε τι έγινε με το χρηματιστήριο της Αθήνας την περίοδο 1999-2001. Οι περισσότεροι γνωρίζαμε πως κάποια στιγμή η φούσκα θα σκάσει, αλλά κανείς μας δεν έκανε πίσω! Παρατούσαμε ό,τι κι αν κάναμε για να ακούσουμε πώς έκλεισε η τάδε ή η δείνα μετοχή και να υπολογίσουμε τα κέρδη μας στο τέλος κάθε συνεδρίασης! Δεν αρκούμασταν σε κέρδη 10 και 20%. Περιμέναμε να πλουτίσουμε! Δεν μας έφτανε η αφέλειά μας, γίναμε και άπληστοι. Η φούσκα έσκασε κι ακόμα να συνέλθουμε. Όπως λέει κι ο λαός, «όποιος γυρεύει τα πολλά, χάνει και τα λίγα».

Το εύκολο χρήμα

Σε παγκόσμιο επίπεδο τα πρώτα σύννεφα της κατάρρευσης φάνηκαν με την αυγή της νέας χιλιετίας. Με αφετηρία τη χειραφέτησή τους, πολλές τράπεζες συνασπίστηκαν και δημιούργησαν επενδυτικά σχήματα παγκόσμιας εμβέλειας και τεράστιας κεφαλαιακής επάρκειας. Τα τρικ στα διάφορα προϊόντα, είτε παράγωγα ονομάζονταν αυτά, είτε δομημένα ομόλογα, είτε CDO’s, (χρεωστικά ομόλογα), σε συνδυασμό με τα CDS, (ασφάλιστρα μη πληρωμής), κατέστησαν κάτι παραπάνω από εύκολο το δανεισμό, αφού ουσιαστικά πληρωθούν δεν πληρωθούν τα δάνεια, οι τράπεζες ήταν εξασφαλισμένες. Τόσο μεμονωμένα άτομα, όσο και Κράτη ολόκληρα, έπεσαν απερίσκεπτα στη δίνη του εύκολου χρήματος, μην υπολογίζοντας πως κάποια στιγμή θα χρειαστεί να πληρωθούν τα δανεικά. Κι άντε να την πατήσω εγώ ως ευφάνταστος και ευκολόπιστος πολίτης, αλλά οι κυβερνήσεις, πώς πιάστηκαν κορόιδα; Φταίει η κοινωνική τους πολιτική, οι κομματικές επιδιώξεις, φταίει η διαφθορά των κυβερνήσεων; Εμείς σίγουρα δε φταίμε, όμως καλούμαστε να τραβήξουμε τα πάνδεινα ώστε να σωθεί σήμερα η Ελλάδα. Παρακολουθήστε την πορεία της χώρας μας, από το 1974 και το πρώτο μετά τη μεταπολίτευση δάνειο από το ΔΝΤ, τη δήλωση του Ανδρέα Παπανδρέου, (το 1986 αν θυμάμαι καλά), πως «δαπανάμε σαν κοινωνία πιο πολλά από ό,τι παράγουμε», την παρ’ ολίγον χρεωκοπία το 1994, την με κομπίνα ένταξη στο Ευρώ το 2002 και το θρυλικό «λεφτά υπάρχουν» του υιού Παπανδρέου το 2009 και διαπιστώστε πως μόνο ένας τυφλός δεν θα έβλεπε πού θα κατέληγε αυτή η πορεία. Οι κυβερνήσεις μας εθελοτυφλούσαν μπροστά στη σταθερή αύξηση των υποχρεώσεών μας έναντι των δανείων με ταυτόχρονη μείωση των προοπτικών αποπληρωμής τους. Δανειζόμασταν και εξακολουθούμε να το κάνουμε χωρίς φραγμούς για να πληρώνουμε παλαιότερα δάνεια! Δεν συνετιστήκαμε, (εννοώ το Κράτος), ούτε παραδειγματιστήκαμε από την Αργεντινή, δεν συγκινηθήκαμε από την Ισλανδία, δεν υποψιαστήκαμε από την πτώση της Lehman το 2008 και όταν φτάσαμε στο απροχώρητο ζητήσαμε συμβουλές από την Ουγγαρία! Κι επειδή ό,τι κάνουμε φροντίζουμε να γίνεται με τρόπο μοναδικό, είχαμε και την παγκόσμια πρωτοτυπία να πάθουμε αυτό που πάθαμε εξ αιτίας των χρεών της κεντρικής κυβέρνησης της χώρας μας και όχι των τραπεζών! Οι κυβερνήσεις μας σε κάποιες περιπτώσεις αναγκάστηκαν να χρεωθούν, (θυμηθείτε τι έγραφα παλαιότερα για τους οικονομικούς δολοφόνους), αλλά τα χρήματα αυτής της «τοκογλυφίας» στην πλειοψηφία τους χρησιμοποιήθηκαν για οτιδήποτε άλλο εκτός από έργα και υποδομές, οι οποίες ίσως μελλοντικά έφερναν χρήματα στα ταμεία του κράτους. Έτσι φτάσαμε να είμαστε η χώρα με το μεγαλύτερο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ της στον κόσμο! Κι εδώ πρωτιά!

Επίλογος

Κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει σε σιγουριά πού θα βγάλουν οι διαπραγματεύσεις με τους δανειστές μας. Θα πρέπει να το σκεφτούν όμως πολύ καλά οι ευρωπαίοι εταίροι μας, αν θα μας αποβάλουν από το Ευρώ ή όχι, καθώς κάτι τέτοιο θα έχει οδυνηρές συνέπειες σε ολόκληρη την Ε.Ε. αν πρωτίστως δεν θωρακιστεί καταλλήλως. Ίδωμεν. Προς το παρόν αναμένουμε την ανακοίνωση του PSI και τη λήψη νέων μέτρων για μειώσεις σε μισθούς, συντάξεις και δαπάνες γενικότερα. Αυτές τις μειώσεις φοβήθηκαν ως φαίνεται οι βουλευτές μας και φρόντισαν να πάρουν ήδη από το Δεκέμβριο προκαταβολικά ολόκληρη την αύξηση του μισθού τους για το 2012! Κάτι τέτοια ακούμε και γινόμαστε έξαλλοι.

Θα τολμήσω επίσης ως σύγχρονος προφήτης να προβλέψω, (όπως έκαναν παλαιότερα, διανοούμενοι, πολιτικοί ή θρησκευτικοί παράγοντες της χώρας μας για τη σημερινή κατάντια), πως το πολύ σε εβδομήντα χρόνια από τώρα, οι μελλοντικές γενιές θα βιώσουν παρόμοιες οικονομικές καταστάσεις. Η Ιστορία θα επαναληφθεί με άλλα δεδομένα φυσικά, όπως έγινε τόσες φορές στο παρελθόν, διότι το χρήμα, με όποια μορφή κι αν εμφανιστεί, θα λειτουργήσει με το ίδιο τρόπο.

Υστερόγραφο

Θα ήταν αδύνατον να χωρέσουν σε δύο μικρές αναρτήσεις όλες οι πληροφορίες σχετικά με το χρήμα και το ρόλο που έπαιξε κατά τους προηγούμενους αιώνες στις οικονομίες των εθνών. Θα ήταν άλλωστε εγωιστικό να νομίσω πως μπορώ να κατορθώσω εγώ αυτό που άλλοι χρειάστηκαν βιβλία ολόκληρα για να το καταφέρουν. Νομίζω όμως πως τα γεγονότα σταθμοί έχουν στην πλειοψηφία τους αναφερθεί και μπορεί ο κάθε αναγνώστης να βγάλει τα συμπεράσματά του για τα όσα συμβαίνουν στις μέρες μας.

Δεν ήθελα να κόψω το κείμενο σε συνέχειες. Ελπίζω να αντέξατε να το διαβάσετε μέχρι τέλος. Το επόμενο υπόσχομαι να είναι πολύ μικρότερο.

Μικρές επεξηγήσεις

2011-12-13T15:59:00.000+02:00

Λίγα είναι αυτά από όσα συμβαίνουν που δεν καταλαβαίνουμε.

Πριν αρκετούς μήνες αναφερόμενος από αυτό εδώ το ιστολόγιο στον πρώην Πρωθυπουργό μας, Γεώργιο Παπανδρέου και χαρακτηρίζοντάς τον ως πρωθυπουργό 3G, σημείωνα χαριτολογώντας πως η τρίτη γενιά καταστρέφει. Σήμερα αποδεικνύεται περίτρανα πως αυτή η τότε γλαφυρή διατύπωση ισχύει σε όλο της το μεγαλείο. Ο εγγονός Παπανδρέου από τη θέση του πρωθυπουργού δεν άφησε τίποτε όρθιο. Κατάφερε σε λιγότερο από δύο χρόνια να ανατρέψει αυτό που διατυμπάνιζε ο αείμνηστος πατέρας του, πως «η Ελλάδα ανήκει στους Έλληνες» και να την επαναδιατυπώσει, ως «η Ελλάδα ανήκει στους ξένους». Όλοι θυμόμαστε πώς ξεκίνησε η διακυβέρνηση της χώρας από τον εγγονό και πώς κατέληξε, με ψέματα, κατεργαριές, αερολογίες, δήθεν αγώνες για να σωθούμε, σφίξιμο του ζωναριού για τους πολίτες και παροχή αμνηστίας για τους κατά καιρούς καταχραστές. Όσοι τόλμησαν και ύψωσαν το ανάστημά τους σε μια προσπάθεια να αντισταθούν σ’ όσα θα ακολουθούσαν και να φανούν αξιόπιστοι στο κοινό που τους υποστήριξε, είτε απειλήθηκαν είτε διαγράφηκαν. Αυτή είναι η δημοκρατία που διέπει τα κόμματα: my way or the highway. Και ο Γιώργος το ξέρει καλά. Η είσοδος στο ΔΝΤ έκανε πολλούς από εμάς, (και συνεπώς και αρκετούς άσχετους με το θέμα), να γίνουμε ειδικοί σε οικονομικούς όρους και επεξηγητές κάθε καινούργιας έννοιας που πιπιλάνε τα ραδιόφωνα και οι τηλεοράσεις, προσπαθώντας να δώσουμε στους παντελώς ανίδεους μια πιο καταλαβίστικη μετάφραση των όσων ακούνε. Έτσι κι εγώ ως επεξηγητής θα προσπαθήσω παρακάτω να κάνω λιανά κάποιους οικονομικούς κανόνες, οι οποίοι μας ταλαιπωρούν από τη σύστασή μας ως κράτος, μας κρατούν δεμένους χειροπόδαρα και δεν πρόκειται να μας αφήσουν ποτέ να σηκώσουμε κεφάλι!

1^η ιστορία, έτσι, μήπως και καταλάβουμε τι γίνεται

O John, πήγε στο Τέξας και αγόρασε από έναν αγρότη ένα γάιδαρο, έναντι του ποσού των 100 δολαρίων. Ο αγρότης συμφώνησε να του τον παραδώσει την άλλη μέρα. Την επόμενη μέρα ο αγρότης του είπε: «Συγγνώμη αλλά έχω άσχημα νέα, ο γάιδαρος ψόφησε». Ο John απάντησε: «Δεν πειράζει. Δώσε μου τα λεφτά μου πίσω». Ο αγρότης του λέει: «Δεν μπορώ να το κάνω, γιατί ήδη τα έχω ξοδέψει». Ο John είπε: «Εντάξει, τότε δώσε μου τον νεκρό γάιδαρο». Ο αγρότης ρώτησε: «Τι θα τον κάνεις;» και ο John απάντησε «Θα τον βάλω σε λοταρία». Ο αγρότης του απάντησε με μια δόση ειρωνείας: «Αποκλείεται να βάλεις σε λοταρία έναν ψόφιο γάιδαρο!» Και ο John απάντησε: «Φυσικά και μπορώ, απλά δεν θα το πω σε κανέναν πως είναι ψόφιος». Ένα μήνα αργότερα ο αγρότης βρέθηκε ξανά με τον John και τον ρώτησε: «Τι έγινε με τον ψόφιο γάιδαρο;» Ο John απάντησε: «Τον έβαλα σε λοταρία και πούλησα 500 λαχνούς, προς 2 δολάρια τον ένα και έτσι κέρδισα 898 δολάρια». Ο αγρότης ρώτησε: «Καλά κανένας δεν παραπονέθηκε;» και ο John απάντησε: «Μόνο ο τύπος που τον κέρδισε και για να μην φωνάζει του έδωσα πίσω τα δύο δολάρια».

Μπορείτε να φανταστείτε ποιος είναι ο γάιδαρος και ποιος ο John;

2^η ιστορία: κι αυτή με γάιδαρο

Μια μέρα εμφανίστηκε σε ένα χωριό ένας καλοντυμένος άνδρας και κάλεσε όλους τους κατοίκους και τους ανακοίνωσε πως σκοπός της επισκέψεώς του ήταν να αγοράσει όλα τα γαϊδούρια του χωριού και μάλιστα μετρητοίς, σε υψηλότερα αξία από την κανονική: 500 Ευρώ το ένα. Οι κάτοικοι τον αντιμετώπισαν κάπως με δυσπιστία, αλλά υπήρξαν πολλοί, οι οποίοι βρήκαν την πρόταση δελεαστική και προέβησαν στη σύναψη συναλλαγής με τον επισκέπτη. Έτσι κι αλλιώς οι δουλειές δεν πήγαιναν και τόσο καλά στο χωριό και θα μπορούσαν να ζήσουν και χωρίς το πολύτιμο τετράποδο. Πήραν λοιπόν το πεντακοσάρικο και γύρισαν στα σπίτια τους όλο ευτυχία, σχολιάζοντας δυσμενώς όσους δεν αποφάσισαν να δώσουν τα ζώα τους.

Ο καλοντυμένος άνδρας όμως δεν ικανοποιήθηκε από την αγορά της πρώτης μέρας κι έτσι επέστρεψε πιο αποφασισμένος την επόμενη και με προσφορά αυτή τη φορά στα 750€ για κάθε απούλητο γάιδαρο. Μετά κι από αυτήν την επίσκεψη στο χωριό απέμειναν ελάχιστα ζώα τα οποία και κατάφερε να βάλει στο χέρι ανεβάζοντας την τιμή για κάθε γαϊδούρι 2000 Ευρώ! Αφού σιγουρεύτηκε πως στο χωριό δεν υπάρχει γάιδαρος ούτε για δείγμα, φεύγοντας ανακοίνωσε πως θα επέστρεφε μετά από 10 ημέρες και θα πρόσφερε για κάθε ζώο 5000€. Ανέθεσε στο βοηθό - συνεταίρο του, ο οποίος στο μεταξύ είχε αναλάβει τη φροντίδα του κοπαδιού που σ’ όλο αυτό το διάστημα αγοράσει, να πάει στο χωριό και να πουλήσει τα ζώα προς 4000 Ευρώ το ένα!

Οι αφελείς κάτοικοι βλέποντας τη δυνατότητα να κερδίσουν απ’ το πουθενά 1000€ μέσα σε λίγες μέρες, αγόρασαν ξανά τα ίδια ζώα 4 φορές ακριβότερα και για μπορέσουν να το κάνουν αυτό, πήραν μάλιστα δάνειο από την τοπική τράπεζα. Όπως πολύ σωστά θα φαντάζεστε, ο καλοντυμένος άνδρας δεν εμφανίστηκε ποτέ στο χωριό και μετά τη συναλλαγή έφυγε με το συνέταιρό του να πάνε σε άλλες περιοχές, ώστε με την ίδια τακτική να κερδίσουν χρήματα, ενώ οι κάτοικοι του χωριού βρέθηκαν υπερχρεωμένοι, απογοητευμένοι, και με τα γαϊδούρια ξανά στην κατοχή τους, χωρίς να αξίζουν πλέον τίποτα. Όσο και να προσπάθησαν να πουλήσουν τα ζώα τους για να καλύψουν τα δάνεια δεν τα κατάφεραν, με αποτέλεσμα η τράπεζα να τους τα κατασχέσει και στη συνέχεια να τους τα νοικιάσει, μήπως δουλεύοντάς τα οι αγρότες κατάφερνε κι αυτή να πάρει πίσω τα χρήματα που είχε δανείσει, αλλά πού! Ο τραπεζίτης με τη σειρά του, δίνοντας τόσα χρήματα σε δάνεια αντιμετώπισε κι αυτός πρόβλημα ρευστότητας κι έτσι πήγε στο δήμαρχο και του εξήγησε πως αν δεν ανακτούσε σύντομα τα κεφάλαια που είχε δανείσει θα κατέρρεε, και κατά συνέπεια θα ζητούσε αμέσως το κλείσιμο της ανοικτής πίστωσης που είχε και με τον δήμο. Πανικόβλητος ο δήμαρχος και για να αποφύγει την καταστροφή, αντί να δώσει λεφτά στους κατοίκους του χωριού για να καλύψουν τα χρέη τους, έδωσε λεφτά στον τραπεζίτη, ο οποίος ανέκτησε μεν το κεφάλαιό του, αλλά δεν έσβησε το χρέος των κατοίκων, ούτε και το χρέος του δήμου, ο οποίος μετά τη χρηματοδότηση βρέθηκε ένα βήμα πριν την πτώχευση. Βλέποντας το χρέος να πολλαπλασιάζεται και στριμωγμένος από τα επιτόκια, ο δήμαρχος ζήτησε βοήθεια από όμορους δήμους, οι οποίοι αρνήθηκαν, γιατί όπως του είπαν είχαν υποστεί την ίδια ζημιά με τους δικούς τους γαιδάρους!!...

Ο τραπεζίτης τότε έδωσε στον δήμαρχο την «αναπόφευκτη» συμβουλή - οδηγία να μειώσει τα έξοδα του δήμου: λιγότερα λεφτά για το σχολείο, για το κέντρο υγείας, την κατάργηση των κοινωνικών προγραμμάτων, τη μείωση της χρηματοδότησης για καινούρια έργα υποδομών και τέλος τη μείωση του προσωπικού και των μισθών στους εργαζόμενους του δήμου με ταυτόχρονη αύξηση των φόρων. Ο δήμαρχος ανακοίνωσε στους κατοίκους πως ήταν αναπόφευκτο, αλλά υποσχόταν με αυτές τις διαρθρωτικές αλλαγές «να βάλει τάξη στη λειτουργία του δημοσίου, να βάλει τέλος στις σπατάλες» και να… ηθικοποιήσει το εμπόριο των γαϊδάρων. Η ιστορία απέκτησε ιδιαίτερο ενδιαφέρον, όταν μετά από καιρό έγινε γνωστό πως ο καλοντυμένος άνδρας που εμφανίστηκε στην αρχή και ο τραπεζίτης ανήκουν στην ίδια οικογένεια των «Χρηματοπιστωτικών Αγορών» η οποία χρηματοδοτούσε μάλιστα και τους προεκλογικούς αγώνες των δήμων της περιοχής.

Κανείς όμως δεν ενδιαφέρθηκε ποτέ να μάθει τι απέγιναν οι αγρότες, ή καλύτερα τι έκαναν!

3^η ιστορία: τα ομόλογα

Η Άγκελα είναι ιδιοκτήτρια ενός μπαρ στο Βερολίνο. Προκειμένου να αυξήσει τις πωλήσεις της, αποφασίζει να επιτρέψει στους πιστούς της πελάτες -οι περισσότεροι εκ των οποίων είναι άνεργοι αλκοολικοί- να πίνουν όσο θέλουν τώρα, και να πληρώνουν αργότερα, όπως μπορούν και όποτε έχουν. Η ίδια καταγράφει λεπτομερώς όλα τα ποτά που καταναλώνονται σε λογιστικά βιβλία και έτσι, με αυτόν τον τρόπο, ουσιαστικά, χορηγεί δάνεια στους πελάτες της. Μαθαίνεται πολύ γρήγορα αυτό το «σύστημα» και πολύς κόσμος αρχίζει να πλημμυρίζει το ωραίο της μπαράκι. Εκμεταλλευόμενη την ελευθερία που νιώθουν οι πελάτες, τώρα που εκείνη τους απάλλαξε από το βάρος της άμεσης πληρωμής, η Άγκελα αυξάνει τις τιμές του κρασιού και της μπύρας, που είναι τα ποτά που καταναλώνονται περισσότερο. Ο όγκος των πωλήσεών της, βεβαίως, αυξάνεται θεαματικά. Ένας νέος και δυναμικός σύμβουλος πελατών σε μια τοπική τράπεζα, αναγνωρίζει ως μελλοντικά πολύτιμο περιουσιακό στοιχείο της επιχείρησης το ποσό που θα προκύψει από την αποπληρωμή της πίστωσης που παίρνουν οι πελάτες και αυξάνει το δανειοληπτικό όριο της επιχείρησης. Δεν έχει, ο τραπεζικός σύμβουλος, κανέναν λόγο ανησυχίας, καθ ότι υπάρχουν ως εγγύηση τα ίδια τα χρέη των αλκοολικών. Στα κεντρικά γραφεία της τράπεζας, ειδικοί τραπεζικοί μετατρέπουν αυτό το περιουσιακό στοιχείο σε τραπεζικά προϊόντα με τις ονομασίες «Πιοτ - ομόλογα», «Αλκοόλ - ομόλογα» και «Εμετ - ομόλογα». Αυτά τα προϊόντα εμπορεύονται κατόπιν στις παγκόσμιες αγορές. Κανείς δεν ξέρει πραγματικά τι σημαίνουν αυτές οι περίεργες ονομασίες των ομολόγων και πώς αυτά είναι εγγυημένα. Όμως, καθώς οι τιμές τους αυξάνονται διαρκώς, μεγαλώνει η ζήτησή τους και γίνονται bestseller τραπεζικά προϊόντα.

Μια μέρα, παρ΄ όλο που οι τιμές συνεχώς ανεβαίνουν, ένα στέλεχος της τράπεζας, με ειδικότητα σε θέματα «μάνατζμεντ ρίσκου», αποφασίζει και η απόφασή του γίνεται δεκτή, ότι ήρθε καιρός, σιγά-σιγά, η τράπεζα να αρχίσει να απαιτεί την αποπληρωμή των χρεών που συσσωρεύτηκαν από τους πότες στο μπαρ της Άγκελας. Όμως, οι αλκοολικοί άνεργοι αδυνατούν να αποπληρώσουν τα δάνειά τους, αφού είναι άνεργοι, κάτι που δεν έκρυψαν άλλωστε ποτέ, ούτε από την Άγκελα, ούτε από τους τραπεζίτες. Ταυτόχρονα και ως συνέπεια αυτού, η Angela δεν μπορεί να είναι συνεπής προς τις δανειοληπτικές της υποχρεώσεις και κηρύττει χρεωκοπία. Το «Ποτ-ομόλογο» και το «Αλκoολ-ομόλογο» χάνουν το 95% της αξίας τους. Το «Εμετ-ομόλογο» πάει λίγο καλύτερα και πέφτει μόνον κατά 85%. Οι προμηθευτές του μπαρ της Άγκελας είχαν δώσει στην πελάτισσά τους, τον καιρό που όλα ήταν καλά κι ωραία, πολύ ελαστικούς όρους για την αποπληρωμή των χρεών της προς αυτούς, αλλά έχοντας επενδύσει και οι ίδιοι σε αυτά τα τραπεζικά ομόλογα, είναι τώρα μπροστά σε μια νέα, διαφορετική κατάσταση: την εξαγορά ή το λουκέτο. Η τράπεζα, έπειτα από μαραθώνιες και δραματικές διαβουλεύσεις, σώζεται με γενναία χρηματική ένεση από το κράτος, το οποίο αποφασίζει να βρει τους πόρους αυτούς από έναν καινούργιο φόρο, που θα βαραίνει μόνον εκείνους που δεν καταναλώνουν αλκοόλ!

Επιτέλους, μια εξήγηση που μπορούμε όλοι να καταλάβουμε...

Επίλογος

Σε επόμενη ανάρτηση θα γράψω κι εδώ τη συνέχεια της σύντομης ιστορίας του χρήματος, η οποία έχει σταθεί λίγο πριν το κραχ του 1929, ώστε να γνωρίσουμε καλύτερα τα γεγονότα και να τα παραλληλίσουμε με τα της σημερινής εποχής. Πιστέψτε με, μοιάζουν αρκετά!

Υστερόγραφο

Οι γελιογραφίες είναι του Κυρ

ΤΟ ΧΡΗΜΑ, ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

2011-03-07T11:54:00.012+02:00

Εισαγωγή

Συγχωρήστε μου την πολύμηνη απουσία από την ενεργό δημοσίευση αναρτήσεων, αλλά το πρόγραμμά μου είναι τόσο πιεσμένο από το Φθινόπωρο μέχρι τώρα, που δεν βρίσκω τον απαραίτητο χρόνο να αυτοσυγκεντρωθώ και να καθίσω να γράψω. Όπως έχω και παλαιότερα πει, το γράψιμο δεν είναι εύκολη υπόθεση κι όποιος τη θεωρεί τέτοια είναι ή μεγάλος ψεύτης ή άθλιος συγγραφέας. Χαράς ευαγγέλια θα μου πείτε για πολλούς επικριτάς μου, αλλά δυστυχώς γι’ αυτούς δεν θα τους κάνω άλλο το «χατίρι». Ίσως ακόμη με αυτό το κενό να ξεπεραστούν και τα γενικότερα προβλήματα του ιστολογίου μου και να λειτουργούν καλύτερα οι μετρητές και να φαίνονται ταχύτερα οι δημοσιεύσεις των άκρως ενδιαφερόντων σχολίων σας.

Τα θέματα που τρέχουν είναι πολλά, με κορυφαία τα οικονομικής φύσεως, της τρόικας, των μέτρων και γενικά της καταστάσεως της χώρας μας. Κυριάρχησε και εξακολουθεί να κυριαρχεί ο προβληματισμός για το αν θα πτωχεύσουμε, αν θα βγούμε απ’ το ενιαίο Ευρωπαϊκό νόμισμα και θα επανέλθουμε σε κάποιου είδους γιαλατζί Ευρώ, (το οποίο ήδη πολλοί τραπεζικοί κύκλοι τρέχουν να το αποκαλέσουν Ευρωδραχμή) και αν φυσικά συμβεί κάτι τέτοιο, κάτω από ποίους όρους θα γίνει. Στον λίγο ελεύθερο χρόνο μου ασχολήθηκα με τη συγκέντρωση στοιχείων για ένα μελλοντικό θέμα, τα οποία και σκοπεύω μόλις ολοκληρώσω να αναρτήσω. Επειδή πρόκειται για ιδιαίτερα ευαίσθητες πληροφορίες, οι οποίες δεν κυκλοφορούν έτσι ελεύθερες και ως εκ τούτου χρίζουν διασταύρωσης, θα μου πάρει λίγο καιρό, αλλά το αποτέλεσμα θα είναι πιστέψτε με πολύ ενδιαφέρον. Στη σημερινή και πρώτη ανάρτηση για το 2011, μετά από πεντέμισι περίπου μήνες απουσίας, θα προσπαθήσω να εξηγήσω γιατί περνάμε όσα περνάμε τον τελευταίο καιρό με μια άλλη ματιά, όχι την πεπατημένη των ΜΜΕ, αλλά την ιστορική, ώστε να καταλάβει ο κάθε αναγνώστης πώς φτάσαμε εδώ που φτάσαμε και γιατί δεν πρόκειται ποτέ να ξεφύγουμε από τη δίνη του χρήματος. Πολύτιμος βοηθός μου σ’ αυτό το εγχείρημα είναι ο John Kenneth Galbraith, καθηγητής του Χάρβαρντ και το βιβλίο του: «το Χρήμα: από πού ήρθε, πού πήγε», από τις εκδόσεις Παπαζήση, 1976.

Το χρήμα

«Το χρήμα είναι κάτι το μοναδικό. Είναι μαζί με την αγάπη η μεγαλύτερη πηγή χαράς για τον άνθρωπο και μαζί με το θάνατο η μεγαλύτερη ανησυχία». Όλοι οι λαοί από τον καιρό της εμφάνισής του καταπιέζονται με δύο τρόπους: είτε είναι άφθονο και πολύ αναξιόπιστο, είτε αξιόπιστο και πολύ σπάνιο. Για πάρα πολλούς όμως είναι και τα δύο: και αναξιόπιστο και σπάνιο. Η καταπίεση αυτή στο σύγχρονο κόσμο μπορεί να παρομοιασθεί με την επίσκεψή μας σε ένα super market. Σε περιόδους οικονομικής ύφεσης, όταν δηλαδή είναι σπάνιο, οι καταναλωτές αναρωτιούνται αν και στο μέλλον θα έχουν χρήματα και αν θα μπορούν να διαθέσουν αρκετά την επόμενη φορά για να αγοράσουν κάτι, ενώ σε εποχές αφθονίας συμβαίνει το αντίθετο: οι καταναλωτές ανησυχούν αν στην επόμενη επίσκεψή τους στο super market, θα έχει μείνει κάτι να αγοράσουν! Ένας συνταξιούχος λ.χ. του οποίου οι μέρες εργασίας έχουν τελειώσει και το εισόδημά του για το υπόλοιπο της ζωής του θεωρείται σταθερό, ανησυχεί, αν θα μπορεί με τα χρήματα που λαμβάνει ως σύνταξη να αγοράζει τα απαραίτητα για την επιβίωσή του. Από την άλλη σε έναν απλό εργαζόμενο υπάρχει η ανησυχία για το αν θα εξακολουθήσει και την ερχόμενη εβδομάδα να εργάζεται, ώστε να έχει τη δυνατότητα να αγοράσει ξανά αυτά που ψώνισε την τρέχουσα. O προβληματισμός μήπως απολυθεί είναι έντονος, το πόσο καιρό θα μείνει ενδεχομένως στην ανεργία αβέβαιο, οι υποχρεώσεις πολλαπλές και συνεχώς αυξανόμενες και η ερώτηση μία: πώς θα επιβιώσω;

Τι είναι το χρήμα

Ως ορισμό του χρήματος θα μπορούσαμε να αναφέρουμε την κοπή ή τη σφράγιση κομματιών μετάλλου με συγκεκριμένο βάρος και ποιότητα. Η εύρεση μιας ενιαίας και ευρείας αποδοχής ανταλλακτικής αξίας ήταν η απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη του εμπορίου. Υπήρχε βέβαια πάντα το εμπόριο με ανταλλαγή σε είδος, (π.χ. αυγά για φρούτα κ.ά.), αλλά ήταν γενικά δύσκολο να βρεθούν κάποιοι, οι οποίοι να επιθυμούσαν να αποκτήσουν με αμοιβαία ανταλλαγή ταυτόχρονα ο ένας τα είδη του άλλου. Το πότε ακριβώς ανακαλύφθηκε το χρήμα, έτσι όπως το εννοούμε σήμερα, δεν είναι βέβαιο. Το σίγουρο είναι πάντως πως παίζει σημαντικό ρόλο σε κάθε πολιτισμένη κοινωνία από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Ο Ηρόδοτος μας δίνει σημαντικά στοιχεία για τη χρήση του στην αρχαία πόλη Λυδία: «όλες οι νεαρές γυναίκες της Λυδίας, καταφεύγουν στην πορνεία και εξασφαλίζουν έτσι την προίκα. Τη διαθέτουν μαζί με τον εαυτό τους, όπως νομίζουν καλύτερα... είναι ο πρώτος λαός στην ιστορική εποχή, που έκοψε το χρυσάφι και το ασήμι σε νόμισμα και το χρησιμοποίησε στις καθημερινές συναλλαγές». Ηρόδοτος, βιβλίο Α, Κλειώ, σελ. 31, μετάφραση William Bellow. Το βασικό μέταλλο κοπής νομισμάτων για πολλούς αιώνες ήταν το ασήμι. Το βάρος κάθε νομίσματος έπρεπε να είναι συγκεκριμένο και να αντικατοπτρίζει την αγοραστική αξία του. Βέβαια, από κάποια στιγμή και μετά κανείς δεν ήταν σίγουρος για την ποιότητα των νομισμάτων που παραλάμβανε, γιατί κάποιοι επιτήδειοι φρόντιζαν να κυκλοφορούν στην αγορά νομίσματα χαμηλότερου βάρους και αξίας, νοθευμένα.

Η νοθεία

Λίγες εφευρέσεις έχουν προσφερθεί ποτέ για τόσο πολύ κερδοφόρες καταχρήσεις. Όπως ακριβώς συμβαίνει και με τα περισσότερα είδη ευρείας κατανάλωσης, έτσι και με τα νομίσματα, άρχισε να εφαρμόζεται μια διαδικασία εξοικονόμησης πρώτης ύλης, (ασημιού ή χρυσού), με αποτέλεσμα από ένα σημείο και μετά να μη γνωρίζει κανείς την πραγματική αξία της ποσότητας των νομισμάτων που παραλαμβάνει. Η πλέον προσφιλής μέθοδος νόθευσης ήταν αυτή της προσθήκης ευτελούς αξίας μετάλλου στο μίγμα, για την παραγωγή στην ουσία μειωμένης αξίας νομισμάτων, ή η χρήση λιγότερου πολύτιμου μετάλλου, με το ίδιο αποτέλεσμα, (κατασκευή αυτή τη φορά ελλειποβαρών νομισμάτων).Οι τράπεζες και οι κυβερνήσεις έδιναν υποσχέσεις πως θα πλήρωναν με τέτοια νομίσματα σαν υποκατάστατα του χρήματος και οι υποσχέσεις αυτές έγιναν στη συνέχεια χρήμα. Η κατάχρηση αυτών των υποσχέσεων ήταν ακόμη πιο κερδοφόρα από την ίδια τη νόθευση. Το μέτρο της κατάχρησης ήταν η μεγάλη αβεβαιότητα αυτού που έπαιρνε το χρήμα για τι αξία είχε και ακόμη περισσότερο η αβεβαιότητα για το τι θα μπορούσε να αγοράσει το χρήμα αυτό. Αντίστοιχη «νοθεία» υπάρχει σήμερα σε πολλά προϊόντα ευρείας κατανάλωσης, τα οποία προμηθευόμαστε από τα super market και ιδιαίτερα των μη επωνύμων, (π.χ. ο Ελληνικός καφές νοθεύεται με το φθηνό και αξιόπιστο ρεβύθι, το κασέρι με περισσότερο άμυλο, κοινώς πατάτα, το φρέσκο γάλα με σκόνη γάλακτος, το αγνό μέλι πεύκης ή ελάτης στην καλύτερη περίπτωση με γλυκόζη, κοκ). Αλλά ποιος νοιάζεται θα μου πείτε!

Πώς λειτουργεί το χρήμα

Τα νομίσματα εκτελούσαν μέχρι πρότινος την ουσιαστική λειτουργία του χρήματος: την αποφυγή της έλλειψης επιδεξιότητας στην ανταλλαγή εμπορευμάτων, (δεν χρειάζεται να είναι κάποιος έμπορος για να ξοδέψει χρήμα) και τη φυσική δυσκολία να βρεθούν ταυτόχρονα δύο, οι οποίοι να χρειάζονται ο ένας τα προϊόντα του άλλου. Επί πλέον είναι ομοιόμορφα, μπορούν να μεταφερθούν άνετα μέσα σε μια τσέπη ή τσάντα, δεν αλλοιώνονται με το πέρασμα του χρόνου και γίνονται αποδεκτά τόσο από αγοραστές όσο και από πωλητές. Φαινομενικά λοιπόν λύθηκε το πρόβλημα των συναλλαγών. Η δυνατότητα κοπής τέτοιων νομισμάτων ήταν παραχωρημένη σε πολύ λίγους προνομιούχους και πλούσιους ιδιώτες, οι οποίοι λειτουργούσαν σαν τραπεζίτες και είχαν τη δυνατότητα ανάλογα με τις περιστάσεις να κυκλοφορούν καινούργιο χρήμα στην αγορά. Σήμερα πέρα από την αδυναμία έκδοσης νέου χρήματος, οι σημαντικότερες τράπεζες λειτουργούν με παρόμοιο τρόπο, είναι στα χέρια ατόμων με μεγάλες επιχειρήσεις! Θα μου πείτε είναι κακό αυτό; Δείτε παρακάτω, πώς η ταυτόχρονη κτήση τραπεζών και επιχειρήσεων επηρέασε την εξέλιξη τριών διαφορετικών Κρατών στην Ιστορία και πώς αυτή βελτιώθηκε, όταν μετά από δύο και πλέον αιώνες μερικώς χαλιναγωγήθηκε! Η μεγαλύτερη ακμή των τραπεζών παρατηρήθηκε κατά τη Ρωμαϊκή εποχή στις ιταλικές πόλεις Φλωρεντία, Βενετία και Τζένοβα. Η πόλη όμως, η οποία κατά το 17ο αιώνα έπαιξε σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη του τραπεζικού συστήματος ήταν το Άμστερνταμ. Το Άμστερνταμ είναι συνδεδεμένο με όχι μία αλλά με δύο αναπτύξεις στην ιστορία του. Όχι μόνο στη συγκεκριμένη πόλη, αλλά και σε ολόκληρη την Ευρώπη, οι κάτοικοί της έβλεπαν τα χρήματά τους να χάνουν σταθερά την αξία τους, από μια αιτία που πολλοί δεν την είχαν καν ακούσει: την ανακάλυψη της αμερικανικής ηπείρου

Οι Τράπεζες

Η ανακάλυψη αυτή γέμισε την Ευρώπη με άργυρο, κυρίως από τα μεταλλεία του σημερινού Μεξικό, με αποτέλεσμα το μέταλλο αυτό να πλημμυρίσει υπό μορφήν χρήματος όλες τις χώρες της και να αποδείξει περίτρανα κάτι το οποίο ανέκαθεν ίσχυε: όσο πιο άφθονο το χρήμα, τόσο λιγότερα αγαθά αγοράζει, (με την προϋπόθεση πως δεν αλλάζει κάτι άλλο). Η αφθονία του χρήματος με τη σειρά της κάνει τον κόσμο άπληστο: όσο πιο πολύ χρήμα έχει, τόσο πιο πολύ αισθάνεται πως μπορεί να ξοδέψει. Το 1606 η ολλανδική βουλή δημοσίευσε έναν οδηγό για όσους αντάλλασαν χρήματα. Δημιούργησε μια βάση δεδομένων για 846 ασημένια και χρυσά νομίσματα, ως προς τις ιδιότητες και το βάρος που έπρεπε να έχουν. Όποιος είχε την εν λόγω λίστα μπορούσε να γνωρίζει την πραγματική αξία του νομίσματος που παραλαμβάνει. Οι έμποροι όμως προχώρησαν ακόμη παραπέρα και δημιούργησαν μια τράπεζα, που ήταν ιδιοκτησία της πόλης τους και στην οποία κατέθεταν τα νομίσματά τους με τη μέθοδο του ζυγίσματος. Έτσι κάθε έμπορος είχε τον ατομικό του λογαριασμό, στον οποίο κατέθετε τα χρήματά του και τα οποία λογίζονταν πια ως προς το βάρος τους. Έτσι περιορίστηκε η πιθανότητα νοθείας, αφού η ποσότητα που κατείχε κάθε έμπορος ανταποκρίνονταν σε καθαρό βάρος μετάλλου. Όταν έκανε κάποιας μορφής δοσοληψία, ο έμπορος μετέφερε το ποσό που αντιστοιχούσε στην αξία της στο λογαριασμό αυτού με το οποίο συναλλασσόταν. Έτσι, καλλιεργήθηκε μια μορφή διαύγειας στις δοσοληψίες. Η τράπεζα σύντομα ανακάλυψε πως δεν ήταν απαραίτητο να διατηρεί όλα τα χρήματα των καταθετών της στο θησαυροφυλάκιο, αλλά μπορούσε να τα διαθέτει σε τρίτους και μάλιστα με τόκο, (να τα δανείζει δηλαδή). Στην ουσία, αυτός που δανειζόταν, είχε ακόμη μια κατάθεση να ξοδέψει, η οποία όμως ήταν και στο όνομα του αρχικού καταθέτη. Έτσι δημιουργήθηκε το καταναλώσιμο χρήμα. Τα πράγματα δυσκολεύουν όμως αν εμφανιστούν ταυτόχρονα και οι δύο «δικαιούχοι» και θέλουν να ξοδέψουν όλα τους τα χρήματα. Τότε η τράπεζα αντιμετωπίζει θέμα αξιοπιστίας. Και οι δύο δικαιούχοι στο παραπάνω παράδειγμα θα πρέπει να είναι πεπεισμένοι πως η τράπεζα την οποίαν εμπιστεύονται δεν κάνει σε καμιά περίπτωση αυτό που η ίδια θεωρεί κανόνα!

Σήμερα

Οποία σύμπτωσις θα μου πείτε με τη σημερινή κατάσταση! Τα σύγχρονα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, δημιουργούν ανύπαρκτες υπεραξίες με τα χρήματα των καταθετών τους, αφού υποχρεούνται να διαθέτουν στο «θησαυροφυλάκιό» τους μόλις το 10% των συνολικών ποσών κατάθεσης. Τι σημαίνει αυτό; Θα γίνει ευκολότερα κατανοητό αν προσπαθήσουμε να απαντήσουμε στην ερώτηση, πόσο καταναλώσιμο χρήμα δημιουργεί μια τράπεζα από μια απλή κατάθεση 10,000 Ευρώ. Όσο κι αν φαίνεται απίθανο, η απάντηση είναι το εννεαπλάσιο! Η τράπεζα δανειζόμενη δέκα χιλιάρικα, μπορεί να δανείσει ενενήντα! Ναι δεν διαβάσατε λάθος! Ενενήντα! Πώς γίνεται λογιστικά κάτι τέτοιο; Όπως είδαμε παραπάνω το ίδρυμα υποχρεούται να κρατάει το 10% του ποσού και να δανείζει το υπόλοιπο 90. Άρα από τα 10,000 που πήρε από τον καταθέτη, μπορεί να δανείσει τα 9,000. Αυτό είναι μια άλλη εγγραφή, άλλη κατάθεση στο όνομα άλλου πελάτη, του δανειολήπτη, ύψους 9,000 Ευρώ. Από τα εννιά αυτά χιλιάρικα θα πρέπει να κρατήσει τα 900 και μπορεί να δανείσει τα 8,100. Απ’ αυτά κρατάει τα 810 και δανείζει τα 7,290. Αν συμπληρώσετε την ακολουθία μέχρι το τέλος σε ένα απλό Excel, θα δείτε το ποσό ασφαλείας να φτάνει τις 10,000 Ευρώ, (που αντιστοιχεί στην πρώτη κατάθεση) και αυτό που τελικά η τράπεζα δάνεισε τις 90,000! Στην ουσία δάνεισε «αέρα». Σκεφτείτε λοιπόν, πόσο τέτοιον αέρα δάνεισαν οι τράπεζες και τι χρέος δημιούργησαν από τα 28 δις που πήραν πρόσφατα ως ενίσχυση από την Ελλάδος. Είδατε πουθενά να κυκλοφορεί χρήμα, ή μήπως όταν σας εγκρίθηκε το δάνειο που ζητήσατε, σας έδωσαν τα χαρτονομίσματα στο χέρι και φύγατε; Τίποτα απ’ όλα αυτά δεν συνέβη και ήταν αδύνατο να συμβεί φυσικά, γιατί απλούστατα δεν πήραν δραχμή, ή καλύτερα Σεντ. Οι χακί σάκοι με τα χρήματα δεν βγήκαν στους δρόμους αυτή τη φορά, γιατί απλούστατα η επιχορήγηση ήταν λογιστική. Ξύπνησαν το επόμενο πρωί οι τραπεζίτες και είδαν το αποθεματικό τους να είναι αυξημένο όσο το ύψος του ποσού που τους επιχορηγήθηκε.

Πίσω στο Άμστερνταμ του 17ου αιώνα

Στον αντίποδα όμως της επισφάλειας του δανεισμού, η κίνηση αυτή των τραπεζών δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ανάπτυξη, καθώς μπορεί να βοηθήσει επιχειρηματίες να επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους, ή να πραγματοποιήσουν επενδύσεις τις οποίες υπό κανονικές συνθήκες δεν θα έκαναν. Έτσι, στο Άμστερνταμ επί περίπου δύο αιώνες άνθισε το εμπόριο και η επιχειρηματικότητα, καθώς είχε δημιουργηθεί η αίσθηση πως η πόλη αποτελεί επιχειρηματικό παράδεισο για όποιον επιθυμούσε να δραστηριοποιηθεί εμπορικά, άσχετα με την προέλευση, τα πιστεύω και τη φυλή του. Η ευημερία και η ανάπτυξη κράτησε μέχρι τις αρχές του 19ου αιώνα. Το τέλος της τράπεζας του Άμστερνταμ απέδειξε περίτρανα πως «κάθε χρηματική καινοτομία ή μεταρρύθμιση φέρνει μέσα της τους σπόρους κάποιας καινούργιας κατάχρησης». Αιτία του κακού στη συγκεκριμένη περίπτωση ήταν το γεγονός πως οι διευθυντές της ήταν ταυτόχρονα και μέλη της «ολλανδικής εταιρείας ανατολικών Ινδιών», η οποία δανείζονταν χρήματα από την τράπεζα. Η εταιρεία αυτή λοιπόν κάπου στα τέλη του 18ου αιώνα αντιμετώπισε σοβαρές δυσκολίες και δεν μπορούσε να πληρώσει κανονικά τα δάνειά της, κάτι το οποίο διαδόθηκε στους καταθέτες της τράπεζας, οι οποίοι έσπευσαν να πάρουν πίσω τις καταθέσεις τους. Ας μην ξεχνούμε πως, η υποψιαζόμενη αδυναμία, εξασφαλίζει την αδυναμία. Οι καταθέτες έσπευσαν λοιπόν να κάνουν αναλήψεις και η τράπεζα δεν μπορούσε να τους εξυπηρετήσει. Αποτέλεσμα: η τράπεζα έκλεισε το 1819 και οι καταθέτες έχασαν τα χρήματά τους.

Σήμερα

Η υποψιαζόμενη χρεωκοπία, εξασφαλίζει την χρεωκοπία θα μπορούσαμε να πούμε παραφράζοντας την προηγούμενη πρόταση. Πολλοί Έλληνες καταθέτες λοιπόν, οι οποίοι φοβούνται πιθανή χρεωκοπία της Ελλάδας, αλλά και ρήσεις ανωτάτων τραπεζικών στελεχών ότι η χώρα μας έχει πτωχεύσει και πως μένει απλά η επίσημη ανακοίνωσή της, έσπευσαν ήδη να εξασφαλίσουν τις αποταμιεύσεις τους φυγαδεύοντάς τες στο εξωτερικό και μάλιστα σε χώρες εκτός ΕΕ, ώστε να είναι σίγουροι πως δεν θα εντοπιστούν. Και δεν μιλάμε μόνο για μεγαλοκαταθέτες, αλλά και για κεφάλαια, τα οποία οι ιδιοκτήτες τους υπό κανονικές συνθήκες ούτε που θα σκεφτόντουσαν να τα μετακινήσουν. Αυτή η μετανάστευση κεφαλαίων δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα ρευστότητας στις τράπεζες, οι οποίες συρρικνώνουν στο μέγιστο τις παροχές δανείων προς ιδιώτες και εταιρείες. Πρόσφατα ανακοινώθηκε πως οι Έλληνες έχουν στην Ελβετία καταθέσεις, οι οποίες φτάνουν τα 600 δις Ευρώ! Αυτά μόνο στην Ελβετία. Σε άλλες χώρες ένας Θεός ξέρει πόσα χρήματα έχουν καταφύγει. Το κράτος σε μια προσπάθεια να διατηρήσει μια ισορροπία και να περιορίσει στο μέγιστο την παραμονή ρευστού χρήματος στις τσέπες μας, αποφάσισε να πληρωνόμαστε όλοι μέσω τραπεζικών λογαριασμών και οι αγορές μας αξίας άνω των 1,500 Ευρώ να γίνονται μέσω πιστωτικής κάρτας ή τραπεζικής επιταγής. Κι όλα αυτά για να περιοριστεί κατά το δυνατόν η κίνηση ρευστού. Έχετε ποτέ φανταστεί τι συμβαίνει κάθε φορά που βρίσκεστε μπροστά στο γκισέ της τράπεζας και κάνετε κάποια συναλλαγή; Νομίζετε πως δίνετε το βιβλιάριό σας και λέτε το ποσό που θέλετε να πάρετε ή να καταθέσετε και τέλος; Τα λίγα δευτερόλεπτα που διαρκεί αυτή η αθώα συναλλαγή το σύστημα ενημερώνει και παίρνει έγκριση, πέρα από τη βάση δεδομένων της ίδιας της τράπεζας με την οποίαν συνεργάζεστε, την τράπεζα της Ελλάδος, την ευρωπαϊκή κεντρική τράπεζα, καθώς και άκουσον – άκουσον, την αμερικανική κεντρική τράπεζα! Αν σε κάποιο από αυτά τα στάδια ελέγχου δημιουργηθεί η παραμικρή υποψία, τότε το θέμα μένει προς περαιτέρω επεξεργασία, ο συναλλασσόμενος χρεώνεται και αν δεν δοθεί τελική έγκριση η συναλλαγή ακυρώνεται. Σε κάποιες περιπτώσεις δε, χάνονται και χρήματα! Δεν θα ταυτίσω την παραπάνω διαδικασία με αυτήν της επιστροφής ακάλυπτων επιταγών, γιατί διαφέρει σε πολλά σημεία, αποτελεί όμως ένα κατανοητό παράδειγμα χρέωσης επεξεργασίας, η οποία κοστίζει από 15 μέχρι 25 ευρώ, ανάλογα με την τράπεζα.! Τα συμπεράσματα περί προσωπικών δεδομένων τα αφήνω σε σας. Έτσι καταλαβαίνετε λοιπόν πως όσο κι αν θέλει κάποιος να κρύψει εισοδήματα πολύ δύσκολα μπορεί να ξεφύγει, εκτός κι αν είναι του συστήματος. Και ποιοι είναι του συστήματος; Πολιτικοί, μεγαλο-επιχειρηματίες και τραπεζίτες. Αυτούς πρέπει να ψάξουν κι όχι το μισθωτό ή το συνταξιούχο, του οποίου τα εισοδήματα είναι μετρημένα.

Ο Τζων Λω

Πριν λίγο καιρό, άκουσα με μεγάλη μου έκπληξη σε κάποια οικονομική εκπομπή στην τηλεόραση, τον παρουσιαστή, ο οποίος προφανώς θέλησε να φανεί παντογνώστης, να αναφέρει το όνομα του Τζων Λω. Δεν είμαι σίγουρος για το λόγο για τον οποίον ανέφερε το όνομα αυτής της αμφιλεγόμενης ιδιοφυΐας ο ομιλητής, προφανώς όμως θέλησε να τον παρομοιάσει με κάποιον οικονομικό παράγοντα της χώρας μας ή εισαγόμενο και να το παίξει ξερόλας. Ποιος ήταν όμως αυτός ο Λω και γιατί έμεινε στην ιστορία; Οι γνώμες για το άτομό του διίστανται. Κάποιοι ιστορικοί τον αποκαλούν παλιάνθρωπο και κάποιοι άλλοι ιδιοφυΐα. Ο Τζων Λω κατάγονταν από το Εδιμβούργο και ήταν γιος ενός εύπορου χρυσοχόου. Οι χρυσοχόοι ως γνωστός διατηρούσαν ασφαλή χρηματοκιβώτια για να φυλάνε πολύτιμα κοσμήματα των πελατών τους ή και τα νομίσματά τους. Έτσι οι πιο πολλοί απ’ αυτούς έγιναν ταυτόχρονα και τραπεζίτες. Ο Λω είχε την ιδέα να δημιουργήσει ένα νέο είδος τράπεζας που οι καταθέσεις της θα ασφαλίζονταν με γη κι όχι με χρυσό και ασήμι. Η ιδέα αυτή άρεσε στο Δούκα της Ορλεάνης και αντιβασιλέα της Γαλλίας, ο οποίος παρέλαβε χρεωκοπημένη τη χώρα μετά το θάνατο του Λουδοβίκου του ΙΔ’ το 1715. Οι άνθρωποι που είναι απελπισμένοι είναι εύκολο να πειστούν, γιατί θέλουν απελπιστικά να πειστούν, κι έτσι πιάνονται κορόιδα. Κάπως έτσι πείστηκε κι ο Δούκας και έδωσε στον Λω άδεια να δημιουργήσει τη Βασιλική Τράπεζα. Ως αντιστάθμισμα για αυτήν την άδεια η τράπεζα θα αναλάμβανε όλα τα χρέη του αντιβασιλιά και του Βασιλείου, (σημειωτέον πως και τα δύο ήταν υπερ-χρεωμένα). Αυτά τα χρέη εξοφλήθηκαν τότε με χαρτιά – υποσχέσεις της τράπεζας πως θα πληρώσει την αξία τους στον κομιστή σε χρυσό ή ασήμι. Κι επειδή οι ανάγκες συνεχώς αυξανόταν και δεν έπρεπε οι κάτοχοι των υποσχέσεων σε χρυσό ή ασήμι να υποψιαστούν το παραμικρό, ο Λω δημιούργησε μια εταιρεία, η οποία στη φαντασία των απλών ανθρώπων κατείχε σχεδόν όλη τη σημερινή έκταση των ΗΠΑ, καθώς και τα αμέτρητα μεταλλεία χρυσού και αργύρου που βρίσκονταν εκεί. Το όνομα αυτής της εταιρείας ήταν Εταιρεία του Μισσισσιππή. Θυμηθείτε τι έγραφα πιο πάνω για την Εταιρεία των Ανατολικών Ινδιών και φανταστείτε τι θα συμβεί κι εδώ.

«Μιλλιοναίρ»

Η ανάπτυξη αυτής της εταιρείας ήταν τέτοια, ώστε ο κόσμος στριμώχνονταν να αγοράσει, αν τελικώς το κατάφερνε, κάποιες μετοχές της και ο ιδρυτής της αποτελούσε το πιο διάσημο πρόσωπο σε ολόκληρη τη Γαλλία. Θεωρούσε τιμή κάποιος να συναντηθεί μαζί του ή έστω να ανταλλάξει μια ματιά. Το 1719 ήταν χρονιά σταθμός για το Παρίσι. Ο Λω δεν προλάβαινε να τυπώνει γραμμάτια, τα οποία γίνονταν αμέσως ανάρπαστα. Όποιοι κρατικοί πιστωτές πληρώνονταν με αυτά τα γραμμάτια έτρεχαν να αγοράσουν μετοχές στην Εταιρεία του Μισσισσιππή. Αυτός ο φαύλος κύκλος δημιουργούσε ακόμη περισσότερο χρήμα που μπορούσε να ξαναεπενδυθεί κι ακόμη περισσότερα γραμμάτια που μπορούσαν να εκδοθούν. Ήταν ένα εντελώς κλειστού κυκλώματος σύστημα, για την επαναχρησιμοποίηση χαρτιού που δεν είχε καμιά απολύτως αξία. Το αποτέλεσμα ήταν όλοι όσοι είχαν σχέση μ’ αυτό να γίνονται πλούσιοι στα χαρτιά! Είναι η χρονιά που δημιουργήθηκε η χρήσιμη γαλλική λέξη millionaire, (εκατομμυριούχος). Ο Λω για αυτό του το κατόρθωμα τιμήθηκε με τον τίτλο του Δούκα του Αρκάνσας και το 1720 έγινε διευθυντής του γενικού λογιστηρίου της Γαλλίας. Σύντομα όμως άρχισαν να δημιουργούνται αμφιβολίες για το κατά πόσο θα μπορούσε ο κόσμος να πάρει την αξία των γραμματίων που κρατούσε σε χρυσό ή ασήμι. Η αμφιβολία αυτή οδήγησε πολλούς στην τράπεζα για να εξαργυρώσουν αυτά που κρατούσαν. Μετά από λίγο η τράπεζα σταμάτησε να πληρώνει. Κι όχι μόνο αυτό. Επί πλέον η κατοχή χρυσού ή ασημιού από τους πολίτες μετετράπη σε αδίκημα. Μήπως θα πρέπει να μας προβληματίσει κάπως αυτό; Μήπως ετοιμάζεται δειλά – δειλά κάτι τέτοιο και στη χώρα μας, απλά ξεκίνησε με τον περιορισμό της χρήσης ρευστού; Μήπως κι εδώ η ύπαρξη χρήματος στις τσέπες μας, (χρυσό και ασήμι δεν έχουμε ούτως ή άλλως), θα καταστεί σε λίγο καιρό «αδίκημα» και θα περιοριζόμαστε στην κατοχή και χρήση ελάχιστου, ανάλογα με τις ανάγκες κάθε οικογένειας;

Οποία ομοιότης!

Αν παρατηρήσατε τόσο η πτώση της τράπεζας του Άμστερνταμ, όσο και αυτή της βασιλικής τράπεζας στη Γαλλία ήταν από χρήμα που είχαν δημιουργήσει οι ίδιες. Αν το χρήμα ή τα γραμμάτια κυκλοφορούσαν με μέτρο δεν θα μπορούσε να έχει θετική έκβαση το εγχείρημα στη Γαλλία π.χ. του 18ου αιώνα; Μήπως και στην Ελλάδα του 21ου, αν αποφεύγονταν οι σπατάλες κι οι ατασθαλίες, δεν θα βρισκόμασταν σε καλύτερη κατάσταση; Και δεν θα μπορούσε να βρεθεί η φόρμουλα για την αποφυγή τους, όπως βρέθηκε για τον περιορισμό της κίνησης ρευστού στην αγορά για παράδειγμα; Δεν βρέθηκε, γιατί απλά δεν ήθελαν να βρεθεί. Αντ’ αυτού οι πολιτικοί μας πηγαίνουν κάθε λίγο και λιγάκι στην Ουγγαρία, επειδή προηγείται σε θέματα ΔΝΤ και ρωτούν πώς αντιμετωπίστηκε εκεί η κατάσταση με το εξαγριωμένο πλήθος, ώστε να είναι σε θέση να χαλιναγωγήσουν κι εμάς όταν φτάσουμε στο σημείο που βρίσκονται σήμερα οι Ούγγροι. Άρα περιμένουν να χειροτερέψουν κι άλλο τα πράγματα. Θυμηθείτε την πρόσφατη άσκηση επίλεκτης μονάδας του στρατού μας στη Θεσσαλονίκη, με σενάριο καταστολής εξαγριωμένου πλήθους. Αυτό το πλήθος του σεναρίου ήμασταν δυστυχώς εμείς! Μας φοβούνται αγαπητοί μου, μας φοβούνται γιατί γνωρίζουν πως αργούμε να πάρουμε μπρος, αλλά όταν γίνει αυτό δεν σταματάμε με τίποτα και δεν υπολογίζουμε κανέναν. Είδατε, η αντίδραση για τα διόδια θα φέρει σύντομα ρύθμιση ευνοϊκή για πολλούς χρήστες των δρόμων. Χρεωθήκαμε εμείς και τα παιδιά μας για την κατασκευή τους και τώρα θα πρέπει να πληρώσουμε και νοίκι για τη χρήση τους! Είναι σα να φτιάξει κάποιος μια πολυκατοικία και να παραχωρήσει σε άλλον την είσπραξη των ενοικίων, με μόνη δέσμευση να τη συντηρεί, δηλαδή να τη βάφει, ή να κάνει τυχόν μερεμέτια, αν κι εφόσον χρειάζεται. Μου μοιάζει παράλογο, εκτός αν αυτός, ο παραχωρησιούχος, είναι… στενός συγγενής. Τότε αλλάζει το πράγμα!

Το παράδειγμα της Αγγλίας

Κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει την υπεροχή των Άγγλων και δη των Σκοτσέζων σε θέματα τραπεζικής. Το εγχείρημα του Τζων Λω στη Γαλλία, το εφάρμοσε στην Αγγλία ο συμπατριώτης του Ουίλιαμ Πάτερσον, ο οποίος πούλησε την ίδια ιδέα στο Γουλιέλμο της Οράγγης, τα χρέη του οποίου δημιουργήθηκαν όχι επειδή διαδέχθηκε τον Λουδοβίκο, αλλά επειδή τον πολέμησε. Με τη λογική της Βασιλικής τράπεζας της Γαλλίας λοιπόν ιδρύθηκε το 1764 η Τράπεζα της Αγγλίας, η οποία εξέδωσε τα χρήματα που χρειαζόταν ο βασιλιάς. Ως αντάλλαγμα πήρε τη δυνατότητα να παραχωρεί δάνεια σε τρίτους με καινούργια γραμμάτια, τα οποία καλύπτονταν με την υπόσχεση του βασιλιά να τα πληρώσει. Ο Πάτερσον αποχώρησε δημιουργώντας δικιά του τράπεζα στην κεντρική Αμερική και η τράπεζα της Αγγλίας απέφυγε να πέσει στην παγίδα του Παρισιού και του Άμστερνταμ και έφτασε κάποια στιγμή να παίζει ρυθμιστικό ρόλο στη δημιουργία χρήματος από μικρότερες τράπεζες. Όπως η δημιουργία χρήματος από μια τράπεζα είναι απλή διαδικασία, έτσι είναι και ο μηχανισμός ελέγχου της. Στο Λονδίνο του 18ου αιώνα οι χρυσοχόοι, οι οποίοι είχαν γίνει πλέον τραπεζίτες, χορηγούσαν δάνεια με γραμμάτια, έναντι των χρυσών και αργυρών νομισμάτων που κατείχαν. Η τράπεζα της Αγγλίας, όταν έπαιρνε αυτά τα γραμμάτια τα επέστρεφε για να εισπράξει την αξία τους. Αυτό εμμέσως ανάγκαζε τις μικρότερες αυτές εμπορικές τράπεζες να διατηρούν ικανοποιητικά αποθέματα νομισμάτων, έναντι των γραμματίων που είχαν εκδώσει, γιατί πάντοτε υπήρχε η πιθανότητα η τράπεζα της Αγγλίας να ζητήσει να ρευστοποιήσει γραμμάτια που είχε στην κατοχή της, πράγμα το οποίο εφάρμοζε όταν διαπίστωνε πως οι υφιστάμενες τράπεζες είχαν γίνει υπερβολικά γενναιόδωρες με τα δάνειά τους. Έτσι η χορήγηση δανείων και η συγγενική μ’ αυτή δημιουργία καταθέσεων και χρήματος θα έπρεπε τότε να περιοριστεί. Η διαδικασία αυτή είναι σήμερα πασίγνωστη ως πολιτική της ανοιχτής αγοράς.

Τα χαρτονομίσματα

Μασαχουσέτη 1690. Οι στρατιώτες της είχαν μόλις επιστρέψει από μια ανεπιτυχή εκστρατεία εναντίον του Κεμπέκ. Τα λάφυρα που θα έπαιρναν από το κάστρο του θα ήταν και ο μισθός τους, αλλά με την προϋπόθεση πως θα νικούσαν. Έλα όμως που το Κεμπέκ δεν έπεσε! Έτσι, για να μην αποτελέσουν πηγή ανησυχίας οι εξαγριωμένοι στρατιώτες, τους δόθηκαν έγγραφες υποσχέσεις για τέτοιο χρήμα, οι οποίες δεν ήταν τίποτε παραπάνω από ένα ορθογώνιο κομμάτι χαρτί, σφραγισμένο από την πολιτεία και αργότερα στολισμένο με καλλιγραφικά σχεδιάσματα, τα οποία προέβαλαν κάποιον ήρωα, ένα μνημείο, ή ένα σημαντικό πολιτικό πρόσωπο. Πιο απλή και λιτή εφεύρεση ήταν αυτή της Νέας Γαλλίας: οι Γάλλοι δεν ενδιαφερόντουσαν και πολύ για τις αποικίες τους στη Β. Αμερική, πολλές φορές μάλιστα τα πλοία που έστελναν εκεί με προμήθειες και χρήματα δεν έφταναν ποτέ. Κάτι παρόμοιο συνέβη και τη χρονιά της επίθεσης από τη Μασαχουσέτη. Τότε οι οικονομικοί υπεύθυνοι του Κεμπέκ σκέφτηκαν να χρησιμοποιήσουν το πιο ανθεκτικό και διαθέσιμο κομμάτι χαρτιού που υπήρχε: το τραπουλόχαρτο! Από τη στιγμή που έβαζαν πάνω του την κρατική σφραγίδα αποτελούσε υπόσχεση σε χρήμα και εξαγοράζονταν με χρυσό και ασήμι όταν επιτέλους έφταναν τα πλοία με τις προμήθειες από την Ευρώπη. Να αναφέρω εδώ πως τα σπαθιά και τα μπαστούνια είχαν διπλάσια αξία απ’ ότι τα καρώ και οι κούπες. Φαντάζεστε τι θα συνέβαινε, αν είχαν επικρατήσει τα τραπουλόχαρτα ως χαρτονόμισμα; Θα παίζαμε στα καζίνο με τα ίδια χαρτονομίσματα που θα κερδίζαμε, οι υπεραξίες στο χρηματιστήριο θα ανταμείβονταν με μπαστούνια και σπαθιά και τα παθητικά των εταιριών θα φαινόντουσαν με καρώ και κούπες!

Χρυσός VS Αργύρου

Το ιδεατό σενάριο στον κόσμο των χρημάτων θα ήταν όλα να μπορούσαν να ανταλλαγούν με χρυσά νομίσματα, ή το ισοδύναμό τους σε χρυσό. Ό,τι ελαττώματα κι αν είχε υπήρχε πάντα η βεβαιότητα για τι μπορούσε να αγοράσει τέτοιου είδους χρήμα. Σε όλο το 19ο αιώνα οι τιμές έπεφταν, αλλά η αγοραστική δύναμη του χρυσού και του χρήματος που βασίζονταν σ’ αυτόν αυξανόταν. Μέχρι τα μισά του 19ου αιώνα τα μεταλλικά νομίσματα ήταν είτε από χρυσό είτε από άργυρο. Αυτά τα δύο μέταλλα βρίσκονταν σε συναγωνισμό για αρκετούς αιώνες και επειδή η αξία του ενός σε σχέση με το άλλο δεν ήταν σταθερή, χρησιμοποιούσαν πάντα αυτό που ήταν φθηνότερο και κρατούσαν αυτό με τη μεγαλύτερη αξία. Η λύση δόθηκε το 1867 στο Παρίσι, όταν τα ηγετικά κράτη της Ευρώπης αποφάσισαν εφ’ εξής οι συναλλαγές τους να γίνονται μόνο σε χρυσό. Η αντίδραση ήρθε από τις ΗΠΑ, καθώς εκεί υπήρχαν τεράστια αποθέματα αργύρου και είχαν κάθε λόγο να υποστηρίζουν τη χρήση του στην κοπή νομισμάτων. Όμως συμβιβάστηκαν και λίγα χρόνια μετά δέχθηκαν κι αυτές το χρυσό ως το μοναδικό μέταλλο, στο οποίο μπορούσε να μετατραπεί άλλο χρήμα, δέχθηκαν δηλαδή το χρυσό κανόνα. Κι αυτή όμως η αλλαγή δεν έμελλε να ζήσει για πολλά χρόνια και να σώσει την κατάσταση. Ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος έγινε η αιτία να χρησιμοποιηθεί το χρυσάφι της Ευρώπης για την αγορά πολεμοφοδίων κυρίως από τις ΗΠΑ, στις οποίες και μεταφέρθηκε σε μεγάλες ποσότητες και μάλιστα τόσο μεγάλες, ώστε ήταν πάρα πολύ άφθονος για να χρησιμοποιηθεί σαν χρήμα. Ο χρυσός κανόνας δεν λειτούργησε ποτέ πια αποτελεσματικά.

Ο Ίρβινγκ Φίσερ

Ο Φίσερ γεννήθηκε στις ΗΠΑ το 1867. Ήταν πολυπράγμων και με πάρα πολλές γνώσεις μαθηματικών και οικονομίας. Αναφέρεται σε διάφορες βιβλιογραφίες ως κερδοσκόπος, εφευρέτης, αλλά και ως οπαδός της βελτίωσης της ανθρώπινης φυλής. Αφού μπορεί να γίνει το ίδιο με τα ζώα και τα φυτά, γιατί όχι και με τους ανθρώπους, υποστήριζε. Έκανε πολλές επενδύσεις στο χρηματιστήριο κι έχασε αρκετά μεγάλο ποσό στο κραχ του 1929. Ήταν πρωτοπόρος στην ανάπτυξη των αριθμοδεικτών, όπως και στον τομέα των οικονομικών μαθηματικών. Όταν διαβάζουμε πως ο δείκτης τιμών καταναλωτή έχει ανέβει, θα πρέπει να ευχαριστούμε εν μέρει τον Φίσερ, καθώς ήταν αυτός, ο οποίος έθεσε τις βάσεις για τη δημιουργία του. Η μεγαλύτερη συμβολή του ήταν να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε την αξία του χρήματος. Πώς το έκανε; Διατυπώνοντας την παρακάτω εξίσωση:

P = (MV + M1V1)/T

Το Ρ είναι οι τιμές. Το Μ είναι ο όγκος των μετρητών που βρίσκονται στην κυκλοφορία. Το Μ1 είναι ο όγκος των μετρητών που βρίσκονται στις τράπεζες υπό μορφήν καταθέσεων. Τα V και V1 είναι η ταχύτητα κυκλοφορίας τους και Τ είναι το πλήθος των συναλλαγών. Πίστευε λοιπόν πως αυξάνοντας ή μειώνοντας την προσφορά του χρήματος, μπορούσαν να αυξηθούν ή να μειωθούν αντίστοιχα οι τιμές. Περιορίζοντας ή αυξάνοντας κατ’ επέκτασιν τις τιμές, μπορούσε κάποιος να καταστείλει την ευφορία, ή να αντισταθμίσει τα αποτελέσματα της ύφεσης. Την ιδέα του αυτήν εφάρμοσε εν μέρει ο αμερικανός πρόεδρος Ρούζβελτ το 1933, σε μια προσπάθεια να δημιουργήσει ανάπτυξη μετά το οικονομικό κραχ του 1929. Τι έκανε λοιπόν. Με λιγότερο χρυσάφι κυκλοφόρησε περισσότερα δολάρια. Όμως και πάλι δεν βελτιώθηκαν τα πράγματα, γιατί όπως συμβαίνει σε περιόδους ύφεσης, οι άνθρωποι κρατούν το χρήμα που πέφτει στα χέρια τους. Έτσι η χαμηλή ταχύτητα αντιστάθμισε την αυξημένη ποσότητα, (τα Μ και V από τον παραπάνω τύπο). Είναι λοιπόν προφανές πως δεν υπάρχουν εύκολες και φθηνές εφευρέσεις, που μόνο με τη χρήση του χρήματος μπορούν να λύσουν όλα τα οικονομικά προβλήματα. Αν αυτό ήταν δυνατόν, οι εφευρέσεις θα είχαν γίνει και θα είχαμε σωθεί όλοι.

Επίλογος

Μην περιμένετε πως με την παραπάνω ιστορική ανασκόπηση για το ρόλο που έπαιξε το χρήμα στην ανάπτυξη, δίνονται απαντήσεις για αυτά που τραβάει σήμερα η Ελλάδα, αύριο η Πορτογαλία και η Ισπανία και σε λίγο καιρό ολόκληρη η Ευρώπη. Το χρήμα είναι ο μοχλός πίεσης με τον οποίον μας αναγκάζουν να μπούμε στο χορό και να παίξουμε σ’ ένα παιχνίδι, στο οποίο είμαστε εκ προοιμίου χαμένοι. Ίσως αν οι οικονομικοί μας Υπουργοί και οι Κυβερνήσεις μας παραδειγματίζονταν από μεγάλες οικονομικές κρίσεις του παρελθόντος, αν δεν περιοριζόντουσαν από πιέσεις, αλαζονεία της εξουσίας και συμφέροντα και αν ενδιαφερόντουσαν κατ’ ελάχιστον για την πατρίδα και τους πολίτες της, να είχαμε αποφύγει πολλά από τα δεινά που μας επεφύλαξε η υπαγωγή μας στο «άρθρο 99» του ΔΝΤ και της ΕΕ. Αλήθεια αναρωτήθηκε ποτέ κανείς τι όφελος έχει η ΕΕ από τις χρεοκοπίες κρατών μελών, όπως η Ελλάδα λ.χ.; πουθενά δεν είδα να αναφέρεται με συγκεκριμένα στοιχεία κάτι τέτοιο. Εμείς απλά θεωρούμε πως κάνει τα πάντα για να σώσει τα μέλη της. Κατά βάθος είναι έτσι όμως;

Θα μπορούσαν να γραφτούν πολύ περισσότερα για το συγκεκριμένο θέμα, (κραχ του 1929, Κέυνς, Β’ παγκόσμιος πόλεμος, κατοχικά δάνεια, κ.ά.), κάτι το οποίο ενδέχεται να γίνει σε μελλοντική ανάρτηση. Ελπίζω να μη σας κούρασε και να το διαβάσατε μέχρι το τέλος.

Δείκτες για όλες τις χρήσεις

2010-09-24T11:10:00.006+03:00

Εισαγωγή

Μπορεί να άργησα να γράψω θέμα, αλλά περίμενα να δω να εμφανίζονται και τα τελευταία σχόλιά σας, τα οποία φαίνεται πως ήρθαν μόλις χθες. Είδα με ικανοποίηση πως το θέμα για τους σεισμούς διαβάστηκε πολύ και ταυτόχρονα είχε απήχηση και σε επιστημονικές κοινότητες, αφού πολλοί φυσικοί είτε μεμονωμένα, είτε μέσω των ενώσεών τους άφησαν σχόλιο ή επικοινώνησαν μαζί μου. Μα δεν είναι ο σεισμός το μέγα φυσικό φαινόμενο;! Δεν αποτελεί πρόκληση το γεγονός πως ακόμη δεν έχουμε αποκωδικοποιήσει πλήρως την εκδήλωσή του, ώστε να μπορούμε εγκαίρως να το προβλέψουμε! Δεν αποτελεί μαγεία για την επιστήμη της φυσικής η αντιγραφή της φύσης όσον αφορά τη δημιουργία αυτού του φαινομένου, έστω κι αν πολλές φορές χρησιμοποιείται για καταστροφικούς σκοπούς, (η αρνητική όψη του νομίσματος, όπως έλεγα). Και τέλος δεν είναι ειρωνεία για ολόκληρο τον κόσμο να υπάρχουν επιστήμονες οι οποίοι περιοριζόμενοι από «ευτελείς συνήθειες και αδιαφορίες», δεν αναφέρουν τίποτε σχετικά με την ύπαρξη αυτών και πολλών ίσως παρόμοιων όπλων, παρά προτιμούν τη σιωπή! Ίσως αυτούς να μιμείται και ο κος Καραμανλής, ο οποίος ακόμη δεν έχει βγάλει άχνα. Αναρωτιέμαι, αν το αίτιο ανάμεσα στις δύο αυτές σιωπές είναι κοινό.

Γραφή δειλίας

Όποια και να ‘ναι η αιτία όμως, η Πολιτεία οφείλει να του καταλογίσει «γραφή δειλίας». Σύμφωνα με το ποινικό δίκαιο της αρχαίας Αθήνας, όσοι έδειχναν ανανδρία ή παρατούσαν τη μάχη και το ‘βαζαν στα πόδια, ή αρνούνταν να υπηρετήσουν, αντιμετωπίζονταν με τη χορήγηση ειδικής γραφής, της «γραφής δειλίας». Όσοι κρινόντουσαν ένοχοι, ετιμωρούντο με τη στέρηση των πολιτικών τους δικαιωμάτων. Στη σύγχρονη εποχή βέβαια κάτι τέτοιο είναι πολύ δύσκολο να εφαρμοστεί, καθώς υπάρχει η μικρή πιθανότητα ο εκάστοτε κατηγορούμενος να είναι αθώος. Στατιστικά, είναι σωστό να μην αποκλείεται η πιθανότητα να είναι κάποιος αθώος των κατηγοριών που του καταλογίζονται. Πρακτικά όμως; Για την ειδική αυτή περίπτωση, κατά την οποίαν εμπλέκονται πολιτικοί σε σκάνδαλα και παράνομες δοσοληψίες, θα μπορούσαμε να δημιουργήσουμε δείκτες αθωότητας και δείκτες διαφθοράς. Η στατιστική μελέτη των δεικτών αυτών με δεδομένα της σύγχρονης εποχής με βάση αυτά από την αρχαία Αθήνα θα είχε πολύ ενδιαφέρον. Αν μη τι άλλο θα απεδείκνυε τη φύση της σύγχρονης Δημοκρατίας και θα έδινε σημαντικά στοιχεία σχετικά με τις βλέψεις και τις επιδιώξεις των σημερινών υποψηφίων αρχόντων του τόπου. Με τι σχέδια δηλαδή ξεκινούν όλοι αυτοί την προεκλογική τους εκστρατεία, από απλοί δημοτικοί σύμβουλοι έως Υπουργοί και υψηλοί αξιωματούχοι του Κράτους και πού τελικά καταλήγουν. Τι είναι όμως οι δείκτες, πώς έχουνε μπει και εδραιωθεί για τα καλά στη ζωή μας χωρίς μάλιστα να σκοπεύουν ποτέ να φύγουν;

Δείκτες

Τον τελευταίο καιρό η καθημερινότητά μας άρχισε να προσδιορίζεται από διάφορους αριθμούς, οι οποίοι υπήρχαν μεν πάντοτε, αλλά ποτέ δεν ασχοληθήκαμε ευρέως μαζί τους, ίσως επειδή οι περισσότεροι θεωρούσαμε πως αυτά αφορούν τους οικονομολόγους και τις Κυβερνήσεις. Εμείς εκείνο το οποίο ακούγαμε κατά καιρούς στις τηλεοράσεις ήταν έννοιες όπως ο «τιμάριθμος» και τίποτα περισσότερο. Τα τελευταία δύο χρόνια όμως, η είσοδος των δεικτών στην καθημερινότητά μας, η συσχέτισή τους με την ευημερία μας ή μη και η προβολή τους από όλα ανεξαιρέτως τα μέσα, μας έκανε «ειδικούς» σ’ έναν τομέα, με τον οποίον οι περισσότεροι είμαστε άσχετοι. Θα μου πείτε άσχετοι ήμασταν όσον αφορούσε τις επενδύσεις και το 1998 με την έξαρση του χρηματιστηρίου, αλλά μέσα με λίγους μήνες γίναμε όλοι ειδικοί και είδατε το αποτέλεσμα: «η ημιμάθεια είναι χειρότερη απ’ την αμάθεια»! Αν και δεν είμαι ο ειδήμων επί του θέματος, θα προσπαθήσω να περιγράψω και να εξηγήσω με απλά λόγια την έννοια μερικών βασικών δεικτών της οικονομίας μας και όχι μόνο…

Με τον όρο δείκτη ή αριθμοδείκτη εννοούμε το στατιστικό όργανο, με το οποίο μετράμε τις σχετικές μεταβολές οικονομικών, κοινωνικών και φυσικών μεγεθών μεταξύ διαφόρων χρονικών περιόδων ή γεωγραφικών περιοχών. Οι δείκτες μ’ άλλα λόγια μας δείχνουν ποσοστιαίες σχέσεις σε σύνθετα μεγέθη μεταξύ δύο καταστάσεων, από τις οποίες η μία αποτελεί τη βάση ή αλλιώς το σημείο αναφοράς. Οι δείκτες ή απλώς αριθμοδείκτες διακρίνονται σε γενικές κατηγορίες όπως: Δείκτες τιμών ή τιμάριθμοι, δείκτες αξίας, δείκτες απασχόλησης, ανεργίας, θνησιμότητας, κ.α. Ανάμεσα στους δείκτες, οι οποίοι καταρτίζονται στις μέρες μας ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι δείκτες τιμών ή τιμάριθμοι, οι οποίοι εξελίχθηκαν κι επεκτάθηκαν σε όλες σχεδόν τις δραστηριότητες -κυρίως τις οικονομικές- τα τελευταία εξήντα χρόνια.

Ιστορικά στοιχεία

Η εισαγωγή των δεικτών στην επιστημονική καθημερινότητα ξεκίνησε από το 18^ο αιώνα με έναν και μόνο σκοπό: τη μέτρηση των μεταβολών της αγοραστικής δύναμης του χρήματος. Ο πρώτος, ο οποίος επιχείρησε να δώσει απάντηση στο ερώτημα ήταν το Ιταλός Carli, το 1764, στην προσπάθειά του να διαπιστώσει κατά πόσο επιδρούσε πάνω στην αγοραστική αξία του χρήματος η εισαγωγή αργύρου από την Αμερική, (οι ΗΠΑ δεν υπήρχαν ακόμη), στην Ευρώπη. Έτσι κατήρτισε ένα δείκτη τιμών, ο οποίος συνέκρινε τις τιμές για τρία διαφορετικά είδη το έτος 1750 με τις αντίστοιχες του 1500, βασική διατύπωση του οποίου είναι η παρακάτω:

I = 1/k Σ(pn/po)

Όπου: k ο αριθμός των ειδών (3)

Pn οι τιμές της τρέχουσας περιόδου και

Pο οι τιμές της προηγούμενης περιόδου ή περιόδου βάσης.

Οι περίοδοι έχουν συνήθως ετήσια διάρκεια, χωρίς ασφαλώς κάτι τέτοιο να είναι δεσμευτικό. Ο Carli δεν ήταν βέβαια ο πρώτος, αλλά ούτε κι ο τελευταίος ο οποίος ασχολήθηκε με την κατάρτιση του παραπάνω δείκτη, καθώς προηγήθηκε ο Dutot το 1738 και ακολούθησαν πάρα πολλοί μέχρι τις μέρες μας με αντιπροσωπευτικότερους τους W.S. Jevons, Laspeyres, Paasche, Burchard, (ο οποίος κατήρτισε τον πρώτο δείκτη τιμών των ΗΠΑ για τα έτη 1824 – 1880), ο Irving Fisher, o οποίος έγραφε χαρακτηριστικά πως «όταν το καράβι της Οικονομίας ναυαγήσει και χάσει την ισορροπία του, δεν επανέρχεται ποτέ ξανά πίσω, αλλά βυθίζεται» κ.ά. Αξίζει να σημειώσουμε εδώ πως ο δείκτης τιμών καταναλωτή, ο οποίος στην ουσία αντικατοπτρίζει το κόστος ζωής, άρχισε να καταρτίζεται μόλις κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκόσμιου Πολέμου και αποτελεί τον πιο γνωστό σήμερα δείκτη τιμών.

Δείκτης τιμών καταναλωτή - consumer price index- cpi

Αποτελεί τον πιο γνωστό δείκτη, καθώς είναι αυτός που επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητά μας και συνδέεται άρρηκτα με τις τσέπες μας. Σκοπός του είναι ο προσδιορισμός των επιδράσεων των τιμών στις δαπάνες του τελικού καταναλωτή. Αποτελεί δηλαδή το στατιστικό όργανο με το οποίο προσδιορίζεται η αγοραστική δύναμη του χρήματος του τελικού καταναλωτή. Πέραν της σημασίας του για μας τους απλούς πολίτες, λαμβάνεται υπ’ όψιν από τις εκάστοτε Κυβερνήσεις των χωρών στην άσκηση οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής, όπως λ.χ. την αναπροσαρμογή των μισθών, ώστε η αγοραστική δύναμη του χρήματος να παραμένει τουλάχιστον σταθερή, για τον αποπληθωρισμό διαφόρων αξιών, για τον υπολογισμό των πραγματικών μισθών και ημερομισθίων κ.λπ. Ο δείκτης αυτός συνδέεται άμεσα με τον αποπληθωρισμό, μια έννοια αντίθετη του πληθωρισμού, η οποία για άλλους είναι ευχή, π.χ. για τους καταναλωτές και γι άλλους κατάρα π.χ. για τους επιχειρηματίες, οι οποίοι βλέπουν να αυξάνονται τα έξοδα και ταυτόχρονα να μειώνονται τα έσοδά τους. Στη χώρα μας ο «δείκτης κόστους ζωής», (πρώτη ονομασία του δείκτη τιμών καταναλωτή), στοιχειοθετήθηκε από την Εθνική Τράπεζα το 1924. Στη συνέχεια η Γενική Στατιστική Αρχή του Κράτους υπολόγιζε την τιμή του δείκτη για 44 πόλεις της χώρας. Η Τράπεζα της Ελλάδος το 1938 κατήρτισε τον «Τιμάριθμο κόστους ζωής εν Αθήναις» και το 1959 η ΕΣΥΕ δημιούργησε το δείκτη τιμών καταναλωτή των αστικών περιοχών της χώρας, ο οποίος όμως αργότερα επικαιροποιήθηκε, (όπως το μνημόνιο).

Το καλάθι, (μαλαθούνι) της νοικοκυράς.

Ποιος δεν θυμάται το σλόγκαν των πρώτων κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ για το περιβόητο καλάθι της νοικοκυράς και την προσπάθεια των πολιτικών που χάραξαν για να το διατηρήσουν γεμάτο! Φυσικά, δεν αναφερόταν σε καρότσια τροχήλατα των σούπερ μάρκετ, αλλά στα δείγματα αγαθών και υπηρεσιών, τα οποία είναι αντιπροσωπευτικά από πλευράς μεταβολής τιμών και συμμετοχής στην καταναλωτική δαπάνη. Έτσι δημιουργήθηκαν διάφορες κατηγορίες-ομάδες από την ΕΣΥΕ, οι οποίες εν συντομία μπορούμε να πούμε πως είναι οι ακόλουθες: διατροφή, ένδυση-υπόδηση, ποτά-καπνός, μεταφορές-επικοινωνίες, υγεία, παιδεία, εξοπλισμός κατοικίας, στέγαση κ.ά. Οι μεταβολές των τιμών των αγαθών που συμμετείχαν στην εκάστοτε ομάδα, σε σχέση πάντα με τα στοιχεία της συνολικής ιδιωτικής κατανάλωσης, διαμόρφωναν το ύψος μεταβολής του δείκτη τιμών καταναλωτή, συγκριτικά με αντίστοιχη προηγούμενη χρονική περίοδο. Τώρα, στην περίπτωση κατά την οποία συγκρίνονται τιμές μεταξύ χωρών, η μια απ’ αυτές λαμβάνεται ως βάση και καλείται «χώρα βάσης». Έτσι χονδρικά προσδιορίζεται ο δείκτης πιστοληπτικής ικανότητας ενός Κράτους.

Spread

Αυτοσχεδιάζοντας λίγο πάνω στην παραπάνω έννοια θα μπορούσαμε να θεωρήσουμε πως τα spread αποτελούν ένα μέτρο σύγκρισης μεταξύ κρατών, καταρτίζουν δηλαδή το δείκτη πιστοληπτικής ικανότητας μιας χώρας, σε σύγκριση με μια άλλη η οποία λαμβάνεται ως χώρα βάσης. Στην περίπτωση της Ελλάδας ή αν θέλετε ολόκληρης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αυτή η χώρα είναι συνήθως η Γερμανία, η πιο δυνατή οικονομία της Ένωσης με τους πιο σταθερούς δείκτες απ’ όλες τις υπόλοιπες, γι’ αυτό όχι άδικα της αποδόθηκε η τιμή, να αποτελέσει τη χώρα βάσης. Έτσι, όταν οι λοιπές ευρωπαϊκές χώρες βγαίνουν στις αγορές για να δανειστούν, (ξέρετε τα road show με τα ομόλογα), τα επιτόκια τα οποία καλούνται να πληρώσουν υπολογίζονται σε σύγκριση με αυτά που θα πλήρωνε αν δανειζόταν η Γερμανία. Όταν ακούγαμε π.χ. πως στην Ελλάδα τα spread για τα «ανταγωνιστικά» δεκαετή μας ομόλογα βρίσκονται στις χίλιες μονάδες βάσης, αυτό σημαίνει πως πληρώνουμε 10% παραπάνω επιτόκιο από ότι θα πλήρωνε για παρόμοια κίνηση η Γερμανία. Η λύση της εύρεσης χρημάτων μέσω ομολόγων δεν είναι καινούργια, αλλά έρχεται από το 14^ο αιώνα, όταν οι ιταλικές πόλεις – κράτη χρειάζονταν ρευστό για να χρηματοδοτήσουν τους στρατούς τους στις μεταξύ τους διενέξεις. Έτσι μέσω των ομολόγων δανείζονταν χρήματα από τις ποιο εύπορες οικογένειες, τα οποία επέστρεφαν προσαυξημένα σύμφωνα με το προσυμφωνηθέν επιτόκιο, κι έτσι έλυναν προσωρινά το πρόβλημα της ρευστότητας. Στη συνέχεια όμως έβαζαν φόρους στα φτωχότερα στρώματα για να τα ξοφλήσουν. Οποία σύμπτωσις θα μου πείτε, ε; μόνο που σήμερα δεν έχουμε πόλεμο με όπλα, αλλά οικονομικό.

Πληθωρισμός - inflation

Με την έννοια αυτή θεωρούμε τη συνεχή και σημαντική αύξηση του γενικού επιπέδου τιμών, η οποία πρακτικά σημαίνει την αντίστοιχη σημαντική μείωση της πραγματικής αγοραστικής αξίας του χρήματος. Οι παράγοντες της μεταβολής του πληθωρισμού μπορούν να είναι είτε διεθνείς, όπως η αύξηση των τιμών του αργού πετρελαίου, είτε εσωτερικοί κάθε χώρας, όπως η υποτίμηση του νομίσματός της. Πολλές θεωρίες έχουν αναπτυχθεί για την κατανόηση και τον προσδιορισμό του, με κυριότερες την κεϋνσιανή, τη διαρθρωτική, του πληθωριστικού κόστους και παλαιότερα την ποσοτική, σύμφωνα με την οποία ο πληθωρισμός υπολογίζεται ως το πηλίκο του κυκλοφορούντος χρήματος προς το σύνολο των συναλλαγών, για περίοδο ενός έτους. Διαμετρικά αντίθετη είναι η έννοια του αποπληθωρισμού, η οποία σχετίζεται με την εξουδετέρωση των ανοδικών τάσεων των τιμών και εκφράζει τη διαχρονική μεταβολή της πραγματικής μεταβολής της αγοραστικής δύναμης των μισθών και ημερομισθίων σε σύγκριση με μια προηγούμενη ετήσια περίοδο -έτος βάσης. Εμάς τους απλούς πολίτες μας ενδιαφέρει περισσότερο η μεταβολή της αγοραστικής δύναμης των μισθών μας, άρα εξετάζουμε τον αποπληθωρισμό συγκριτικά με το δείκτη τιμών καταναλωτή. Και για να καταλαβαινόμαστε, ιδού ένα απτό παράδειγμα: έστω ότι το προηγούμενο έτος οι μισθοί αυξήθηκαν κατά 5% και ο αντίστοιχος δείκτης τιμών καταναλωτή κατά 4%. Ο δείκτης των αποπληθωρισμένων μισθών μας θα είναι τότε 105/104 = 1,0096 ή 0,96%! Η αγοραστική μας δύναμη αυξήθηκε δηλαδή κάτι λιγότερο από 1%.

Αν οι τιμές των προϊόντων παραμείνουν σταθερές ή ακόμη καλύτερα αν μειωθούν, τότε αυξάνεται η αγοραστική αξία των μισθών μας. Χαράς ευαγγέλια για μας τους καταναλωτές και μεγάλη πίκρα για τους εγχώριους επιχειρηματίες, οι οποίοι βλέποντας τη ζήτηση να μειώνεται αναγκάζονται να προσφέρουν τα είδη τους σε χαμηλότερες τιμές για να μας δελεάσουν, άρα καταγράφουν ζημίες. Αν ω μη γένοιτο συνεχιστεί για πολύ αυτή η κατάσταση, τότε μειώνουν την παραγωγή με άμεσο αντίκτυπο στην αγορά εργασίας και κατ’ επέκτασιν στη γενική οικονομία του Κράτους, καθώς λιγότερος όγκος προϊόντων στην αγορά σημαίνει και λιγότερα έσοδα στα ταμεία του από άμεσους και έμμεσους φόρους. Ο καταναλωτής από την άλλη ψυχολογικά τηρεί στάση αναμονής και περιορίζεται πολλές φορές στα απολύτως απαραίτητα, καθώς προσδοκά σε μελλοντική περαιτέρω μείωση τιμών, όπως συμβαίνει αυτό τον καιρό π.χ. στις ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές οικιακές συσκευές. Δίκοπο μαχαίρι λοιπόν αποτελεί για τους επιτελείς της Κυβέρνησης της χώρας μας ο παραπάνω κίνδυνος και δεν βλέπω να γίνεται τίποτε προς αποφυγήν δυσάρεστων εξελίξεων. Η ανεργία φουντώνει, το Κράτος δεν μπορεί να εισπράξει τα αναμενόμενα και προσανατολίζεται σε νέα ακόμη ποιο δυσβάσταχτα φορομπηχτικά μέτρα. Δυστυχώς, αν δεν υπάρξει στροφή στους σχεδιασμούς των επιτελών μας, η Ελλάδα θα παραμείνει εγκλωβισμένη για πολλά χρόνια σε μνημόνια, ΔΝΤ, τρόικες και κάθε λογής πειραματιζόμενους μάγους, οι οποίοι θα προσφερθούν να «βοηθήσουν». Θέλω να πιστεύω πως όλοι αυτοί οι οποίοι σπεύδουν να μας σώσουν είναι ανώτερου διανοητικού επιπέδου και διαθέτουν υψηλό δείκτη νοημοσύνης.

Δείκτης νοημοσύνης – intellectual quotient (IQ)

Είναι η αριθμητική αποτύπωση του διανοητικού επιπέδου ενός ατόμου και εκφράζεται ως το πηλίκο της νοητικής και της χρονολογικής του ηλικίας σε μήνες. Ο προσδιορισμός της νοητικής ηλικίας γίνεται με μια σειρά τεστ τα οποία θεωρούνται πως εκτιμούν με ακρίβεια το διανοητικό επίπεδο ενός ατόμου, αν και φυσικά σε πολλές περιπτώσεις κι αυτά πέφτουν έξω, γιατί διαφορετικές είναι οι συνθήκες ενός τεστ και διαφορετικές οι συνθήκες υπό τις οποίες χρειάζεται πολλές φορές να πάρει κανείς αποφάσεις. Φαινομενικά, ένα άτομο έχει δείκτη νοημοσύνης 100, κάτι το οποίο σημαίνει πως η χρονολογική και η διανοητική του ηλικία συμβαδίζουν. Πρακτικά τα 2/3 του πληθυσμού μιας χώρας έχουν δείκτη νοημοσύνης από 85 έως 115. Κατ’ επέκτασιν τιμές πάνω από 115 κατατάσσουν ένα άτομο ως διάνοια και τιμές κάτω του 85 ως καθυστερημένο. Αν αποδεχθούμε το γεγονός πως από κάποια ηλικία και έπειτα -κυρίως μετά τα 40- ο ανθρώπινος οργανισμός παύει να αναπληρώνει το 100% των εγκεφαλικών κυττάρων που καταστρέφει -με αυξανόμενο μάλιστα ρυθμό όσο μεγαλώνει η ηλικία- τότε βγάλτε τα συμπεράσματά σας για το τι διάνοιες μας κυβερνούν. Και μην πιάσετε τα άκρα π.χ. Μητσοτάκης και συνομήλικοι, αλλά περιοριστείτε στους περί τα 60 έως 75. Βέβαια όλοι αυτοί διατηρούνται «φρέσκοι» στο μυαλό, γιατί κάνουν ειδικές ασκήσεις, (λύνουν Sudoku, πίνουν green tea), δεν κουράζονται σωματικώς και συνήθως αφήνουν άλλους νεώτερους να αποφασίζουν για πάρτη τους, ίδετε νεαρούς και νεαρές συμβούλους. Δεν εξηγείται αλλιώς η γκάφα του Υπουργείου Οικονομικών, το οποίο για να δείξει στην τρόικα πως οι προσπάθειες καταπάτησης της φοροδιαφυγής αποδίδουν καρπούς, δεν δίστασε να φωνάζει γερμανικά ΜΜΕ, τα οποία συνόδευαν τα κλιμάκια του ΣΔΟΕ και παρίστατο στους σχετικούς ελέγχους, τους οποίους μάλιστα φωτογράφιζαν ή κινηματογραφούσαν. Απορώ πώς δεν βρέθηκε κάποιος από τους ελεγχόμενους να τους πάρει με τις ντομάτες. Θέλω να πιστεύω πως η ιδέα αυτή δεν ήταν του ίδιου του κου Παπακωνσταντίνου, αλλά κάποιου νεώτερου φωστήρα του με «υψηλό» IQ. Ο ίδιος θα ήταν απασχολημένος με το να παρακολουθεί τις διακυμάνσεις των spread και των δεικτών διαφόρων χρηματιστηρίων, όπως λ.χ. του Dow Jones.

Δείκτης Dow Jones –Dow Jones Average

To 1882 τρεις δημοσιογράφοι, ο Charles Dow, o Edward Jones και ο Charles Bergstresser δημιούργησαν την εκδοτική εταιρεία Dow Jones & Company, η οποία αρχικά στεγάζονταν σε ένα σκοτεινό υπόγειο της Wall street και μετέδιδε ειδήσεις –χειρόγραφες μάλιστα- σε εμπόρους στο χρηματιστήριο, κατά τη διάρκεια της συνεδρίασής του. Το 1889 η εταιρεία αυτή εξέδωσε το περιοδικό wall street journal και το 1896 κατήρτισε και υπολόγιζε το γνωστό μέχρι σήμερα δείκτη Dow-Jones, έναν ημερήσιο αριθμητικό μέσο των δώδεκα μεγαλύτερων βιομηχανικών τίτλων. Με την πάροδο του χρόνου λήφθηκαν υπ’ όψιν για τον υπολογισμό του δείκτη Dow Jones κι άλλοι παράγοντες όπως η διαίρεση των μετοχών, (split) κ.ά. Έτσι η σύγχρονη εκδοχή του παραπάνω δείκτη δεν είναι ο πάλαι ποτέ αριθμητικός μέσος, αλλά ένας αριθμός κατά τι διαφοροποιημένος. Εκτός από τον βιομηχανικό δείκτη καταρτίστηκαν μεταγενέστερα και δείκτες μεταφορών, δείκτες που αφορούν τις ομολογίες, δείκτης για τις επιχειρήσεις κοινής ωφελείας κ.ά. Η εταιρεία επεκτάθηκε και έφτασε στο σημείο σήμερα να έχει σε όλο τον κόσμο υποκαταστήματα και δείκτες προσαρμοσμένους στις ιδιαιτερότητες κάθε χώρας, π.χ. Κίνα, Ινδία, Αραβικές χώρες κ.λπ.

Επίλογος

Όπως είδατε ο καθένας μας μπορεί να καταρτίσει έναν δείκτη στα μέτρα του. Δεν είναι και τίποτα δύσκολο. Αντιθέτως μάλιστα. Παίρνεις σημερινά δεδομένα και τα συγκρίνεις με τα αντίστοιχα παλαιότερης περιόδου. Έγραφα στην αρχή για τους δείκτες διαφθοράς και αθωότητας. Ανάλογα θα μπορούσαμε να καταρτίσουμε δείκτες διαπλοκής, οικογενειοκρατίας, κουμπάρων, σκανδάλων, μίζας, διαφυγής κεφαλαίων στο εξωτερικό, φοροδιαφυγής, αγανάκτησης, νέων φόρων και ότι φαντάζεται ο καθένας.

Υστερόγραφο

Για τις θεωρίες του Κέυνς και άλλων συγχρόνων τους σκοπεύω να αναφερθώ σε επόμενη ανάρτηση που ήδη ετοιμάζω για το κραχ στις ΗΠΑ ΤΟ 1929, καθώς πλησιάζει η σχετική «επέτειος». Όσο για τον αναγνώστη που θέλει να του πω τα link του περιοδικού ΤΙΜΕ και του ελληνοαμερικάνικου blog της N. Υόρκης, νομίζω πως έχει τη δυνατότητα να τα ψάξει μόνος του και να διαπιστώσει αν είναι αληθινά ή δικής μου επινόησης.

Ένας επιστήμονας, μια χώρα, μια (σπουδαία;) ανακάλυψη

2010-07-09T01:01:00.001+03:00

Μάιος 1960, Χιλή: σεισμός 8,9 Ρίχτερ αλλάζει για πάντα τη μορφή της χώρας στο χάρτη. Φυσικό φαινόμενο, ή δοκιμή ενός νέου υπερόπλου;

Σεπτέμβριος 1999, Ελλάδα: σεισμός 5,9 Ρίχτερ στην Αθήνα, σε ένα ρήγμα, το οποίο υπό φυσιολογικές συνθήκες δεν θα προξενούσε καταστροφές. Φυσικό φαινόμενο, ή ΒΑΝαυση προειδοποίηση προς γνώσιν και συμμόρφωσιν;

Φεβρουάριος 2010, Χιλή: σεισμική δόνηση 8,0 Ρίχτερ ταράζει την πόλη Κονσεπσιόν και αφήνει 708 νεκρούς. Στο τιμόνι της χώρας, ο πρώτος δεξιός πρόεδρος μετά το 1960. Ανάμνηση ενός σχεδίου από το παρελθόν;

Μάιος 2010, Αθήνα: Μια συζήτηση, η οποία θα μου αναθεωρούσε τα πάντα γύρω από το θέμα των τεχνητών σεισμών.

Εισαγωγή

Η περιέργεια του ανθρώπου για το άγνωστο, η επιθυμία του να εξηγήσει με σαφήνεια και κάθε λεπτομέρεια το δημιούργημα της Φύσης, που ονομάζεται ζωή, τον οδήγησε σε ανακαλύψεις, τυχαία πολλές φορές, εφευρέσεων χρήσιμων για την ανθρωπότητα και τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου ολόκληρου σχεδόν του πληθυσμού της γης. Βέβαια, τις περισσότερες φορές, η όποια ανακάλυψη εγκυμονεί κινδύνους και καθιστά τη χρήση της φιλική και ταυτόχρονα καταστροφική. Απλό παράδειγμα: η πυρηνική ενέργεια. Η λογική χρήση της μπορεί να τροφοδοτήσει πολιτείες ολόκληρες με φθηνό ηλεκτρικό ρεύμα, την ίδια στιγμή που μια πυρηνική βόμβα μπορεί να τις αφανίσει. Η λειτουργία και των δυο όψεων του νομίσματος βασίζεται στην ίδια ακριβώς θεωρία: της διάσπασης του ατόμου! Τις τελευταίες δεκαετίες ωστόσο, η τεχνολογία τρέχει με ρυθμούς που δύσκολα μπορούμε να παρακολουθήσουμε. Κι αυτό είτε γιατί δεν γίνονται άμεσα γνωστά τα διάφορα επιτεύγματα, παρά μόνο από τα επιστημονικά έντυπα, είτε γιατί οι έρευνες πραγματοποιούνται με απόλυτη μυστικότητα. Κάποιοι από εσάς ίσως γνωρίζετε πως τα αποτελέσματα από πολλά διδακτορικά - ερευνητικά προγράμματα, τα οποία χρηματοδοτούνται από εταιρείες, ειδικά στον τομέα της ενέργειας, (π.χ. ανάπτυξη νέων μεθόδων παραγωγής φθηνού ηλεκτρικού ρεύματος από ΑΠΕ), βγαίνουν στην αγορά μόνον όταν οι ίδιες το θελήσουν. Κι αυτό γιατί η ομάδα ερευνητών και οι υποψήφιοι διδάκτορες φυσικά, υπογράφουν πως η υλοποίηση των αποτελεσμάτων της έρευνας που πραγματοποιούν, παραμένει στη διακριτική ευχέρεια του χρηματοδότη. Έτσι σκουριάζει για παράδειγμα στο ντουλάπι –και θ’ αργήσει να δοθεί στο ευρύ κοινό- η λύση της παραγωγής φθηνής ενέργειας από το υδρογόνο, (κυψέλη υδρογόνου), η μέθοδος της οποίας είναι γνωστή εδώ και δεκαετίες και χρησιμοποιείται για στρατιωτικούς σκοπούς και όχι μόνον. Κι εμείς θεωρούμε εξέλιξη το γεγονός πως το 2008 κατασκευάστηκε πρότυπο όχημα που κινείται με υδρογόνο, τη στιγμή που από τη δεκαετία του ’60 η τεχνολογία αυτή κινεί υποβρύχια! Αλλά ας αφήσουμε τον τομέα της ενέργειας, γιατί εδώ το παιχνίδι είναι εντελώς διαφορετικό και οι όροι του ιδιαίτερα σκληροί!

Ο Νίκολας Τέσλα

Το όνειρο αυτό, της προσφοράς φθηνής ενέργειας σε ολόκληρο τον κόσμο αποτελούσε μεταξύ άλλων έργο ζωής και κύριο αντικείμενο ερευνών ενός εκ των σημαντικότερων επιστημόνων των τελευταίων 150 χρόνων, του Νίκολας Τέσλα. Ο σερβικής καταγωγής και αργότερα Αμερικανός υπήκοος, φυσικός και ερευνητής, ήρθε σε ανοικτή αντιπαράθεση με τον πρωτοπόρο και εμπνευστή του συνεχούς ηλεκτρικού ρεύματος (DC), Τόμας Έντισον, ο οποίος δεν ήθελε να αποδεχθεί τις νεότευκτες θεωρίες του για προσφορά φθηνότερης ενέργειας, υλοποιώντας την ανακάλυψη του Τέσλα για το εναλλασσόμενο ρεύμα (AC). Χρειάστηκαν λίγα μόνον χρόνια για να αποδεχθεί η επιστημονική κοινότητα την υπεροχή της ιδέας αυτής και να αρχίσει να χρησιμοποιείται ευρέως σε όλους τους βιομηχανικούς τομείς, ανοίγοντας νέους ορίζοντες και σηματοδοτώντας αλλαγές, οι οποίες μέχρι τότε φάνταζαν απρόσιτες και που διατηρούνται στο μεγαλύτερο ποσοστό τους αναλλοίωτες μέχρι σήμερα. Μέσα σ’ αυτό το χρονικό διάστημα ο Τέσλα δέχθηκε ανοιχτό πόλεμο από τους υποστηρικτές του Έντισον -κυρίως για οικονομικούς λόγους- καθώς αν επικρατούσε άμεσα η λύση του εναλλασσόμενου ρεύματος, οι επενδυτές στο συνεχές θα έχαναν τρομερά κεφάλαια! Μέχρι το τέλος της ζωής του κατοχύρωσε περί τις 700 ευρεσιτεχνίες, πολλές εκ των οποίων καταπατήθηκαν από νεότερους ερευνητές και χρησιμοποιήθηκαν ως δικές τους. Οι πιο σπουδαίες ήταν η ανακάλυψη του ραδιοφώνου, (αν και μετά θάνατον του αναγνωρίστηκε), οι ακτινογραφίες, το ραντάρ, το γήινο στάσιμο μαγνητικό πεδίο και στο ενεργητικό του συγκαταλέγεται μεταξύ άλλων και η κατασκευή του πρώτου υδροηλεκτρικού φράγματος στην Ιστορία στους καταρράκτες του Νιαγάρα, για την παραγωγή πολυφασικού ηλεκτρικού ρεύματος (AC).

Η μητέρα των ανακαλύψεων

Υπήρξε όμως και μια ανακάλυψη ανάμεσα στις πολλές, η οποία έμελλε να μείνει στο συρτάρι για δεκαετίες και μόλις μετά το 1950 άρχισε να δίνει καρπούς. Ο Τέσλα διαπίστωσε πως τόσο η γη, όσο και η ατμόσφαιρα είναι καλοί αγωγοί του ηλεκτρισμού, άρα έχουν τη δυνατότητα να μεταφέρουν κυματικά τις διαταραχές των ηλεκτρικών πεδίων σε όλα τα μήκη και πλάτη τους. Με τις θεωρητικές και πειραματικές του διατάξεις, έθεσε τις βάσεις για τη μεταφορά ενέργειας χωρίς τη χρήση καλωδιώσεων σε μεγάλες αποστάσεις, με αγωγό την ατμόσφαιρα, (τα μετέπειτα ερτζιανά)! Στο νεότερο σκάλισμα των ιδεών Τέσλα, παρατηρήθηκε η δυνατότητα της ιονόσφαιρας -το στρώμα αυτό της ατμόσφαιρας, το οποίο αρχίζει στα 50 περίπου χιλιόμετρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας και φτάνει μέχρι την εξώσφαιρα, στα 1000 περίπου χιλιόμετρα- να αντανακλά τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα, τα οποία εκπέμπονται από τη γη, στα διάφορα επίπεδά της, (D, E και F), ανάλογα με το μήκος τους. Η ιδιαιτερότητα αυτή της ιονόσφαιρας, καθιστά δυνατή την επικοινωνία μεταξύ σταθμών, οι οποίοι δεν έχουν οπτική επαφή μεταξύ τους, καθώς όπως γνωρίζουμε η γη είναι στρογγυλή. Το σήμα λοιπόν εκπέμπεται στην ιονόσφαιρα, αντανακλάται προς τα κάτω και λαμβάνεται από το δέκτη.

Πειραματισμοί πάνω στα σχέδια Τέσλα

Ο Τέσλα είχε παρατηρήσει επίσης πως συχνότητες των 10Hz (E.L.F. Extreme Low Frequency), μπορούν να επέμβουν στη διαμόρφωση των καιρικών συνθηκών, κάτι που φαίνεται να δοκίμαζαν τη δεκαετία του ‘70 και οι Ρώσοι, (πρόγραμμα «Τρυποκάρυδος»). Συχνότητες στα 10 - 80Hz θα μπορούσαν να φορτίσουν θετικά ή αρνητικά την ατμόσφαιρα, δημιουργώντας σε όλα τα ζώα, (και στον άνθρωπο), σωματική και πνευματική κόπωση, ή διαύγεια και κινητικότητα αντίστοιχα! Οι συχνότητες ELF διαπερνούν τη γη και το νερό και μπορούν να ληφθούν με κατάλληλους δέκτες. Με ειδική επεξεργασία στους σταθμούς λήψης τους, μπορούν να μας «πουν» τι συνάντησαν στο διάβα τους! Έτσι επιτυγχάνεται μια υψηλής ακρίβειας χαρτογράφηση σπηλαίων, κοιλωμάτων, συμπαγών σημείων και η καταγραφή άλλων χρήσιμων γεωλογικών δεδομένων και εντοπίζονται διάφορα κοιτάσματα, φυσικού αερίου, πετρελαίου, ορυκτών, κ.λπ. Καθίσταται επίσης δυνατή η επικοινωνία με τα υποβρύχια όταν κινούνται κάτω από το νερό, καθώς δεν είναι αναγκασμένα πλέον να αναδυθούν, κάτι ιδιαίτερα σπουδαίο σε καιρό πολέμου, (μέχρι πρότινος, όταν ήταν κάτω απ’ το νερό δεν μπορούσαν να επικοινωνήσουν, γιατί το υδάτινο στοιχείο απορροφούσε την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία). Υπάρχει βέβαια ο φόβος πρόκλησης καταστροφών, καθώς αν η συχνότητα αυτή, (των 10 Hz πάντα), καταφέρει να συντονίσει σεισμογενείς περιοχές ή ρήγματα, τότε δρα ανεξέλεγκτα και μόνον η Φύση γνωρίζει πότε θα σταματήσει! Κάτι τέτοιο φαίνεται πως συνέβη το 1898 όταν ο Νίκολας Τέσλα προσπαθώντας να επιβεβαιώσει αυτές τις θεωρητικές του ανησυχίες, κατάφερε να δημιουργήσει σεισμική δόνηση με επίκεντρο το εργαστήριό του στη Ν. Υόρκη. Με αυτόν τον τρόπο τότε, τέθηκε η θεωρητική βάση για τη δημιουργία τεχνητών σεισμών! Έπρεπε μόνο να εξελιχθεί ακόμη περισσότερο η τεχνολογία, ώστε να μπορέσει να υλοποιήσει τα σχέδιά του και να βρεθεί και μια πρακτική αξία για την εφεύρεση, (να έχει δηλαδή αντισταθμιστικά οφέλη).

Οι δύο όψεις του νομίσματος

Το θετικό που θα μπορούσε να προκύψει από την ανάπτυξη ενός τέτοιου συστήματος θα ήταν η εκτόνωση ρηγμάτων, τα οποία επρόκειτο μελλοντικά να δώσουν σεισμούς. Το αρνητικό θα ήταν η χρήση ενός τέτοιου συστήματος ως όπλου μαζικής καταστροφής. Μέχρι πρότινος, υπήρχαν δύο τρόποι να «δέσει» μια υπερδύναμη στο άρμα της μια χώρα-στόχο: πρώτον, η πολεμική αναμέτρηση και δεύτερον, η παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας, ύστερα από μια θεομηνία. Και όταν λέμε θεομηνία συνήθως εννοούμε σεισμούς ή πλημύρες και ξηρασίες. Αν λοιπόν εγώ ως υπερδύναμη ήθελα να έχω σύμμαχο μια χώρα, αλλά δεν μπορούσα να της κηρύξω τον πόλεμο για πολλούς και διάφορους λόγους, δεν θα ήταν καλύτερα να παρουσιαστώ ως ευεργέτης, μετά από κάποιο μεγάλο κακό; Ακόμη και οι Κυβερνήτες να με απέρριπταν, θα γινόμουν δεκτός από τον κόσμο. Φανταστείτε τώρα να είχα τη δυνατότητα να προξενήσω εγώ ο ίδιος μια τέτοια καταστροφή. Δεν θα ήταν η απόλυτη ειρωνεία; Η μαγεία της δυνατότητας προετοιμασίας του εδάφους μιας «προς κατάκτησιν» χώρας ακουγόταν στο παρελθόν άπιαστο όνειρο για τους επίδοξους κατακτητές. Φανταστείτε πόσο βολικό θα ήταν να είχαν τη δυνατότητα να διαμορφώσουν τους όρους υπό τους οποίους θα πραγματοποιούσαν μια επίθεση, όπως ας πούμε να ρυθμίζουν τις καιρικές συνθήκες. Θυμηθείτε το βομβαρδισμό της Γιουγκοσλαβίας και τον πόλεμο στο Ιράκ. Οι καιρικές συνθήκες ήταν κάτι παραπάνω από ιδανικές για τους επιτιθέμενους! Για την ιστορία αναφέρω πως η επέμβαση στο μικροκλίμα μιας περιοχής και γενικά η επέμβαση στην ατμόσφαιρα πραγματοποιείται μέσω εγκαταστάσεων σε διάφορα μέρη της γης, οι οποίες αναλαμβάνουν να εκπέμπουν σε συγκεκριμένη συχνότητα και σε συγκεκριμένη περιοχή. Μια τέτοια βρίσκεται στην Αλάσκα των ΗΠΑ, (το H.A.A.R.P. High frequency Active Auroral Research Program) και άλλες μικρότερες διάσπαρτες σε πολλά σημεία της γης. Δεν θα επεκταθώ περισσότερο, γιατί ξεφεύγω απ’ το θέμα, όποιος όμως θελήσει μπορεί πολύ εύκολα να βρει πληροφορίες και να διαπιστώσει τις δύο όψεις του νομίσματος.

Μια αληθινή ιστορία

Τα σεισμικά όπλα και η πιθανή τους ύπαρξη, με απασχολούν εδώ και 15 περίπου χρόνια. Όλοι οι γνωστοί και καταξιωμένοι συνομιλητές μου, οι οποίοι κατά καιρούς ετύγχανε να με ακούν να αναφέρομαι σχετικά, έκαναν κάποιο νεύμα ή άφηναν ένα μουρμουρητό υπονοώντας πως «ξεφεύγω» με τις θεωρίες μου! Ωστόσο, πριν από λίγους μήνες και ενώ η πατρίδα μας είχε μπει για τα καλά στη δίνη της αβεβαιότητος, έτυχε σε κάποιο τραπέζι να συνομιλήσω με έναν συνταξιούχο Ελληνοαμερικανό, τέως στρατιωτικό στέλεχος στις ΗΠΑ, ο οποίος ακούγοντάς με να αναφέρομαι στον καταστροφικό σεισμό της Ταϊτής και στην πιθανή, κατά τη γνώμη μου ύπαρξη σκοπιμότητος, στο τέλος της συνάντησης με τράβηξε στο πλάι και με ρώτησε το εξής: «Πείτε μου τι γνωρίζετε για τη Χιλή;» Έμεινα έκπληκτος να τον κοιτάζω, καθώς το μυαλό μου γύριζε 50 χρόνια πίσω, (ήμουν αγέννητος τότε), στο σεισμό των 8,9 Ρίχτερ, ο οποίος έπληξε τη συγκεκριμένη χώρα, γνωστός μετέπειτα και ως «ο σεισμός του Χόρχε Αλεσάντρι»! Αλλά η έκπληξη στη συνέχεια αποδείχθηκε πως ήταν μάλλον δική του, διότι προφανώς δεν περίμενε να γνωρίζω το γεγονός με τόσες λεπτομέρειες, καθώς και σημαντικά γεωπολιτικά δεδομένα της εποχής, (για το ρόλο που επιθυμούσαν να διαδραματίσουν οι ΗΠΑ στην περιοχή κ.ά.). Μου διέφευγαν μόνο μερικά στοιχεία, τα οποία φαντάζομαι δεν είναι γνωστά σε πολλούς. Αυτά τα στοιχεία μου τα παρουσίασε σε επόμενη κατ’ ιδίαν συνάντησή μας και ομολογώ πως έμεινα εμβρόντητος, καθώς από τη μια ήταν τόσο τεκμηριωμένα με ντοκουμέντα, ώστε δεν άφηναν περιθώριο αμφισβήτησης και από την άλλη έρχονταν ως «σφήνα» στις δικές μου γνώσεις και έκλειναν τον κύκλο των γεγονότων!

Τα πράγματα με τη σειρά

Μετά το θάνατο του Τέσλα και όσο η τεχνολογία εξελισσόταν, η πρακτική εφαρμογή των πειραματικώς αποδεδειγμένων ανακαλύψεών του σχετικά με την πρόκληση σεισμών βασάνιζε για χρόνια όσους ήθελαν να παίξουν κυρίαρχο ρόλο στο παιχνίδι του παγκόσμιου γίγνεσθαι. Ερευνητικές ομάδες διαφόρων κρατών πραγματοποιούσαν έρευνες και πειράματα, ώσπου στα τέλη της δεκαετίας του ’50, Αμερικανοί και Ιάπωνες επιστήμονες κατάφεραν να κατασκευάσουν μια «μηχανή», ικανή να στέλνει κύματα στο εσωτερικό της γης, έως και 10 Herz. Αν επικεντρώνονταν η εκπομπή σε κάποιο συγκεκριμένο ρήγμα, τότε θα ενισχύονταν και η ταλάντωση που θα προέκυπτε θα είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία σεισμού, (οι ειδικοί γνωρίζουν καλά τι σημαίνει αυτό)! Εντελώς συμπτωματικά τυχαίνει να είναι και η εποχή που οι ΗΠΑ επιθυμούσαν να κρατούν δεμένες στο άρμα τους τις χώρες της Λατινικής Αμερικής, ως φυσικά η υπερδύναμη ολόκληρης της Ηπείρου, επειδή πρώτον φοβόντουσαν τυχόν επικράτηση του Κομουνιστικού καθεστώτος και δεύτερον λιμπίζονταν το πλούσιο υπέδαφός τους. Αποφάσισαν λοιπόν να κάνουν μια πρώτη εφαρμογή της «μηχανής» τους, σε μια επαναστατημένη χώρα της περιοχής, τα διεθνή ύδατα της οποίας οριοθετούντο κοντά στις ακτές τους, με σκοπό να προκαλέσουν μόνον υλικές ζημιές και ίσως λίγο τρόμο στους κατοίκους της. Ο «κλήρος» έπεσε στη Χιλή, η οποία το 1958 είχε εκλέξει μία δεξιά κυβέρνηση και στην προεδρία της βρισκόταν ο Χόρχε Αλεσάντρι. Νέος πολιτικός, ο οποίος μόλις είχε κερδίσει τον επαναστάτη Αλιέντε και οι ΗΠΑ φυσικά τον ήθελαν στο πλευρό τους. Ένα μικρό χτύπημα του «εγκέλαδου» και λίγα φράγκα, (Dollars), για την αναστήλωση της χώρας απ’ τις ΗΠΑ, ήταν όπως καταλαβαίνετε η ιδανική συνταγή για να «δεθεί» στο άρμα της.

Η επίσημη πρώτη του όπλου

Η δοκιμή τελικά αποφασίζεται να γίνει στις 22 Μαΐου 1960 στη γεωγραφική ζώνη του Παράλ, στη Νότια Χιλή, προφανώς μέσω υποβρυχίου και τότε συμβαίνει το αναπάντεχο! Η συσκευή ναι μεν λειτουργεί, αλλά η συχνότητα των σεισμικών κυμάτων είναι τόσο μεγάλη, που ξεπερνάει τα 20Hz και δεν σταματάει, παρά μόνο μετά από 3 ολόκληρα λεπτά! Αποτέλεσμα: ο σεισμός που προκλήθηκε να μείνει στην Ιστορία ως ο χειρότερος που έπληξε ποτέ τις χώρες της Λατινικής Αμερικής… Είχε μέγεθος 8,9 Ρίχτερ, γκρεμίστηκαν ολόκληρες πόλεις, άνοιξε η γη καταβροχθίζοντας ανθρώπους, ζώα και κτίρια, τραβήχτηκε η θάλασσα κι όταν επέστρεψε είχε τη μορφή κύματος, μεγάλου σαν ουρανοξύστη, που άλλαξε για πάντα τη γεωγραφία της περιοχής. Πόλεις, ποτάμια και λίμνες εξαφανίστηκαν, κι εμφανίστηκαν καινούργια, όπου κτίστηκαν οι νέες πόλεις. Ο σεισμός του 1960 ονομάστηκε «σεισμός του Χόρχε Αλεσάντρι» και από τότε έως και σήμερα δεν υπάρχει Πρόεδρος στη Χιλή που να μην ζει έναν μεγάλο σεισμό κατά τη θητεία του! Μη θεωρήσετε πως όλοι οι μετέπειτα σεισμοί ήταν δημιούργημα των ΗΠΑ και της μηχανής τους, όχι. Οι ΗΠΑ ήταν ο ηθικός αυτουργός των μετέπειτα σεισμών, καθώς ο σεισμός του Αλεσάντρι ήταν τόσο δυνατός, που ενεργοποίησε πολλές τεκτονικές πλάκες, με αποτέλεσμα αυτές να δίνουν τους μετέπειτα σεισμούς. Φυσικά το 1960 ας μην αναφέρω το αυτονόητο, ότι δηλαδή οι ΗΠΑ πέτυχαν να θέσουν υπό την «προστασία» τους τον Πρόεδρο Αλεσάντρι και να δέσουν τη Χιλή στο άρμα τους.

(Χιλη)ες και μία χρήσεις της συσκευής

Το μηχάνημα αρχικά αναπτύχθηκε ως ιδέα για την ενεργοποίηση ρηγμάτων, τα οποία θα έδιναν μελλοντικά σεισμούς, ώστε να εκτονωθούν συντομότερα, δίνοντας μικρότερης έντασης δονήσεις. Το αποτέλεσμα όμως ήταν αντίθετο από το αναμενόμενο, καθώς τα κύματα (Herz), που στέλνονταν στο ρήγμα, ενισχύονταν εκεί και προκαλούσαν μεγαλύτερης έντασης δονήσεις απ’ ότι φυσιολογικά ανέμεναν. Άρα για πρόληψη δεν ήταν δυνατόν να γίνει χρήση. Έτσι έμεινε η στρατιωτική εκδοχή της εφαρμογής, αλλά και η χρήση της σε έρευνες στο στερεό φλοιό της γης. Με το πέρασμα των χρόνων και δοκιμάζοντας την όλο και τελειοποιούμενη συσκευή, διαπίστωσαν πως μια δόνηση με συχνότητα 10Hz είναι ήπιας μορφής, ενώ μια άλλη με 20Hz είναι καταστρεπτική. Αν θέλαμε δηλαδή να ορίσουμε μια κλίμακα, θα λέγαμε πως κυμαίνεται από 10 έως 20Hz. Έτσι λοιπόν η συσκευή των ελεγχόμενων σεισμών τελειοποιήθηκε, (για να αποφευχθούν και λάθη του παρελθόντος) και λέγεται πως είναι στα χέρια του Αμερικανικού στρατού. Χρησιμοποιείται όμως και σε άλλες χώρες, με μεγάλη επιτυχία. Στόχος της; Η ανακάλυψη νέων πηγών πετρελαίου (σεισμοί σε Τουρκία, Ιαπωνία), ουρανίου (σεισμοί σε Πρέσπα, Σκόπια), φυσικού αερίου (σεισμοί σε Ρωσία, Γεωργία και Κίνα), αλλά και ο εκφοβισμός κρατών και κυβερνήσεων (σεισμοί σε Αφγανιστάν, Πακιστάν, Ιράν και Ιράκ). Θυμηθείτε τι έγραφα παραπάνω για τη συχνότητα των 10Hz και τη δυνατότητά της να διαπερνά το έδαφος και να «σημειώνει» τι είδε στο διάβα της. Αυτά τα σχετικά μικρής ισχύος κύματα, αν ενισχυθούν υπό συνθήκες με ενέργεια από το γήινο μαγνητικό πεδίο, μπορούν να δημιουργήσουν τις σεισμικές δονήσεις. Ο Τέσλα θεωρούσε πως η γη είναι μια τεράστια «ενεργειακή λίμνη», η σωστή αξιοποίηση της οποίας μπορεί να τροφοδοτήσει με δωρεάν ενέργεια όλον τον πλανήτη. Πόσο δίκιο είχε τελικά!

Χιλή, Κολομβία και ΣΕΣ

Ο Σαλβαδόρ Αλιέντε, μετά από πολλά χρόνια κατάφερε να κερδίσει τον προστατευόμενο των αμερικανών Αλεσάντρι, ακολούθησε η μετέπειτα πτώση του, βάζοντας προφανώς το χεράκι τους και εδώ οι ΗΠΑ, η Χιλή αποστασιοποιείται και σταδιακά συνεργάζεται όλο και πιο στενά με τα υπόλοιπα κράτη της Λατινικής Αμερικής. Το 2008 όμως οι ΗΠΑ αποφασίζουν να δημιουργήσουν στρατιωτικές βάσεις στην Κολομβία. Η πορεία προσέγγισης αυτής της χώρας με τις ΗΠΑ εμφανίζει περίπλοκα διαπλεκόμενες πλευρές, τόσο οικονομικού όσο και στρατιωτικού χαρακτήρα, καθώς φαίνεται πως είναι κοινό μυστικό ότι η πρεμούρα της κρατικής κολομβιανής διοίκησης του Alvaro Uribe να συνάψει ένα Σύμφωνο Ελευθέρων Συναλλαγών (ΣΕΣ), με τις ΗΠΑ είναι άμεσα συνδεδεμένη με τη συγκεκριμένη στρατιωτική επέλαση των Αμερικάνων στην περιοχή. Φυσικά, οι γύρω χώρες αντιδρούν με πρώτη την Βενεζουέλα και το Εκουαδόρ και έτσι η Κολομβία αρχίζει να επανεξετάζει το ζήτημα, ενώ συμφωνεί με το σχέδιο της Χιλής, δηλαδή να συνεργαστεί, (η Κολομβία), με το Περού, την Βολιβία, τη Χιλή, την Αργεντινή, την Ουρουγουάη, την Παραγουάη και τη Βραζιλία για να λάβει την τελική της απόφαση. Την περίοδο εκείνη μάλιστα στη Χιλή πραγματοποιήθηκαν οι πιο ογκώδεις διαδηλώσεις κατά της εγκατάστασης των Αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στο έδαφος της Κολομβίας, (όσοι παρακολουθούν τα τεκταινόμενα στη Ν. Αμερική καταλαβαίνουν ακριβώς τι εννοώ). Οι ΗΠΑ προφανώς δυσαρεστούνται -για να μην πω πως εξοργίζονται- με τη στάση της Χιλής, ενώ η Κολομβία, αν και πιθανόν να υπέγραψε μυστικά τη συμφωνία με τις ΗΠΑ, προς το παρόν δεν φαίνεται να την έχει υλοποιήσει.

Χιλής… συνέχεια

Μήπως γνωρίζετε σε ποιον παγκόσμιο οργανισμό έγινε μέλος η Χιλή τα τελευταία χρόνια; Μάλλον όχι. Να σας πω εγώ λοιπόν: σε κανέναν! Είναι σύμπτωση, ή μήπως πληρώνουν το τίμημα επειδή η χώρα στάθηκε ο κύριος αντίπαλος στα σχέδια των ΗΠΑ για την εγκατάσταση στρατιωτικών βάσεων στην ευρύτερη περιοχή; Η Χιλή ωστόσο, μετά από πολλές προσπάθειες κατάφερε στις 12 Ιανουαρίου του 2010 να γίνει η πρώτη χώρα της Λατινικής Αμερικής που καθίσταται μέλος του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), ενώ 5 μέρες αργότερα, στις 17 του μήνα εκλέγει Πρόεδρο της χώρας με 51,6% στο δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών το δεξιό Σεμπαστιάν Πινιέρα, τον πρώτο, σημειώστε, δεξιό Πρόεδρο της Χιλής μετά τον Χόρχε Αλεσάντρι, τον οποίο μέσω του σεισμού του ‘60 οι ΗΠΑ έκαναν φίλο τους. Ο Πινιέρα, σε αντίθεση με τον προκάτοχό του, αποφασίζει να μη συνηγορήσει στα σχέδιά των Αμερικανών για την περιοχή και σκληραίνει ακόμη περισσότερο τη στάση του. Αποτέλεσμα; Στις 27 Φεβρουαρίου η χώρα δονείται από 8,0 Ρίχτερ, η πόλη Κονσεπσιόν ως πλησιέστερη στο επίκεντρο και άλλες γύρω περιοχές καταστρέφονται και σκοτώνονται συνολικά 708 άνθρωποι. Ακολουθεί, όπως θα θυμάστε η μεγαλύτερη προειδοποίηση για τσουνάμι στην Ιστορία, προειδοποίηση ακόμη και σε χώρες της ανατολικής Ασίας, για να αποσυρθεί λίγες ώρες αργότερα. Αποτέλεσε σύμπτωση κι αυτός ο σεισμός, ή μήπως ήταν ανάμνηση ενός σχεδίου από το παρελθόν; Η αλληλουχία των γεγονότων εμένα προσωπικά δεν μου αφήνει περιθώρια για αμφιβολίες, μετά και την αποκάλυψη για το σεισμό του Αλεσάντρι. Οι υπόνοιες που μου δημιουργήθηκαν για το σεισμό του Πορτ Ο’ Πρενς, μάλλον σε άλλο σεισμό θα ‘πρεπε να αναφέρονται.

Υπάρχει πρόγνωση;

Όπως υπάρχουν επιστήμονες, οι οποίοι ασχολούνται με έρευνα, πάνω στην ανακάλυψη όπλων μαζικής καταστροφής, έτσι υπάρχουν και άλλοι, οι οποίοι προσπαθούν μέσω των εφευρέσεών τους να προσφέρουν στο κοινωνικό σύνολο, (όπως άλλωστε έχουν ορκιστεί). Σ’αυτούς ανήκει αδιαμφισβήτητα και ο Παναγιώτης Βαρώτσος, Έλληνας σεισμολόγος, απόφοιτος του Πανεπιστημίου Αθηνών και μετεκπαιδευθείς σε Γαλλία και ΗΠΑ. Σε κάποιο από τα ταξίδια του λοιπόν στις ΗΠΑ λέγεται πως πληροφορήθηκε για την ύπαρξη αυτού του νέου όπλου και φαίνεται πως μπήκε στη διαδικασία να το «ελέγξει». Έτσι έμαθε πολλά στοιχεία σχετικά με τον τρόπο δημιουργίας τεχνητών σεισμών, τα οποία αργότερα αποφάσισε να τα χρησιμοποιήσει κατασκευάζοντας το «αντίδοτο» αυτής της συσκευής. Μια άλλη συσκευή λοιπόν, η οποία αντί να δημιουργεί σεισμούς, να καταστρέφει χώρες και να σκοτώνει ανθρώπους, να προειδοποιεί για την επερχόμενη δόνηση, ώστε να λαμβάνονται εγκαίρως μέτρα και να περνά όσο το δυνατόν πιο ανώδυνα το κακό. Έτσι το 1981 μαζί με τον Κωνσταντίνο Νομικό και τον Καίσαρα Αλεξόπουλο, ανέπτυξε τη μέθοδο βραχείας διάγνωσης – πρόγνωσης σεισμών ΒΑΝ. Η μέθοδος αυτή, πολεμήθηκε όσο καμιά άλλη από όλη την επιστημονική κοινότητα, ως ανακριβής και άχρηστη. Πολλοί ισχυρίζονταν πως ο σημαντικότερος λόγος γι’ αυτόν τον πόλεμο ήταν το γεγονός πώς αν η παραπάνω μέθοδος γινόταν αποδεκτή, η εγκατάσταση σταθμών ΒΑΝ σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας θα απαιτούσε τρομερά κονδύλια. Ήταν έτσι, ή μήπως πίσω απ’ αυτήν τη μαζική αντίδραση κρυβόντουσαν άλλες σκοπιμότητες και σαφείς οδηγίες;

Η αλήθεια

Πόσο καθαρά φάνηκε πως όλοι αυτοί οι πολέμιοι του ΒΑΝ κοιτούσαν το ατομικό τους συμφέρον! Κανείς δεν ασχολήθηκε με την ουσία και τις πληροφορίες, τις οποίες κατέγραφε η ομάδα. Και εδώ δεν μιλάμε για αφελείς επιστήμονες. Η μέθοδος είχε παρουσιαστεί με λεπτομέρειες, οπότε για να φτάσουν στο σημείο να εναντιωθούν όλοι, θα έπρεπε να υπήρχαν σοβαρότεροι λόγοι. Ένας εκ των σημαντικότερων πολέμιων του ΒΑΝ ήταν ο διδάκτωρ σεισμολογίας Γιώργος Σταυρακάκης, (Ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ), ο οποίος με άρθρο του το 1999 στο «Βήμα της Κυριακής» εξαπέλυε μύδρους κατά της μεθόδου πρόγνωσης και ουσιαστικά την καθιστούσε ανούσια. Να θυμίσω πως ο κος Σταυρακάκης την περίοδο εκείνη ήταν: α) Διευθυντής στο Γεωδυναμικό Ινστιτούτο Αθηνών (1995-2008), β) Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (1997-2005), γ) Αναπληρωματικό μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου στο Ινστιτούτο Τεχνολογιών και Ερευνών Βαθείας Θαλάσσης και Αστροσωματιδιακής Φυσικής Νετρίνων - Νέστωρ (1998-2000), δ) Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ινστιτούτου Τεχνικής Σεισμολογίας και Αντισεισμικών Κατασκευών (1999-2000) και ε) Αναπληρωτής Πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Εκτίμησης Σεισμικού Κινδύνου, Πρόγνωσης Σεισμών και Αντισεισμικής Προστασίας (1999-2000). Όλα τα παραπάνω σύμφωνα με το βιογραφικό του από την επίσημη ιστοσελίδα του.

My way or Highway!

Ποια ήταν ουσιαστικά όμως η πρωτοτυπία της ομάδας ΒΑΝ; Όχι φυσικά όπως πιστεύουν πολλοί η πρόγνωση φυσικών σεισμών, (κάτι τέτοιο όσο και αν μας φαίνεται παράξενο δεν έχει ανακαλυφθεί ακόμη), αλλά η έγκαιρη ενημέρωση για επικείμενες δονήσεις από τη σεισμική μηχανή των ΗΠΑ. Εφόσον γνώριζαν πως για να ενεργοποιηθεί κάποιο ρήγμα, θα πρέπει προηγουμένως η μηχανή να στείλει σεισμικά κύματα, δεν είχαν παρά να τα διαβάσουν, να τα ερμηνεύσουν κατάλληλα και να προειδοποιήσουν την περιοχή εκδήλωσης για τις επερχόμενες συνέπειες. Η συσκευή δοκιμάστηκε με επιτυχία και έτυχε παγκόσμιας αναγνώρισης. Οι ΗΠΑ θέλησαν να την αγοράσουν, προφανώς για να την αχρηστέψουν, αλλά ο Βαρώτσος ως Πατριώτης αρνήθηκε τα εκατομμύρια δολάρια που του προσέφεραν και προτίμησε την αντιπαράθεση. Όπως ήταν φυσικό βγήκε χαμένος, γιατί ούτε η Πολιτεία στάθηκε στο πλευρό του, ούτε όπως θα περίμενε κανείς, η επιστημονική κοινότητα. Οι ΗΠΑ, μιας και δεν μπόρεσαν να τα καταφέρουν «με το καλό», χρησιμοποίησαν την προσφιλή τους μέθοδο, «η απώλεια είναι η καλύτερη προειδοποίηση»! Και τι πιο λογικό να απειλήσουν τον Πατριώτη Βαρώτσο με το ίδιο του το όπλο, την εφεύρεση του! Και πώς θα ήταν ενδεχομένως διατυπωμένη η απειλή; «Αν προειδοποιήσεις για επερχόμενο χτύπημά μας, θα προκαλέσουμε σεισμό στη χώρα σου»!

Σεισμός ή ΒΑΝαυση προειδοποίηση;

Το μεσημέρι της 7ης Σεπτεμβρίου 1999, ένα μικρό ρήγμα στη δυτική Αθήνα, μήκους μόλις 15 χιλιομέτρων, ενεργοποιείται και δίνει 5,9 Ρίχτερ. Σύμφωνα με τον καθηγητή σεισμολογίας Βασίλη Παπαζάχο, «σεισμοί αυτού του μεγέθους ή μεγαλύτεροι γίνονται σχεδόν κάθε έτος στη χώρα μας και γι' αυτό ο σεισμός αυτός ήταν ένα συνηθισμένο φυσικό φαινόμενο για την Ελλάδα. Όμως, παρά το μικρό του μέγεθος, προκάλεσε εκτεταμένες καταστροφές στη Δυτική Αττική (Άνω Λιόσια, Αχαρνές, Μεταμόρφωση, Θρακομακεδόνες) και σημαντικές βλάβες σε διάφορα μέρη της Αθήνας και του Πειραιά. Κατέρρευσαν 110 οικοδομές, κρίθηκαν κατεδαφιστέες (κόκκινες) 5.222 και επισκευάσιμες, (κίτρινες) 38.165. Φονεύτηκαν 143 άνθρωποι, τραυματίστηκαν 1.600 κι έμειναν άστεγοι 50.000. Το συνολικό οικονομικό κόστος του σεισμού είναι της τάξης των 3 δισεκατομμυρίων ευρώ και γι' αυτό αυτός θεωρείται ο πιο δαπανηρός σεισμός που έγινε ποτέ στην Ελλάδα». (Αφιέρωμα εφημερίδας Ελευθεροτυπία για τα 10 χρόνια από το σεισμό, στο φύλλο του Σάββατου 5 Σεπτεμβρίου 2009). Όλοι συμφώνησαν, πως το συγκεκριμένο ρήγμα υπό φυσιολογικές συνθήκες δεν θα έδινε ποτέ τέτοιου μεγέθους δονήσεις και ούτε θα προκαλούσε τόσο εκτεταμένες καταστροφές. Τι ήταν λοιπόν αυτό που το ενεργοποίησε; Είναι δε σύμπτωση το γεγονός πως ο πρώτος που βγήκε μετά το σεισμό και διαβεβαίωνε πως «ό,τι κακό ήταν να γίνει έγινε» ήταν ο κύριος Σταυρακάκης; Τυχαίο επίσης, πως από τότε δεν ακούμε τίποτα για το ΒΑΝ και τις προβλέψεις του, παρά μόνο στην ιστοσελίδα του πανεπιστημίου cornell διαβάζουμε κάποια δεδομένα; Αφήνω τα συμπεράσματα στην κρίση σας.

Επίλογος

Πολλά τα ερωτηματικά που δημιουργούνται γύρω από το συγκεκριμένο θέμα, γι’ αυτό και μπήκα στη διαδικασία να μοιραστώ μαζί σας σκέψεις και απόψεις σχετικά με αυτό το καινούργιο πολεμικό «παιχνίδι». Τα περισσότερα απ’ αυτά που γράφω είναι από δημοσιεύματα στον τύπο, αλλά και από πληροφορίες, οι οποίες έπεσαν στα χέρια μου, με σημαντικότερη αυτήν για την επίσημη πρώτη του όπλου! Ελπίζω το κείμενο να μη σας κούρασε και να αντέξατε να το διαβάσετε ως το τέλος, καθώς βγήκε πολύ μεγαλύτερο απ’ ότι περίμενα και δεν ήθελα να το βάλω σε συνέχειες.

Και για όσους με ρωτούν. Στην Κω θα βρεθώ για περίπου μία εβδομάδα μέσα στον Αύγουστο. Στη Γαύδο δεν είμαι σίγουρος αν θα μπορέσω να έρθω. Αν τα καταφέρω όμως θα σας κρατήσω ενήμερους.

Δ υ Ν άσ Τ ες

2010-05-27T00:38:00.000+03:00

Εισαγωγή

Φοβού το ΔΝΤ και δώρα φέροντας, (η φράση «φοβού τους Δαναούς και δώρα φέροντας» ανήκει στον Τρώα Λαοκόοντα, ο οποίος προσπάθησε να αποτρέψει τους συμπολίτες του να βάλουν μέσα στην πόλη της Τροίας το Δούρειο Ίππο, γιατί ποτέ δεν πείσθηκε πως οι Έλληνες αποχώρησαν).

Όσοι έτυχε να διαβάσουν το βιβλίο του Τζων Πέρκινς, «Η εξομολόγηση ενός οικονομικού δολοφόνου», ή να δουν το φιλμ, το οποίο γύρισε βασιζόμενος στην υπόθεσή του ο δημοσιογράφος Στέλιος Κούλογλου, μπορούν να σχηματίσουν κάποια άποψη για τα γεγονότα που διαδραματίζονται στον πλανήτη μας εδώ και δεκαετίες από αυτούς που επιδιώκουν να αναλάβουν την κυριαρχία του. Αναλύει την έννοια του «Οικονομικού δολοφόνου», ιδιότητα την οποίαν φέρουν πολλοί στρατολογημένοι και εκπαιδευμένοι της CIA στις ΗΠΑ, με βασική αποστολή τη δημιουργία των κατάλληλων συνθηκών για τη χρεωκοπία ενός κράτους. Όχι ενός οποιουδήποτε κράτους, αλλά αυτού, για το οποίο ενδιαφέρονται οι εταιρείες, οι οποίες σε συνδυασμό με ΔΝΤ και Παγκόσμια Τράπεζα κινούν τα νήματα του διεθνούς γίγνεσθαι και σαν στόχο έχουν, μέσω της εξουθένωσής του, να πάρουν στα χέρια τους την εκμετάλλευση των φυσικών του πόρων, (πετρέλαιο, φυσικό αέριο, ορυκτό πλούτο). Τα πάντα βέβαια γίνονται με απόλυτη μυστικότητα και οι πρωταγωνιστές κάθε άλλο παρά ως οικονομικοί δολοφόνοι φέρονται. Οι επαφές γίνονται μόνο με τους εκάστοτε κυβερνώντες και όπου δεν επιτυγχάνεται «συμφωνία», μεθοδεύεται αλλαγή της κυβέρνησης! Δουλειά τους μ’ άλλα λόγια είναι να ταΐζουν την εξουσία του εν λόγω κράτους και ένα μικρό ποσοστό προνομιούχων και να καταδικάζουν σε εξαθλίωση για μακρύ χρονικό διάστημα το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού του.

Ο κυρίαρχος του παιχνιδιού

Παρακολουθώντας τη εξέλιξη των γεγονότων τον τελευταίο καιρό στην Ελλάδα δίνονται άμεσα απαντήσεις στο γιατί η χώρα μας έφτασε στο σημείο που βρίσκεται σήμερα, γιατί ο τωρινός Πρωθυπουργός έκανε στροφή 180ο στις προγραμματικές του δηλώσεις και γιατί η Ευρώπη άργησε να αποφασίσει υπέρ της σωτηρίας μας. Δεν εξηγείται αλλιώς, πώς ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ από κει που ήταν σίγουρος πως χρήματα υπάρχουν, αλλά και πως θα βρει κι αυτά που υπήρχαν και τα οποία απέκρυπτε η κυβέρνηση Καραμανλή, από εκεί που κατήρτιζε προγράμματα εξυγίανσης της χώρας και τόνωσης της Εθνικής μας Οικονομίας, την επομένη της εκλογής του διαπίστωσε πως είχε ανακριβή εικόνα πριν τις εκλογές και πως τα πράγματα δεν ήταν όπως νόμιζε ή του είχαν πει! Άλλη του έδειξαν κι άλλη του έδωσαν δηλαδή, (εν προκειμένω την οικονομική κατάσταση). Γιώργο μου, δεν πας να κυβερνήσεις έναν τόπο βασιζόμενος σε φήμες και χωρίς να έχεις προσωπική εκτίμηση για το τι πραγματικά συμβαίνει. Άρα δεν είσαι άμοιρος ευθυνών, είσαι κι εσύ μέρος του παιχνιδιού, το οποίο έστησαν εδώ και χρόνια κάποιοι και παίζεται πίσω από την πλάτη μας, με πρωταγωνιστές όλους εσάς που κυβερνήσατε τον τόπο απ’ τη μεταπολίτευση κι ύστερα! Διαφαίνεται όμως και μια έτερη επιθυμία των διοργανωτών του παιχνιδιού: δεν παίζουν μόνον εναντίον της Ελλάδας, παίζουν εναντίον του μεγαλύτερου μέρους της Ευρώπης και έχουν συγκεκριμένο στόχο. Ψάχνοντας λίγο πιο βαθειά, βλέποντας παρόμοιες περιπέτειες άλλων κρατών, τα οποία μπήκαν στο μάτι του κυκλώνα που ονομάζεται ΔΝΤ, αλλά και κοιτάζοντας το πριν και το μετά, βγαίνουν ενδιαφέροντα συμπεράσματα, τα οποία σήμερα σκοπεύω να μοιραστώ μαζί σας. Δεν σας κρύβω επίσης, πως τα συζήτησα ήδη με γνωστούς μου, πιο ειδικούς θα έλεγα σε τέτοια θέματα, οι οποίοι εξεπλάγησαν με όσα τους ανέφερα και μου επιβεβαίωσαν την ακρίβεια πολλών απ’ αυτά που συμπεραίνω, με την επισήμανση πως χρειάζεται να κάνω μια αναδιάταξη στο…πάζλ! Για το σκοπό αυτό πραγματοποίησα δύο ταξίδια, ένα στα Ιωάννινα και ένα στην Αθήνα με στόχο να διασταυρώσω αυτές μου τις ανησυχίες και αφού διαπίστωσα πως είναι βάσιμες, τις αναρτώ για να τις διαβάσετε όλοι.

ΗΠΑ, ΔΝΤ, Παγκόσμια Τράπεζα και εταιρειοκρατία.

Οι στόχοι και τα σχέδια του ΔΝΤ έχουν πλέον αλλάξει και σε τίποτα δε θυμίζουν σήμερα την αθώα προώθηση του παγκόσμιου εμπορίου και της διεθνούς συνεργασίας, τα οποία διατυμπάνιζαν μετά την ίδρυσή του το 1945 στις ΗΠΑ τα στελέχη του. Μέσα σε λίγα χρόνια, αναμείχθηκαν τραπεζικοί Οίκοι και πολυεθνικές εταιρείες με βλέψεις ανά την υφήλιο και άρχισε να χρησιμοποιείται ως εργαλείο διείσδυσης σε περιοχές με στεγανά και σημαντικό ορυκτό πλούτο, όπως οι μουσουλμανικές χώρες της Μ. Ανατολής και αυτές της κεντρικής και νοτίου Αμερικής. Θεωρητικά πανεύκολο: αντί να εφαρμόζεται μια επεκτατική πολιτική με τη χρήση στρατιωτικών δυνάμεων, χρησιμοποιείται η οδός της οικονομικής εξάρτησης. Αποτέλεσμα τούτου είναι καμιά απ’ αυτές τις χώρες, ακόμη και μέχρι σήμερα, να μη μπορεί να σηκώσει κεφάλι. Με ορμητήριο τις ΗΠΑ, μεγάλες εταιρίες, ΔΝΤ και Παγκόσμια Τράπεζα χαράζουν κοινή πορεία, η οποία προφανώς υπαγορεύεται από κάποιο σύμφωνο συνεργασίας, το οποία καμιά πλευρά δεν μπορεί να αθετήσει. Εντοπίζουν το μελλοντικό θύμα τους και το πείθουν - αναγκάζουν να πάρει δάνεια, τα οποία είναι αδύνατον να αποπληρώσει. Έτσι εγκλωβίζεται στις απαιτήσεις των δανειστών του και θέλοντας και μη συμμορφώνεται στις επιθυμίες τους. Ποιες είναι αυτές; Μα φυσικά η παραχώρηση του ορυκτού του πλούτου, ή στην πιο ήπια μορφή η παροχή οποιασδήποτε υποστήριξης. Με την ψευδαίσθηση της ανάπτυξης μιας χώρας και της προσωρινής ευημερίας, την εύνοια των μέσων επικοινωνίας, την άγνοια των πολιτών και τη διαφθορά των πολιτικών, καταφέρνουν και πείθουν ακόμη και τον ίδιο το λαό πως όλα γίνονται με κύριο στόχο τη βελτίωση του βιοτικού του επιπέδου. Έτσι κάποιες φορές δεν υπάρχουν καν αντιδράσεις.

Οικονομικοί δολοφόνοι

Το «παιχνίδι» με την εκάστοτε κυβέρνηση κάθε «κράτους-στόχο» το αναλαμβάνουν οι λεγόμενοι οικονομικοί δολοφόνοι ή αλλιώς «hit men». Είναι πολύ καλά εκπαιδευμένοι από τη CIA με ικανότητες και σπουδές κατάλληλες για την περίπτωση και δρουν στη σκιά κάποιας εταιρείας, άσχετης με την κυβέρνηση των ΗΠΑ, ώστε σε περίπτωση που αποκαλυφθούν να μην πολιτικοποιηθεί το θέμα. Οι εταιρείες αυτές, των οποίων η δραστηριότητα είναι υπέρ άνω πάσης υποψίας, χρησιμοποιούν χρήματα, που τους δίνονται απ’ ευθείας από την Παγκόσμια Τράπεζα και οι ενέργειές τους δεν βασίζονται σε στρατιωτική παρουσία στις χώρες στόχους. Τουλάχιστον όχι απ’ την αρχή. Τι κάνουν λοιπόν οι οικονομικοί δολοφόνοι. Έρχονται σε επαφή με την κυβέρνηση της χώρας – στόχος και την αναγκάζουν να συνάψει δάνεια, με το αιτιολογικό της πραγματοποίησης κοινωφελών έργων υποδομής, ώστε να βελτιωθεί το βιοτικό επίπεδο των κατοίκων της. Αν η κυβέρνηση το αρνηθεί, τότε απλούστατα αλλάζει, γιατί ώ του θαύματος γίνεται κάποιο πραξικόπημα, ή ο πρόεδρος της χώρας «σκοτώνεται» σε ατύχημα, (Παναμάς, Εκουαδόρ)! Φροντίζουν δε, ώστε να δάνεια αυτά να είναι πάνω από τις δυνατότητες αποπληρωμής που έχει το συγκεκριμένο κράτος για να σιγουρέψουν πως θα το στριμώξουν για τα καλά στη γωνία και έπειτα θα το σέρνουν απ’ τη μύτη! Τα δάνεια δίνονται από διάφορους χρηματοπιστωτικούς Οίκους, με δελεαστικό επιτόκιο στην αρχή, το οποίο με τον καιρό αυξάνεται, καθώς η χώρα σταδιακά υποβαθμίζεται ως προς τη χρηματοπιστωτική της δυνατότητα, (ξέρετε μέσω αυτών των περιβόητων Οίκων αξιολόγησης, Moody’s, Standards & Poor κ.λπ.). Έτσι το χρέος για να εξυπηρετηθεί δημιουργεί ανάγκες δανεισμού με υψηλότερα επιτόκια και άρα μεγαλύτερο χρέος! Οι διάφοροι Οίκοι σταματούν σιγά – σιγά τις χορηγήσεις και η μόνη «σωτηρία» για το κράτος είναι να δανειστεί με το μοναδικό φορέα, ο οποίος αξιώνει χαμηλότερα επιτόκια, αλλά θέτει και επαχθείς όρους: το ΔΝΤ. Ο τέλειος συνδυασμός, δε νομίζετε; Σημειώστε εδώ πως ως διοικητές στην Παγκόσμια Τράπεζα διορίστηκαν πρώην αξιωματούχοι του Υπουργείου Αμύνης των ΗΠΑ, (Μακ Ναμάρα και ο σημερινός Πωλ Γούλφοβιτς). Είναι λοιπόν άρρηκτα συνδεδεμένοι, πολυεθνικές, χρηματοπιστωτικοί Οίκοι, ΔΝΤ, Παγκόσμια Τράπεζα και ΗΠΑ. Οι δύο πρώτοι καθορίζουν το στόχο, οι δυο επόμενοι τα οικονομικά και η τελευταία τις διπλωματικές πιέσεις ή τις στρατιωτικές παρεμβάσεις, πάντα κατ’ απαίτησιν των πρώτων. Φαίνεται δηλαδή πως με αιχμή του δόρατος το ΔΝΤ, οι διάφοροι χρηματοπιστωτικοί Οίκοι και οι πολυεθνικές υποδεικνύουν τον τρόπο δράσης ακόμη και των ίδιων των ΗΠΑ, κάτι που φαίνεται να μην αρέσει στο νυν πρόεδρο Ομπάμα, γι’ αυτό και δεν έχει πάρει ξεκάθαρη θέση στα τελευταία γεγονότα. Ίσως βέβαια και από φόβο, γιατί μάλλον του έδωσαν να καταλάβει ποιος είναι ο κυρίαρχος του παιχνιδιού. Λέγεται επίσης πως οι ΗΠΑ έχουν αποστασιοποιηθεί από το ΔΝΤ εξ αιτίας ακριβώς του τρόπου δράσης του και θεωρούν πιθανή την επέλασή του ακόμη και στην ίδια τους τη χώρα!

Τρώγοντας έρχεται η όρεξη

Τα παραδείγματα χωρών στις οποίες διείσδυσε και έσπειρε τον πανικό η παραπάνω «λίγκα» είναι πάρα πολλά... Εκουαδόρ, Παναμάς, Σαουδική Αραβία, ΙΡΑΚ, Αργεντινή, κ.ά. Σιγά – σιγά έφτασε κι η σειρά της Ευρώπης. Έτσι αποφάσισαν απόβαση στις Βρυξέλλες, αυτή τη φορά όχι για να απελευθερώσουν λαούς όπως έγινε με αυτήν της Νορμανδίας κατά το Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο, αλλά για να υποδουλώσουν οικονομίες. Βέβαια εδώ τα πράγματα ήταν κάπως πιο περίπλοκα, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε φροντίσει να θωρακίσει την περιοχή κατά οποιουδήποτε εισβολέα, με όπλο το Ευρώ. Οι βλέψεις της λίγκας ήταν ξεκάθαρες και διαφαίνονταν από δηλώσεις των στελεχών διαφόρων Οίκων, (π.χ. του Σόρος 10 χρόνια πριν για την Ελλάδα πως θα πτωχεύσει κ.ά.). Τι έκαναν λοιπόν οι Ευρωπαίοι ηγέτες για να αποτρέψουν την οικονομική εισβολή; Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες προερχόμενες από στέλεχος της Κομισιόν, ο οποίος και μου τις εμπιστεύτηκε, οι ηγέτες του Euro group συμφώνησαν ανεπίσημα και αμέσως μετά την επικράτηση του ενιαίου νομίσματος το 2002 να δανείζουν αυτές με χαμηλότερο επιτόκιο απ’ ότι οι διάφοροι χρηματοπιστωτικοί Οίκοι τις χώρες, οι οποίες δεν ήταν μεν στην ΕΕ αλλά χρειαζόντουσαν χρήματα. Πιο απλά: κράτη με εύθραυστη οικονομία, όπως λ.χ. η Ρουμανία και η Βουλγαρία, θα μπορούσαν να δανειστούν από μια χώρα μέλος της ΕΕ με επιτόκιο χαμηλότερο απ’ ότι θα τους έδινε το ΔΝΤ. Προέβλεψαν και κάποια οφέλη για τη χώρα μέλος, η οποία θα χορηγούσε το δάνειο, καθώς αυτή θα δανειζόταν με ακόμη χαμηλότερο επιτόκιο από την ΕΚΤ. Έτσι κατά την αποπληρωμή του δανείου, θα προέκυπτε κέρδος, το οποίο θα προσδιοριζόταν ανάλογα με τη διαφορά των επιτοκίων. Τα οφέλη πολλαπλά. Η χώρα που χρειάζεται χρήματα κάνει τη δουλειά της οικονομικότερα, η ΕΕ κρατάει μακριά τους Οίκους, άρα και το ΔΝΤ και η χώρα μέλος, η οποία δανείζει, βγάζει χρήματα! Έξυπνο έτσι; Θυμηθείτε για παράδειγμα τα χρήματα που δάνεισε το 2003 η Ελλάδα στη Βουλγαρία, γεγονός που πέρασε μεν στα ψιλά γράμματα, αλλά είχε συζητηθεί στα παρασκήνια και μάλιστα τότε είχε γίνει σούσουρο. Ήταν χρήματα προερχόμενα από δάνειο που πήραμε γι’ αυτό το σκοπό. Τέτοια μέτρα λοιπόν φαίνεται πως έλαβαν οι Ευρωπαίοι για να παρεμποδίσουν το ΔΝΤ να μπει στην Ευρώπη, αλλά φάνηκε πως δεν είχαν χαράξει από κοινού πολιτική για το τι θα έκαναν όταν μια χώρα μέλος έφτανε στο χείλος της αβύσσου! Έτσι στην περίπτωση της Ελλάδας, όταν χρειάστηκε τη βοήθεια τους, το έβαλαν στα πόδια!

Στη γηραιά ήπειρο

Οι πρώτες κρούσεις διείσδυσης του ΔΝΤ στην Ευρώπη έγιναν μέσω Ισλανδίας και Τουρκίας. Εκεί όμως βρέθηκαν αντιμέτωποι με τη σθεναρή αντίσταση του κόσμου, ο οποίος στην κυριολεξία επαναστάτησε και προέβη σε κινητοποιήσεις χωρίς προηγούμενο! Στην Ισλανδία το να είσαι Πρωθυπουργός είναι ευθύνη και όχι προνόμιο, οπότε δεν ενοχλείται κανένας, αν κάποια στιγμή πέσει η κυβέρνησή του. Στη δε Τουρκία η συμπόρευση του Ταγίπ Ερτογάν με την απαίτηση του λαού του, θα τον βοηθούσε στη μετάβασή του από την Πρωθυπουργία στην Προεδρία. Έτσι το ΔΝΤ έκανε πίσω, γιατί απλούστατα δεν εξυπηρετεί τους σκοπούς του ένας επαναστατημένος λαός, επειδή η συνεχής αντίδραση προκαλεί πολιτική αστάθεια. Ίσως τελικά αυτό να είναι και το μόνο που φοβίζει την επέλαση της λίγκας, η οργή του λαού. Αν αυτό αντιμετωπιστεί, τότε η επικράτησή του είναι μονόδρομος. Κι αφήστε τον Ντομινικ Στρος Καν μέσω του Μιχάλη Ιγνατίου να λέει, (καλά θυμάστε, είναι αυτός στον οποίον ο Κίσινγκερ εμπιστεύτηκε προς δημοσίευσιν τα μυστικά αρχεία του), πως οι Έλληνες έχουμε δίκιο που αντιδρούμε και ότι αν ήταν κι αυτός Έλληνας το ίδιο θα έκανε. Τι υποκρισία Θεέ μου! Και μόνο που το αναφέρει, εμείς θα πρέπει να καταλάβουμε ότι εννοεί το αντίθετο! Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε πως μας θέλουν αρνάκια! Μετά λοιπόν την Τουρκία και την Ισλανδία στράφηκαν κατά της Ουγγαρίας, μια ουδέτερη χώρα, η οποία δεν συμμετέχει σε πολλά κοινά, δεν διεκδικεί και ούτε διεκδικείται από κανέναν. Της κατέστρεψαν το χρηματιστήριο, έδωσαν δάνεια, διέφθειραν πολιτικούς και να το αποτέλεσμα: η χώρα χρεοκόπησε και κανείς δεν ενδιαφέρθηκε, μιας και όπως είπαμε δεν προσφέρει και πολλά στον Ευρωπαϊκό χάρτη. Ικανοποιημένοι από το αποτέλεσμα αναζήτησαν και βρήκαν τον επόμενο στόχο τους: μια χώρα με δεδομένη τη διαφθορά του πολιτικού της κόσμου και ταυτόχρονα με ατίθασο λαό, την Ελλάδα. Σκέφτηκαν, πως αν κατάφερναν να πατήσουν πόδι εδώ, τότε τέλος τα εμπόδια για ολόκληρη την Ευρώπη. Έτσι λογικότατα η επόμενη και σημαντικότερη απόβαση, έμελλε να γίνει στη χώρα μας.

Επιχείρηση «κοινή γνώμη»

Το εγχείρημα είχε ρίσκο, γι’ αυτό και έπρεπε να καταστρωθεί ένα προσεκτικό σχέδιο για την περίπτωση. Το μεγάλο εμπόδιο ήταν όπως είπαμε ο Έλληνας, του οποίου ο τράχηλος ζυγόν δεν υπομένει. Πώς λοιπόν θα αποδεχόταν το ΔΝΤ ως σωτηρία και όχι ως δυνάστη. Τι πιο λογικό να προετοιμάσουν το έδαφος δημιουργώντας δεδικασμένο με τη χρήση των ΜΜΕ, ώστε να αρχίσει να μας καλλιεργείται το αίσθημα της ανασφάλειας, της χρεωκοπίας και εν τέλει της αναζήτησης μιας πιο ασφαλούς και ανώδυνης λύσης. Έγραφα και παλαιότερα για το ρόλο των μέσων στην εικόνα της χώρας, που παρουσιάζεται προς τα έξω. Δείτε πώς χρησιμοποιούνται τώρα αθρόα για να μας παρουσιάσουν το ΔΝΤ ως μάννα εξ ουρανού! Παρακολουθούμε εδώ και μήνες συζητήσεις, ζωντανές εκπομπές, με κάθε λογής καλεσμένους και τους ίδιους πάντα μεγαλοδημοσιογράφους να προσπαθούν να πείσουν με επιχειρήματα και παραδείγματα το λαό, πως ό,τι γίνεται είναι το δέον και δεν θα μπορούσε να υπάρξει καλύτερη διευθέτηση. Και τα καταφέρνουν μια χαρά μπορώ να πω, αν κρίνω και από τις δημοσκοπήσεις, (επιτρέψτε μου μόνο να αμφιβάλω για την αντικειμενικότητά τους), οι οποίες βγαίνουν κατά καιρούς στον αέρα και παρουσιάζουν τον κόσμο να θεωρεί απαραίτητη τη λήψη μέτρων για να βγούμε απ’ την κρίση. Από την άλλη η χειραγώγηση των συνδικάτων αποτρέπει τη δημιουργία μεγάλων αντιδράσεων και όλα μέλι – γάλα. Φαντάζομαι πως ούτε και οι ίδιοι οι σχεδιαστές δεν θα περίμεναν τέτοια αποτελέσματα. Να αναφέρω μόνο κάτι που μου κάνει ιδιαίτερη εντύπωση και θεωρώ πως είναι σημαντικό: πριν δύο περίπου χρόνια τα ΜΜΕ στέναζαν υπό το βάρος της παγκόσμιας κρίσης. Έγιναν αναπροσαρμογές αποδοχών προς τα κάτω, μειώσεις προσωπικού και εξ αιτίας αυτού έβλεπες τον παρουσιαστή να ακτινοβολεί γκρίνια και ξινίλα στην εκπομπή που παρουσίαζε. Είναι τυχαίο πως από τότε δεν ακούγεται τίποτα; Πώς ξαφνικά ξεχάστηκαν όλα; Πώς μπορούν εν μέσω κρίσης τα περισσότερα κανάλια να προβαίνουν σε υπερπαραγωγές και πώς πολλές εφημερίδες με κυκλοφορία της τάξης των χιλίων φύλλων επιβιώνουν; Από πού τα χρήματα; Πάντως όχι από διαφημίσεις. Εγώ φαντάζομαι από πού και το ίδιο πιστεύω κι εσείς. Σύντομα όμως έρχεται κι η δική τους σειρά, όταν τελειώσουν τη δουλειά την οποία ανέλαβαν να φέρουν εις πέρας. Νομίζετε πως θα τους λυπηθούν;

Ο άρπαξ του άρπαγος

Το ότι τα πήραν οι κυβερνήσεις μας αυτό είναι ηλίου φαεινότερον! Το ότι δεν τιμωρήθηκε μέχρι σήμερα κανένας, σημαίνει πως τα έπαιρναν όλα τα κόμματα ανεξαιρέτως. Ποιος θα βγει να κατηγορήσει τον άλλον, όταν ο ίδιος έχει λερωμένη τη φωλιά του; Omerta, αν αυτό σας λέει κάτι! Ανέβαιναν στην εξουσία, έκαναν αυτά τα οποία τους υπαγόρευαν ή τους ανάγκαζαν να κάνουν και αποχωρούσαν, παραδίδοντας στον επόμενο. Γιατί λοιπόν να μην υποθέσω κι εγώ, πως οι κυβερνήσεις μας είχαν δοσοληψίες με οικονομικούς δολοφόνους, οι οποίοι καθόριζαν τις κινήσεις τους; Γιατί να μην υποθέσω πως η Λυδία λίθος στο σχεδιασμό της χρεωκοπίας μας ήταν η ανάληψη των Ολυμπιακών Αγώνων, (με τη στήριξη των ΗΠΑ παρακαλώ), όπου ως χώρα χρεωθήκαμε όσο ποτέ άλλοτε στην ιστορία μας; Γιατί να μην υποθέσω πως ο Κώστας Καραμανλής, όντας Πρωθυπουργός, έβρισκε κάθε πρωί στο γραφείο του, (μήπως γι’ αυτό πήγαινε σπάνια;), έναν hit man, με τ’ όπλο στο χέρι να τον απειλεί; Μήπως το ίδιο όπλο (και μάλιστα γεμάτο) εννοούσε και ο Γιώργος Παπανδρέου, όταν αναφέρθηκε σχετικά, απλά δεν ήξερε, ή δεν του εξήγησαν τη χρήση του; Γιατί μόλις εκλέχθηκε το ΠΑΣΟΚ, ο Πρωθυπουργός άλλαξε αμέσως τις προεκλογικές του δεσμεύσεις; Μήπως τον συνάντησε ο ίδιος οικονομικός δολοφόνος και του είπε το ποίημα; (συγχαρητήρια για την εκλογή σας. Ξέρετε κρατώ στο ένα χέρι κάποια εκατομμύρια για εσάς και την οικογένειά σας και στο άλλο ένα όπλο, το οποίο θα σας σκοτώσει, αν αρνηθείτε να κάνετε αυτά που θα σας πω…), με αποτέλεσμα να αναθεωρήσει τις εξαγγελίες του και εξ αίφνης να «διαπιστώσει» πως το έλλειμμα είναι διπλάσιο κλπ; Μήπως τότε κατάλαβε τη χρήση του όπλου; Γιατί όμως δεν βγαίνει κι ο τέως Πρωθυπουργός να μας πει για όσα τον καλούν να διευκρινίσει; Πού κρύβεται;

Πάταξον μεν, άκουσον δε

Απευθύνω αυτά τα ερωτήματα σε όσους τυχόν θεωρούν ότι προσπαθώ να δημιουργήσω σύγχυση στους αναγνώστες μου. Είναι μερικά από τα πολλά που με απασχολούν και θεώρησα δέον να τα μοιραστώ μαζί σας, προσπαθώντας να βρω μια εξήγηση για τα όσα συμβαίνουν σήμερα στη χώρα μας και για τα όσα πιθανόν να συμβούν σε λίγο καιρό δίπλα μας. Δεν παριστάνω τον προφήτη, όπως έχω άλλωστε δηλώσει, απλά σκέπτομαι, συλλέγω πληροφορίες, συνδυάζω γεγονότα, βλέπω τι διαδραματίζεται γύρω μας και εξάγω κάποια συμπεράσματα. Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη προσπάθεια να καταλάβει κανείς, πότε ένα talk show ή μια εκπομπή προσπαθεί να περάσει μια συγκεκριμένη άποψη. Δείτε την έκφραση του προσώπου του παρουσιαστή. Είναι πολύ εύκολο όσο κι αν το παίζει ψύχραιμος να διαπιστώσει κανείς αν κι ο ίδιος πιστεύει αυτά τα οποία καλείται να υποστηρίξει, ή δείτε τον τρόπο με τον οποίον είναι διατυπωμένες οι διάφορες ερωτήσεις… υπάρχουν άλλωστε τόσοι τρόποι.

Μεγάλο καράβι, μεγάλες φουρτούνες

Η Ελλάδα θεωρώ πως είναι η αρχή. Αν το ΔΝΤ καταφέρει να μας τσακίσει νομίζω πως μέσα στα επόμενα χρόνια θα πέσει στα χέρια του όλη η Ευρώπη. Και μη νομίζετε πως θα τη γλιτώσουν και οι λεγόμενες ισχυρές οικονομίες, όπως Γερμανία, Αγγλία, Γαλλία, ακόμη κι οι ίδιες οι ΗΠΑ! Αν παρατηρήσετε έχουν αναλογικά το ίδιο χρέος που έχουμε κι εμείς, απλώς σε τρομακτικά μεγαλύτερα νούμερα. Γιατί να τους λυπηθούν λοιπόν; Είναι τυχαίο το ότι ο Γιώργος Παπανδρέου συναντήθηκε με όλους τους ηγέτες αυτών των χωρών, πριν λάβει την τελική απόφαση να ζητήσει βοήθεια από το ΔΝΤ; Μήπως ήθελε ίσως να τους υπενθυμίσει πως βρίσκονται στην ίδια μοίρα με μας, άσχετα αν είναι υπερδυνάμεις και αν μας αφήσουν να πέσουμε, σύντομα θα έλθει κι η σειρά τους; Τώρα ξύπνησαν στην Αμερική και τρέχουν να ψηφίσουν νόμο, ώστε να εμποδίζει μια χώρα, η οποία δεν είναι σε θέση να αποπληρώσει τις υποχρεώσεις της, να παίρνει δάνειο και στην Ευρώπη αναζητούν ύποπτες κινήσεις κερδοσκοπικών κεφαλαίων, νομίζοντας πως μ’ αυτόν τον τρόπο θα εμποδίσουν την επέλαση του ΔΝΤ. Πλανώνται πλάνην οικτράν! Ο κύβος ερρίφθη! Στην Αγγλία ο Γκόρντον Μπράουν έχασε την Πρωθυπουργία. Λέτε αυτό να συνέβη επειδή κουράστηκε, άλλαξαν γνώμη οι ψηφοφόροι του, ή μήπως γιατί καταφέρθηκε με άσχημα λόγια κατά του ΔΝΤ; Ομοίως και ο Γάλλος πατριώτης μας και επαναστάτης Νικολά Σαρκοζί, ο οποίος κι αυτός μίλησε άσχημα για το ΔΝΤ και λίγες μέρες αργότερα ανακοίνωσε πως ίσως δεν θα είναι υποψήφιος στις επόμενες εκλογές στη Γαλλία. Στη Γερμανία από την άλλη, είναι σύμπτωση πως η Άγγελα Μέρκελ από βέβαιο θρίαμβο έχασε στις περιφερειακές εκλογές, ή σήμαινε κι εδώ κάτι, όπως ας πούμε ότι πλήρωσε το τίμημα της μη αρχικής της συμπόρευσης με τις απαιτήσεις του Ταμείου; (η Γερμανίδα Καγκελάριος ήταν αντίθετη στην αρχή με την προσφυγή στο ΔΝΤ, αλλά αργότερα συμφώνησε). Θεωρώ κάτι παραπάνω από υπερβολή αυτές οι τρεις συγκυρίες να είναι τυχαίες. Και οι τρεις χώρες απειλούνται και το νοιώθουν. Μήπως γι’ αυτό η Γερμανία πρότεινε να ψηφιστεί ρύθμιση στην ΕΕ, ώστε υπό συνθήκες κάποια χώρα να μπορεί αν το επιθυμήσει να βγει από το ευρώ; Μήπως αυτή είναι και η βαθύτερη επιθυμία της Γερμανίας, μιας κι θεωρεί πιο εύκολο να αντιμετωπίσει μόνη της την κρίση, αφού έχει έτσι κι αλλιώς δυνατή οικονομία και δικό της ισχυρό νόμισμα;

Έβαλαν το λύκο να φυλάει τα πρόβατα

Στο χορό του ΔΝΤ βλέπουμε μετά από εμάς μπαίνουν σιγά – σιγά η Ισπανία και η Πορτογαλία. Νομίζετε ότι αυτές θα τη γλιτώσουν; Εγώ προσωπικά όχι και πείτε με απαισιόδοξο. Εκεί που έχω πληροφορίες όμως πως θα γίνει το μεγάλο πανηγύρι θα είναι στη γειτονική μας FYROM. Κρίμα, γιατί ο λαός είναι ήδη φτωχός και οι επιπτώσεις θα είναι έντονες και μακροχρόνιες. Η κυβέρνηση της γειτονικής χώρας βέβαια βασίζεται στα χρήματα που της δανείζουν ανεπιφύλακτα οι πιστωτές της και δεν σκέφτεται τι θα γίνει όταν κλείσουν οι κάνουλες, (πρόσφατα πήρε κι άλλο δάνειο). Ως καλοί μαθητές των ΗΠΑ λοιπόν οι κυβερνήτες του μικρού αυτού κράτους εφαρμόζουν κατά γράμμα ό,τι τους υπαγορεύουν οι διδάσκαλοί τους, σε ότι αφορά διεκδικήσεις και εξωτερική πολιτική και αδιαφορούν για τα εσωτερικά τους. Δεν είναι κρίμα όμως καμιά εκατοσταριά «πουλημένοι» να κρίνουν την τύχη της χώρας και του λαού τους; Το αντάλλαγμα που θα υποχρεωθεί να δώσει η γειτονική χώρα, όταν θα ζητάει κι αυτή απεγνωσμένα ελεημοσύνη, θα είναι η παραχώρηση του ορυκτού της πλούτου στις πολυεθνικές και δη του ουρανίου, το οποίο όπως λέγεται υπάρχει σε αφθονία. Ουράνιο όμως έχει και η Βουλγαρία στα βόρεια σύνορά μας. Λέτε να χτυπήσουν κι αυτήν; Πληροφορίες μου λένε πως και σ’ αυτή τη χώρα οι οικονομικοί δολοφόνοι ήδη αλωνίζουν! Αναλογιζόμενοι όλα αυτά οι Ευρωπαίοι Υπουργοί Οικονομικών κατήρτισαν πρόγραμμα στήριξης των κρατών μελών της ΕΕ ύψους 750 δις Ευρώ, το οποίο θα προσπαθήσει να εμποδίσει τις κερδοσκοπικές πιέσεις και να περισώσει όσα απ’ αυτά βρεθούν στη δίνη τους. Στην προσπάθεια αυτή συμμετέχει με 250 δις Ευρώ και το ΔΝΤ (500 + 250). Πώς λοιπόν επιτρέπουν σ’ αυτόν που θεωρούν ως κύριο αίτιο της κρίσης να συμμετέχει στο σχέδιο διάσωσης; Δεν καταλαβαίνουν πως βάζουν το λύκο να φυλάει τα πρόβατα; Μη νομίσει κανείς πως το ΔΝΤ έχει καμιά συμπάθεια ή αντιπάθεια προς την χώρα κατά της οποίας στρέφεται. Ενδιαφέρεται μόνο για την αποκομιδή κερδών. Έτσι να θεωρείτε βέβαιον ότι δεν θ’ αρκεστούν μόνο στην Ελλάδα, αλλά θα προχωρήσουν ακόμη παραπέρα. Θα κατακτήσουν την Ευρώπη κι όταν αυτή πέσει, πιστεύω πως θα στραφούν ανατολικότερα προς Ρωσία μεριά και κυρίως, (σημειώστε το αυτό) προς Κίνα. Εκεί έχει πολύ φαΐ!

Επίλογος

Μπορεί να φαίνονται απαισιόδοξα όσα αναφέρω, αλλά δεν μπόρεσα να δώσω κάποια καλύτερη εξήγηση στα γεγονότα, όσο και αν προσπάθησα να τα δω με διαφορετικό μάτι. Δυστυχώς στην Ελλάδα δεν ασχολούμαστε και πολύ με τα κοινά, γιατί ο αγώνας για την επιβίωση, σε συνδυασμό με αυτά που μας σερβίρουν καθημερινά οι τηλεοράσεις, μας δημιουργούν αποστροφή. Θα καταλάβουμε κάποια στιγμή πως η Ελλάδα κάνει βήματα προς τα πίσω. Σε κάθε πολιτισμό, σε κάθε κοινωνία, σε κάθε οικονομία, υπάρχει ιστορικά η άνοδος, η ακμή και η πτώση! Εμείς ξεκινήσαμε την πτώση. Ευχή μου είναι να πέσουμε όσο το δυνατόν λιγότερο και στα μαλακά.

Υστερόγραφο

Από έρευνα που πραγματοποίησε το Χάρβαρντ κατά την περίοδο 1970 – 2007 σε 107 χώρες του ΟΟΣΑ, οι οποίες προσπάθησαν να πετύχουν δημοσιονομική αναπροσαρμογή σε σύντομο χρονικό διάστημα, (να πετύχουν δηλαδή μια πτώση χρέους 4,5% ως ποσοστό του ΑΕΠ σε διάστημα τριών ετών), ανακοινώθηκε πως μόλις 17 το πέτυχαν. Βγήκε επίσης το συμπέρασμα πως ο μέσος χρόνος επίτευξης αυτού του στόχου ήταν τα δώδεκα και πλέον χρόνια! Κατά τον κύριο Παπακωνσταντίνου, εμείς θα ανακάμψουμε το 2012 και τότε θα ξαναβγούν τα ομόλογά μας προς διαπραγμάτευση στις διεθνείς αγορές. Μακάρι να το καταφέρουμε, ποιος δεν θα το ήθελε. Εκτός του ότι θα σωθούμε, θα είμαστε και παγκόσμια πρωτοτυπία!

Πηγές

1. Τζων Πέρκινς «Η εξομολόγηση ενός οικονομικού δολοφόνου»

2. Ντοκιμαντέρ από χώρες, οι οποίες έζησαν τη φρίκη

3. Ντοκιμαντέρ «Η εξομολόγηση ενός οικονομικού δολοφόνου» του Στέλιου Κούλογλου

4. Δημοσιεύματα ελληνικού τύπου και ξένου τύπου

5. Περιοδικό «Der Spiegel»

Ελλάς αντίο!

2010-05-12T17:39:00.001+03:00

Καλώς ήλθε το δολάριο

Οι τελευταίες εξελίξεις στις αποφάσεις περί οικονομικής διάσωσης της Ελλάδας, δυστυχώς αποτελούν τη Λυδία λίθο για την απώλεια κεκτημένων δεκαετιών στον κοινωνικό τομέα, αλλά και κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας. Δεν είναι λίγες οι φωνές, οι οποίες υποστηρίζουν πως μια ενδεχόμενη στάση πληρωμών ίσως έχει περισσότερα οφέλη παρά απώλειες για λόγους τους οποίους αναλύουν και φαίνεται να έχουν κάποια λογική. Δεν θα ταχθώ υπέρ της μιας ή της άλλης άποψης, καθώς θεωρώ πως αυτά που συμβαίνουν σήμερα αποτελούν ένα καλοστημένο σχέδιο, στο οποίο συνεργοί είναι οι κυβερνώντες των τελευταίων δεκαετιών. Σε τελική ανάλυση δεν φταίνε αυτοί που μας προσέφεραν τα χρήματά τους, αλλά εμείς που τα πήραμε, ασχέτως αν τα είχαμε ανάγκη ή όχι. Αυτοί εξυπηρετούν συγκεκριμένους κυριαρχικούς σκοπούς, στους οποίους πιθανόν να αναφερθώ στο μέλλον. Το λογικότερο λοιπόν είναι να θέλουν τώρα τα χρήματά τους πίσω. Γι’ αυτό και δεν μας δανείζουν τώρα για να επενδύσουμε, αλλά για να πληρώσουμε τα χρέη μας, όπως το ομόλογο που λήγει σε λίγες μέρες και αφορά δάνειο τριάντα ετών! Φανταστείτε τι θα συμβεί όταν πλησιάζει η ώρα να αποπληρωθούν τα πιο πρόσφατα δάνεια. Το σίγουρο είναι πως δεν θα φτάσουν πέντε χρόνια να ξεφύγουμε απ’ την κρίση, καθώς εισέρχονται σ’ αυτή συνεχώς και νέες χώρες με ισχυρότερη οικονομία και η κατάσταση δυσκολεύει. Ένα άλλο μεγάλο ερώτημα, το οποίο παραμένει αναπάντητο είναι ότι εφόσον όλοι χρωστάνε, ποιος μαζεύει το χρήμα; Μια απάντηση ίσως είναι οι διεθνείς τραπεζικοί οίκοι, οι οποίοι επιθυμούν με αυτόν τον τρόπο να κυριαρχήσουν στον κόσμο!

Επειδή αντιλαμβάνομαι ότι έφτασαν και τα τελευταία σχόλιά σας, θα προσπαθήσω να ικανοποιήσω κάποια «αιτήματα» για πιο αναλυτική πληροφόρηση στα θέματα που αναφέρω. Όπως γνωρίζουμε πλέον όλοι, αρχίζει ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία της Ελλάδας, αυτό της κατοχής, όχι από κάποιες στρατιωτικές δυνάμεις, αλλά αυτή τη φορά από οικονομικές. Η πολιορκία άρχισε πολύ νωρίτερα, τώρα όμως έφτασε το πλήρωμα του χρόνου. Και ο πλέον αφελής δεν θα πίστευε πως θα τη γλιτώναμε, αφού οι πολιτικές των τελευταίων δεκαετιών μας οδηγούσαν με μαθηματική ακρίβεια στο ζητούμενο. Έμελε μόνο να οδηγηθούμε από 3-G Πρωθυπουργό, (είπαμε η τρίτη γενιά καταστρέφει). Τα αποτελέσματα της Ευρώ - ΔΝΤ βοήθειας θα φανούν άμεσα και πιστέψτε με δεν θα είναι καθόλου ήπια. Θα αναγκαστούμε να αποδεχτούμε καταστάσεις, οι οποίες μόνο στα μακρινά μας όνειρα φάνταζαν εφαρμόσιμες και θεωρούσαμε μέχρι σήμερα πως προορίζονταν για χώρες τριτοκοσμικές. Αναρωτιέμαι, αν στο μεταξύ καταντήσαμε κι εμείς μια τέτοια χώρα. Γιατί όμως επέλεξαν οι αρωγοί μας να συνδυάσουν τη βοήθειά τους; ακούσαμε πως έγινε επειδή η ΕΕ βάσει καταστατικού δεν θα μπορούσε να επιβάλλει ριζικές αλλαγές στο ασφαλιστικό ή μισθολογικό μας σύστημα. Είναι έτσι ή μήπως το ΔΝΤ έχει εντελώς διαφορετικά σχέδια για ολόκληρη την Ευρασία;

Η Γερμανία, ως χώρα έτρεφε πάντα ιδιαίτερη συμπάθεια προς την Ελλάδα. Με την ευκαιρία της οικονομικής μας στενότητας, βγήκε στην επιφάνεια μια βαθύτερη επιθυμία της, αυτή της απομάκρυνσής της από τη ζώνη του Ευρώ. Δεν εξηγείται αλλιώς το γεγονός ότι υπέβαλε προτάσεις, ώστε υπό συνθήκες αν κάποια χώρα το ζητήσει να αποχωρεί από το ενιαίο νόμισμα. Αυτό θορύβησε τους Γάλλους και τους έκανε να μας αγκαλιάσουν και να στηρίζουν σθεναρά τη χρηματοδότησή μας. Ψυλλιάστηκαν φαίνεται πού το πήγαινε το Βερολίνο και γνώριζαν πως αν γινόταν οι προτάσεις του αποδεκτές, το πρώτο που θα τις εφάρμοζε και θα αποχωρούσε από το Ευρώ θα ήταν αυτό. Η χώρα φαίνεται να νοιάζεται και να φροντίζει για τους πολίτες της και είναι πάντα πρόθυμη να ανταποδώσει τις θυσίες που έκαναν πριν λίγο καιρό για να μετριαστούν οι επιπτώσεις της κρίσης, (θυμηθείτε τη συμφωνία για μειωμένα ωράρια και αποδοχές εργαζομένων στις βιομηχανίες κ.ά.). Η πολιτική της όμως τελικά δεν την έσωσε, αφού ο κυβερνητικός συνασπισμός έχασε περίπου 10% στις εκλογές σε Βεστφαλία – Ρηνανία. Διαβάστε αυτά που γράφει ο Έλληνας αναγνώστης στην προηγούμενη ανάρτηση, ο οποίος ζει και εργάζεται εκεί. Τώρα, γιατί δεν υπήρχε Ελληνική επίσημη αντίδραση στο δημοσίευμα του περιοδικού focus; Γιατί απλούστατα ο μεγαλύτερος όγκος τουριστών στη χώρα μας προέρχεται από τη Γερμανία κι αν δημιουργούσαμε θέμα, τυχόν «ταξιδιωτική οδηγία» θα είχε σαν αποτέλεσμα περισσότερες απώλειες στο τελευταίο ίσως εναπομείναν εθνικό προϊόν μας, οι οποίες έτσι κι αλλιώς θα είναι σημαντικές συνεπικουρούμενες και από τις αντιδράσεις των υπερασπιστών του καμποτάζ. Έτσι το βουλώσαμε!

Δεν θα το βουλώσω όμως εγώ, όπως με προτρέπει αναγνώστης, ο οποίος θεωρεί πως παραπληροφορώ και θέτω σε ανησυχία τους αναγνώστες. Δεν ξέρω αν είναι ο υπογράφων ως Υπ. Εξ. σε προηγούμενο σχόλιο, αν ο ίδιος κοιμάται ήσυχος, αν θρέφει φρούδες ελπίδες, ή αν έχει εξασφαλισμένο το μέλλον των παιδιών του, τον καλώ όμως να βγάλει τις παρωπίδες που του έχει φορέσει το σύστημα που φαίνεται πως υπηρετεί και να κοιτάξει αντικειμενικά. Δεν θεωρώ πως παρανομώ για να συμμορφωθώ, εκτός αν η διακίνηση και η ανταλλαγή απόψεων αποτελεί αδίκημα και δεν το γνωρίζω. Υπάρχουν όμως αρκετοί «υπηρέτες» του συστήματος, οι οποίοι κατά καιρούς έχουν στραφεί εναντίον συγκεκριμένων πολιτικών προσώπων με εξευτελιστικό τρόπο και βλέπω πως δεν «ελέχθησαν». Υπήρχε εκεί κάποια σκοπιμότητα; Όσο για τα εθνικά μας θέματα και τον ορυκτό μας πλούτο, έχετε υπομονή, κοντός ψαλμός αλληλούια. Σύντομα θα δείτε λύση στο θέμα της ονομασίας της FYROM, λύση την οποία ξαφνικά βλέπει να διαγράφεται στον ορίζοντα ο κος Μάθιου Νιμιτς. Μην ξαφνιαστείτε αν συμφωνήσουμε τελικά στην ονομασία της γείτονος ως «Βόρεια Μακεδονία». Συνδυάστε και την επικείμενη επίσκεψη του κου Ερτογάν στην Αθήνα και θα δείτε πως έχει ήδη αρχίσει το παζάρι πάνω στα Εθνικά μας θέματα.

Don’t cry for me Argentina!

Στην Ελλάδα, δυστυχώς δεν γνωρίζουμε αρκετά απ’ αυτά που διαδραματίστηκαν στην Αργεντινή, καθώς εκείνο τον καιρό εμείς πλέαμε σε πελάγη ευτυχίας και άγνοιας. Τώρα βλέπουμε σε ρεπορτάζ κάποια στοιχεία των γεγονότων και Υπουργούς της Κυβέρνησης να περιγράφουν το τι διαδραματίστηκε τις μέρες του μεγάλου χαμού στη χώρα αυτή και μάλιστα επιλεκτικά! Παρακολουθούμε και παρακαλούμε να μην περάσουμε τα ίδια. Κάπου λοιπόν αναφέρθηκε πως όταν δεν μπορούσε το καθεστώς της χώρας να ελέγξει πια τις αντιδράσεις, ενεργοποιήθηκαν οι «Κόνδορες», (δεν έχουν καμιά σχέση με ομάδες γνωστού τηλεπαιχνιδιού). Οι Κόνδορες ήταν ένα δίκτυο μυστικών της CIA, σε ολόκληρη τη Ν. Αμερική, το οποίο σα στόχο είχε την αποτροπή του κομμουνιστικού κινδύνου. Αυτοί χτύπησαν το πλήθος σε ανοιχτές συγκεντρώσεις, με σκοπό την πρόκληση σύγχυσης και κάμψης της δύναμής του. Το αποτέλεσμα ήταν το αντίθετο. Ο κόσμος εξαγριώθηκε περισσότερο και υπήρξαν δεκάδες νεκροί και πολλοί περισσότεροι τραυματίες! Ο πόλεμος στο τέλος όμως στράφηκε κατά του ίδιου του χρήματος! Οι γυναίκες, στην ύπαιθρο κυρίως, σταμάτησαν να διαθέτουν έναντι ευτελούς αντιτίμου την παραγωγή τους στους εμπόρους και έστησαν μαγαζιά ανταλλαγής προϊόντων! Έτσι κι αλλιώς δεν υπήρχαν χρήματα, (είχε προηγηθεί βλέπετε δέσμευση καταθέσεων) και ο μόνος τρόπος επιβίωσης ήταν αυτός. Ανάλογα με τη ζήτηση και την προσφορά λειτούργησαν διάφορα κέντρα αντιπραγμάτευσης. Έτσι, οι βασικές ανάγκες διαβίωσης άρχισαν να αντιμετωπίζονται ανεξάρτητα από την ύπαρξη χρήματος. Με σκληρή δουλειά και με κύριο στόχο την επιβίωση ο λαός της Αργεντινής έδωσε τη μάχη και στέφτηκε νικητής. Στη Ρουμανία τα πράγματα ήταν λίγο ηπιότερα, ως προς τις εξεγέρσεις. Σας προτρέπω να διαβάσετε το σχόλιο πρώην Υπουργού, σχετικά με την κατάσταση στη χώρα. Δεν ξέρω αν ήταν Υπουργός πρώην Κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ, (μάλλον ναι), παρουσιάζει όμως τα γεγονότα αντικειμενικά.

Είδα επίσης πως σας εντυπωσίασε αρκετά η υπάρχουσα λίστα πρωθυπουργών στη χώρα μας. Καλά θα κάνει όποιος δυσκολεύεται να το παραδεχθεί να ρωτήσει την προϊστάμενη υπηρεσία του για του λόγου το αληθές και ας διαβάσει σχόλια παλαιότερων αναρτήσεων. Εγώ θα αναφέρω μόνο πως τέτοιες λίστες πρωθυπουργών υπάρχουν για ακόμη εννέα (9) χώρες παγκοσμίως, (μια – δυο χώρες της Ν. Αμερικής και κάποιες της Ασίας), και πως μέσα σ’ αυτές δεν είναι η Τουρκία! Θα μου πείτε τώρα ποιος τις καταστρώνει. Ε, σκεφτείτε και λίγο μόνοι σας, μην τα περιμένετε όλα έτοιμα.

Η κυρά της Ρω

Τέτοιες μέρες αναρωτιέμαι αν έχει μείνει κανένας πατριώτης, ο οποίος να ενδιαφέρεται πραγματικά για τον τόπο. Πατριώτες δεν ήταν σίγουρα αυτοί που έσπειραν το θάνατο την προηγούμενη Τετάρτη στην Αθήνα, χύνοντας το αίμα αθώων συνανθρώπων μας. Δεν πετυχαίνουμε τίποτα με καμιά μορφή αλληλοσπαραγμού. Πρέπει ενωμένοι να δώσουμε τον αγώνα για την επιβίωση, γιατί για τέτοιον αγώνα πρόκειται. Να επιβιώσουμε εμείς, να επιβιώσει και η πατρίδα. Αυτό το πατριωτικό χάρισμα που ακολουθεί τον Έλληνα από αρχαιοτάτων χρόνων θέλουν να υποδουλώσουν τώρα, γι’ αυτό και μας χτυπάν αλύπητα. Να πάψουμε να ενδιαφερόμαστε για την πατρίδα μας, ώστε να μπορέσουν να μπουν και να αλωνίσουν άφοβα. Δεν θα τους κάνουμε τη χάρη δυστυχώς. Δεν κατάφεραν να λυγίσουν τη μοναδική γυναίκα κάτοικο στο Άγιο Γεώργιο, (Ρω), η οποία επί δεκαετίες ύψωνε κάθε πρωί την Ελληνική σημαία τρία μόλις μίλια από τα Τουρκικά παράλια, ώστε να τη βλέπουν και να θυμούνται πως είναι Ελληνικό έδαφος, γιατί να λυγίσουν εμάς; Για την ιστορία αναφέρω πως η κυρά της Ρω , η κατά κόσμον Δέσποινα Αχλαδιώτου, εκτός από τις υπηρεσίες που προσέφερε στους συμμάχους κατά τη διάρκεια του Β’ παγκοσμίου πολέμου, αρνήθηκε να μετεγκατασταθεί στο Καστελόριζο και παρέμεινε ως το τέλος της ζωής της, (14 Μαΐου 1982), πιστός φύλακας των Ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στη νησίδα αυτή. Τιμήθηκε με το βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών το 1975 και προς τιμής της έχει εκδοθεί γραμματόσημο με την προσωπογραφία της.

Υστερόγραφο

Κύριοι, δεν χρειάζεται να μου λέτε πως έχω τεθεί υπό την προσοχή σας. Νοιώθω τα χνώτα σας ζεστά πίσω μου, κάθε φορά που αφήνω το ηλεκτρονικό μου αποτύπωμα στο διαδίκτυο, αλλά δεν πτοούμαι.

Ελλάς κουράγιο, φιλότιμο, betrüger, κλπ

2010-03-22T13:17:00.000+02:00

Εισαγωγή

Όπως διαπιστώσαμε ο χρόνος «ωρίμανσης» μιας ανάρτησής μου είναι της τάξεως των δύο περίπου μηνών. Τόσος χρειάστηκε, ώστε να ξεπεραστούν τα εμπόδια που προέβαλε στη δημοσίευση των σχολίων σας η υπηρεσία φιλοξενίας. Η εταιρεία αυτή φαίνεται να μην αρέσκεται και να αντιδρά στη λογοκρισία που της κάνουν κάποιοι, (π.χ. Κίνα), εντούτοις επιμένει να εξυπηρετεί άλλους λογοκρίνοντας ό,τι της αναφέρουν ως «πονηρό». Πολλά από όσα έγραψα φάνηκε να μην αρέσουν ή και να προβληματίζουν, αλλά και μερικοί των αναγνωστών δυσκολεύτηκαν να αποδεχτούν την πραγματικότητά τους. Το σημαντικότερο στοιχείο βέβαια είναι πως οι γνωρίζοντες ευαισθητοποιήθηκαν είτε αρνητικά, είτε θετικά, (όπως για παράδειγμα ο αναγνώστης που υπογράφει ως Υπ. Εξ. και ο τέως στρατιωτικός του οποίου ξύπνησα μνήμες 14 ετών). Θα σταθώ λίγο στο σχόλιο του Υπ. Εξ. γιατί έτσι όπως είναι γραμμένο παρεξηγεί το ρόλο και το σκοπό του ίδιου του Υπουργείου, καθώς φαίνεται να επιθυμεί να κουκουλώσει καταστάσεις, αντί να προάγει και να προασπίζει τα συμφέροντα της χώρας μας στο εξωτερικό, όπως λέει άλλωστε και ο τίτλος του. Μας λέει πως η λίστα Πρωθυπουργών στην οποία αναφέρθηκα είναι η παλιά, άρα υποθέτουμε πως υπάρχει στα χέρια του κάποια καινούργια. Αν λοιπόν το 1995 υπήρχε πρόβλεψη Πρωθυπουργών της Ελλάδας μέχρι το 2020, (25 χρόνια), η τωρινή λίστα θα έχει ορίζοντα ως το 2035! Καλά θα κάνουν να μας την πουν, ώστε να ξέρουμε τι μας γίνεται και να ανεβάζουμε τους ηγέτες μας απ’ ευθείας στην εξουσία, χωρίς εκλογές και δαπανηρές εκδηλώσεις. Οι ενδιαφερόμενοι φυσικά ούτως ή άλλως θα γνωρίζουν αν και πότε θα γίνουν Πρωθυπουργοί, οπότε γιατί τόσος κόπος; Όσο για τον αναγνώστη, ο οποίος κόπτεται για την αρνητική, όπως τη χαρακτηρίζει, αναφορά μου στον Πρόεδρο της ΝΔ κύριο Σαμαρά, ας μου πει για ποια από τα θέματα που αναφέρω θέλει ακριβή στοιχεία να τον παραπέμψω. Θα τον προέτρεπα πάντως να ρωτήσει τον πρόεδρό του αν η νέα λίστα που επικαλείται το Υπ. Εξ. περιλαμβάνει και το δικό του όνομα. Η απάντηση θα έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον.

Πανικός & Πανίκος;

Οι εξελίξεις των τελευταίων εβδομάδων σχετικά με την αναμενόμενη επιτήρηση της χώρας μας και την αβέβαιη τύχη μας, δεν θα μπορούσαν να με αφήσουν και μένα αμέτοχο. Η επιτήρηση ήταν βεβαίως κάτι, το οποίο το περιμέναμε από την επομένη των εκλογών του Οκτωβρίου, απλά υπολογίζαμε σε κάτι πιο ήπιο. Τώρα όσο περνάει ο καιρός διαπιστώνουμε πως η κατάσταση έχει ξεφύγει κάθε πρόβλεψης και χειροτερεύει. Κανείς ωστόσο δεν προτίθεται να κάνει κάτι συγκεκριμένο, ακόμη και η ίδια η κυβέρνηση μοιάζει αβέβαιη για τις μελλοντικές κινήσεις της και χωρίς στρατηγικό σχέδιο αδυνατεί να βελτιώσει την κατάσταση. Η καθυστέρηση έστω στη λήψη άμεσων μέτρων από την επομένη των εκλογών ήταν κάτι που λειτούργησε αρνητικά στη γενικότερη εικόνα που θέλαμε να δείξουμε στους δανειστές μας, ότι προσπαθούμε δηλαδή να μειώσουμε το έλλειμμα της χώρας μας. Η εκτόξευσή του δε, από το 7% του κυρίου Παπαθανασίου στο 14% του κυρίου Παπακωνσταντίνου μέσα σε λίγες μόλις μέρες, προκάλεσαν αποστροφή ακόμη και στον τελευταίο Ευρωπαίο ηγέτη, ο οποίος τηρούσε τυχόν θετική στάση απέναντί μας. Το «μάρμαρο» όπως ακούγεται τελευταία θα κληθούμε να το πληρώσουμε ως είθισται πάλι εμείς οι χαμηλόμισθοι, οι οποίοι σε τελική ανάλυση δεν φέρουμε και καμία απολύτως ευθύνη για την κατάσταση. Τώρα αν θα είναι μάρμαρο ή ταφόπλακα αυτό θα φανεί στο μέλλον. Το μόνο μεμπτό που θα μπορούσε να μας καταλογίσει κανείς, κινδυνεύοντας να χαρακτηριστούμε σύγχρονοι «Πανίκοι», είναι το γεγονός πως πολλοί πέσαμε θύματα στο εμπόριο ελπίδας των πολιτικών μας, ακούγοντάς τους να μας τάζουν μια βόλεψη σε έναν οργανισμό ή υπηρεσία του Δημοσίου, με σκοπό να αποσπάσουν την ψήφον, ημών και των οικείων μας, χωρίς να τους ενδιαφέρει από πού θα βγουν τα χρήματα για τους μισθούς μας. Αποτέλεσμα τούτου ήταν να διογκωθεί ο αριθμός των υπαλλήλων του δημόσιου τομέα και κυρίως αυτών χωρίς αντικείμενο.

Λεφτά υπήρχαν…

Αυτή ήταν η πιο πετυχημένη ατάκα του σημερινού Πρωθυπουργού, ο οποίος περιχαρής περίμενε με την ομάδα του να κερδίσει τις εκλογές και να βγάλει τη χώρα απ’ την κρίση. Μας είπε πως έχει σχέδιο, πως του έχουν υποσχεθεί λύσεις στα δημοσιονομικά μας, πως η κυβέρνηση Καραμανλή κακοδιαχειρίζονταν τους πόρους της χώρας και απ’ ότι φαίνεται μας έπεισε και μάλιστα με διαφορά! Προφανώς ο ίδιος και οι συνεργάτες του γνώριζαν την πραγματικότητα, αλλά έπαιξαν με την αγανάκτησή μας και τελικά κέρδισαν. Ποια κρίση όμως και από πού προήλθε; Η δυσκολία αποπληρωμής των υποχρεώσεών μας υπήρχε πάντα. Δεν αποτελεί είδηση το γεγονός πως είμαστε χρεωμένοι, πως οι ισολογισμοί μας είναι αρνητικοί. Δεν υπήρξε ποτέ θετικός προϋπολογισμός της χώρας μας, κι αν αυτό έγινε κάποτε, ήταν …κομπίνα. Αυτοί λοιπόν που μαγείρεψαν τα στοιχεία έρχονται τώρα να σώσουν την κατάσταση. Το χρέος της χώρας μας, άρχισε να αυξάνει δραματικά από τη στιγμή που αναλάβαμε τους Ολυμπιακούς Αγώνες, πρώτον γιατί τα έργα υποδομής που έπρεπε να γίνουν ήταν τεράστια και δεύτερον γιατί το κόστος τους πολλαπλασιάστηκε από υπερτιμολογήσεις και μίζες. Οι αγορές μάς δάνειζαν χωρίς ενδοιασμό και κανείς δεν σκεφτόταν ή δεν νοιαζόταν για το τι θα γίνει όταν θα έρθει η ώρα της αποπληρωμής. Εκείνο που διατυμπάνιζε και για το οποίο παινευόταν κυρίως η Κυβέρνηση Σημίτη ήταν η ανάπτυξη της τάξης του 4 και 5% στη χώρα μας, τη στιγμή που η Ευρωζώνη κυμαίνονταν στο 1 με 2%. Τώρα που αντιστράφηκαν οι όροι και εμείς θα έχουμε ανάπτυξη από μείον 4 έως μείον 5% τι έχουν να μας πουν;

Η χρεωκοπία

Προσπαθώ να χωνέψω πως η χώρα τείνει να χρεοκοπήσει, ωστόσο μου είναι αδιανόητο να αποδεχτώ το ότι καμιά πολιτική παράταξη δεν προέβη σε ενέργειες προς αποφυγήν του μοιραίου. Λες και ο απώτερος σκοπός τους ήταν αυτός, να μας χρεοκοπήσουν! Δεν εξηγείται αλλιώς, πώς, οικονομολόγοι παγκοσμίου εμβέλειας, (αναφέρομαι στους Υπουργούς Οικονομικών των τελευταίων δεκαετιών της Ελλάδας), προσπερνούσαν το γεγονός πως όλοι οι προϋπολογισμοί μας ήταν αρνητικοί, χωρίς την παραμικρή ανησυχία. Ήταν φαίνεται σίγουροι πως την τρύπα θα την έκλειναν πάντοτε με δανεικά. Αν δεχθούμε πως το μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας που λέγεται Ελλάδα ανέρχεται στο ποσό του ετήσιου ακαθάριστου εθνικού της προϊόντος και πως σε κάθε εταιρεία, βάσει νόμου, στην οποία το κεφάλαιο αυτό μειώνεται ύστερα από ζημίες κάτω από 50%, αφαιρείται η άδεια λειτουργίας, η χώρα μας θα έπρεπε να είχε χρεοκοπήσει προ πολλού. Τι ήταν αυτό όμως που την κράτησε; Η φιλευσπλαχνία των δανειστών της, η καπατσοσύνη των ηγετών της, ή μήπως ένα πολύ καλά μελετημένο σχέδιο; Ποιοι και γιατί θα είχαν οφέλη από μια τέτοια περιπέτεια της χώρας μας; Φανταστείτε πόσο τρωτοί είμαστε αυτή τη στιγμή, κατά την οποία επαιτούμε γυρνοβολώντας τις ξένες πρωτεύουσες προς εύρεσιν δανεικών, στο να συμφωνήσουμε ή να αποδεχτούμε κάτι, για το οποίο παλαιότερα ούτε να ακούσουμε δεν θέλαμε, όπως λ.χ. η ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ, το Κυπριακό, το Σκοπιανό, οι αγωγοί φυσικού αερίου, τα κοιτάσματα πετρελαίου και άλλων πολύτιμων ορυκτών στην Ελλάδα, κ.λπ. Να είμαστε έτοιμοι λοιπόν στο βωμό της σωτηρίας μας να αποδεχθούμε όρους, οι οποίοι θα προσβάλλουν κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας μας και θα είναι πιο οδυνηροί από τη χρεωκοπία την ίδια. Θα μπορούσα να γράψω περισσότερα για το θέμα αυτό, αλλά κινδυνεύοντας για άλλη μια φορά να χαρακτηριστώ καχύποπτος και πως βλέπω μόνο διαβόλους στον ορίζοντα, μένω σ’ αυτά και αναμένω τις εξελίξεις!

Τα μέτρα

Αφού οι εγχώριοι φωστήρες δεν κατάφεραν τόσα χρόνια να συμμαζέψουν τα δημοσιονομικά μας, ήρθαν οι Ευρωπαίοι συνάδελφοί τους και μας επέβαλλαν μια σειρά από μέτρα, τα οποία συνιστούν στην αύξηση των κρατικών εσόδων. Τώρα πώς φαντάζονται την αύξηση αυτή κανείς δεν γνωρίζει. Η επιβάρυνση σε ένα μέσο μισθωτό, ή αν θέλετε η μείωση της αγοραστικής του δύναμης μετά τα μέτρα θα αγγίξει το 30%. Πώς λοιπόν θα μπορέσει αυτός να ξοδέψει και πώς το δημόσιο θα αυξήσει τα έσοδά του; Αν δεν έχω λεφτά, θα περιορίσω τα έξοδά μου, αυτό είναι το λογικό, οπότε και με τη σειρά τους οι επόμενοι κρίκοι στην αλυσίδα που οδηγεί το χρήμα στα κρατικά ταμεία θα μειώσουν τις εισροές τους. Πολλές επιχειρήσεις θα αντιμετωπίσουν το ενδεχόμενο κλεισίματος, με άμεσο αντίκτυπο στην απασχόληση, αλλά και την κοινωνική ασφάλιση. Πραγματοποιήθηκε τελικά και το πάγιο απωθημένο πολλών Ευρωπαίων εταίρων μας, οι οποίοι γκρίνιαζαν χρόνια τώρα, ότι ως χώρα είχαμε το χαμηλότερο ειδικό φόρο κατανάλωσης στα καύσιμα και πως είμαστε οι μοναδικοί Ευρωπαίο, οι οποίοι λαμβάνουμε 13ο και 14ο μισθό! Τώρα που εξομοιωνόμαστε τι άλλο θα βρουν άραγε; Εξαιρέθηκαν από τα μέτρα οι τράπεζες φυσικά, οι οποίες παρουσιάζουν μεν προβλήματα, είναι δε κερδοφόρες. Εξαιρέθηκαν από τα μέτρα τα καζίνο, αυτοί οι ναοί ξεπλύματος μαύρου χρήματος. Έπεσε στα μαλακά και η Εκκλησία, με τη φορολογία του 20% των εσόδων της. Ας μην ξεχνούν, όσοι ιεράρχες γκρινιάζουν, πως θα φορολογηθεί ο οβολός των πιστών για το κερί ή το τάμα και κάποια έσοδα από ενοίκια. Τα «φιλέτα» χιλιάδων στρεμμάτων σε Χαλκιδική, Αττική, Κρήτη, Ζάκυνθο και σ’ άλλες περιοχές της χώρας, μένουν σχεδόν ανέγγιχτα. Ας μην ξεχνούν επίσης πως το κυκλοφορούν ενεργητικό της εκκλησίας μας αγγίζει το ένα τρίτο του ΑΕΠ! Αποφεύγουν επίσης τα μέτρα τα μεγάλα εισοδήματα, τα οποία είχαν όλο το χρόνο στη διάθεσή τους να μετακινήσουν περιουσιακά στοιχεία και κεφάλαια σε τρίτες χώρες, όπως η Κύπρος και η Βουλγαρία, δημιουργώντας εκεί εταιρείες. Μάλιστα υπάρχει και ολόκληρη καμπάνια στο διαδίκτυο και οργανώνονται και ειδικά σεμινάρια για όποιους επιθυμούν να συστήσουν εταιρεία ή να μεταφέρουν κεφάλαια στις παραπάνω χώρες και μάλιστα με ελάχιστο κόστος.

Οι αντιδράσεις

Μεγάλο ρόλο στην επιβολή των μέτρων έπαιξαν τα ΜΜΕ, (με πρωτοπόρο το Mega channel), τα οποία μας βομβάρδιζαν καθημερινά με συζητήσεις, ρεπορτάζ, δημοσκοπήσεις και ό,τι άλλο μπορεί να φανταστεί κανείς, με σκοπό να μας πείσουν πως είναι απαραίτητη η λήψη τους. Η εικόνα μας διεθνώς υποβαθμίζεται από την ποιότητα πολλών εκπομπών ποικίλης ύλης, οι οποίες παρουσιάζουν μια Ελλάδα πέρα από κάθε φαντασία, με αποτέλεσμα ο όποιος ξένος τις παρακολουθεί να νοιώθει επιεικώς αποστροφή για τη χώρα. Μπορεί το άρθρο του γερμανικού Focus να αποτέλεσε ύβρη για τον πολιτισμό μας, ήταν όμως σε γενικές γραμμές περιγραφή της εικόνας, την οποία εμείς οι ίδιοι έχουμε δώσει στο μέσο Γερμανό πολίτη, ο οποίος ενημερώνεται κυρίως από τα ΜΜΕ και έντυπα τύπου Bild και Spiegel. Πώς αλλιώς θα μπορούσαν να μας χαρακτηρίσουν με όλα αυτά που βλέπουν εδώ και 2 χρόνια; Τα σκάνδαλα που προβλήθηκαν αυτή την περίοδο ήταν κάτι παραπάνω από αποτροπιαστικά για τη χώρα μας. Πολιτικοί, Εκκλησία, εταιρείες, όλοι σ’ έναν αχταρμά για την κουτάλα. Ο χαρακτηρισμός «απατεώνες Έλληνες» ήταν κατά τη γνώμη μου επιεικής! Με τι μούτρα ζητάμε την εύνοιά τους και τη θετική τους άποψη τη στιγμή που εμείς οι ίδιοι δίνουμε τροφή για αρνητικά σχόλια; Τα ΜΜΕ, αυτό το εργαλείο της κάθε κυβέρνησης έδειξε και εδώ με το παραπάνω την αξία του, πράγμα που σημαίνει πως υπήρχε εκτός Ελλάδος στρατηγική, η οποία στόχευε (και πέτυχε) συγκεκριμένα αποτελέσματα. Από πού όμως προήλθε και τι σκοπό είχε, αυτό ας το αναλογιστεί ο καθένας μας.

Φυσικά, δεν περιμέναμε να περάσουν χωρίς κάποια αντίδραση τα μέτρα της Κυβέρνησης. Έτσι, άμα τη ανακοινώσει της μείωσης μισθών στο δημόσιο και με το ενδεχόμενο επέκτασής της και στον ιδιωτικό τομέα, ξεκίνησαν άπαντες, (ΓΣΣΕ & ΑΔΕΔΥ), απεργιακές κινητοποιήσεις αμελητέας εμβέλειας και συμμετοχής, όπερ σημαίνει πως είτε ο κόσμος δεν εμπιστεύεται τα συνδικαλιστικά του όργανα, είτε πως αποδέχεται τα ληφθέντα μέτρα. Προσωπικά, όταν ακούω απεργία το μυαλό μου πηγαίνει στις κινητοποιήσεις των Γάλλων εργαζομένων, στις οποίες υπάρχει συντριπτική συμμετοχή και έχουν αποτέλεσμα. Εδώ, όταν βλέπεις τους εργατοπατέρες των συνδικάτων να ακολουθούν πολιτική καριέρα μετά την «εργατική» τους θητεία ή να διορίζονται σε κάποιο οργανισμό, πώς να πιστέψεις πως αυτοί προάγουν τα συμφέροντα του εργαζόμενου και να τους ακολουθήσεις! Ίδετε για παράδειγμα τους κκ Κανελλόπουλο, Πρωτόπαπα και Πολυζωγόπουλο, τι καριέρα ακολούθησαν μετά τη θητεία τους ως συνδικαλιστικοί αρχηγοί. Τα μέτρα θα καθιερωθούν με κάνα δύο 24-ωρες κινητοποιήσεις, έτσι για το θεαθήναι και τέλος. Να δουν και οι απ’ έξω πως υπάρχουν κάποιου είδους αντιδράσεις και να κλείσουν και τα στόματα μερικών θερμόαιμων.

…πού πήγαν τα λεφτά;

Η Ελλάδα είναι μια χώρα χωρίς βαριά βιομηχανία, η οικονομία της οποίας στηρίζεται κυρίως στην πρωτογενή παραγωγή, (γεωργία – κτηνοτροφία) και λιγότερο στον τουρισμό. Είναι όμως ευλογημένη, όσο κι αν κάποιοι προσπαθούν να το αποκρύπτουν εσκεμμένα, καθώς είναι πλέον αποδεδειγμένο πως στο υπέδαφός μας, εκτός από το γνωστό πετρέλαιο, υπάρχουν και πολύτιμα ορυκτά, όπως χρυσάφι και ουράνιο. Όσοι θέλουν ας ανατρέξουν σε μετρήσεις του ΙΓΜΕ, που αφορούν περιοχές της Θεσπρωτίας, της Καβάλας, των Σερρών, και πολλές άλλες και ας δουν τα αποτελέσματα. Στις 23-02-1996 η εφημερίδα «Επενδυτής» δημοσίευσε παρόμοιες μελέτες, οι οποίες μάλιστα εκτιμούσαν ποσότητα και αξία σε δρχ! Στη Χαλκιδική ήδη, ο γνωστός μας George Soros και η εταιρεία συμφερόντων του «TVX Gold», εκμεταλλεύονται κοιτάσματα χρυσού και όχι μόνο. Αν συμπεριλάβει κανείς σε όλα αυτά και τα κοιτάσματα υδρογονανθράκων και ουρανίου, τότε τα νούμερα σε αξία είναι τεράστια! Φτάνουν για να ξεχρεωθούμε και περισσεύουν για να κάνουν τη χώρα μας σύγχρονη Σαουδική Αραβία. Όμως, αυτοί που τα ορέγονται θέλουν και να τα πάρουν τσάμπα! Και πρέπει να δημιουργήσουν τις κατάλληλες συνθήκες, ώστε να τους παρακαλέσουμε να τα εκμεταλλευτούν. Τι καλύτερο λοιπόν από τη χρεωκοπία μας; Θα φτάσουμε σε σημείο να τους πούμε πάρτε ότι θέλετε αρκεί να ξελασπώσουμε και αυτοί ως αντάλλαγμα θα μας πετάξουν ένα ξεροκόμματο ως ένδειξη ευγνωμοσύνης για την παραχώρηση! Φαντάζει ουτοπία; Περιμένετε λίγο ακόμη και θα δείτε! Αντί λοιπόν οι κυβερνήσεις μας να έχουν προβεί από χρόνια σε διαπραγματεύσεις για την παραχώρηση με ευνοϊκούς όρους διαφόρων κοιτασμάτων, (αφού μόνοι μας αδυνατούμε να τα εκμεταλλευτούμε), σε ξένες εταιρείες και να ξεχρεώνουν έτσι τη χώρα, δανείζονται αθρόα, περιμένοντας μ’ αυτόν τον τρόπο να καλύψουν ελλείμματα. Σίγουρα κάποιοι θα βρισκόντουσαν να θέλουν να εκμεταλλευτούν το ουράνιο, το χρυσάφι, ή τα πετρέλαιά μας με ευνοϊκούς όρους. Γάλλοι, Γερμανοί, Αμερικάνοι, Βραζιλιάνοι, Άραβες, Ρώσοι δεν ξέρω, αλλά ποτέ δεν τους έγινε κάποια νύξη. Ίσως γιατί πιεζόμασταν συστηματικά να μην αναφέρουμε τίποτε σχετικό με το θέμα, ή γιατί ενδεχομένως το θέμα ήταν ήδη μεταξύ αυτών των χωρών λυμένο.

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο

International monetary foundation. Ιδρύθηκε το 1945 στην Ουάσιγκτον των ΗΠΑ από 39 χώρες, οι οποίες τότε αντιπροσώπευαν το 80% του κεφαλαίου. Ως σκοπό είχε την προώθηση της διεθνούς νομισματικής συνεργασίας μέσω του εμπορίου, προσαρμόζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες και περιορίζοντας τυχόν εμπόδια. Σήμερα αριθμεί περί τις 180 χώρες μέλη, οι οποίες εκπροσωπούνται με έναν εκπρόσωπο κάθε μια στο Συμβούλιο των Διοικητών, το οποίο αποτελεί και την κεφαλή του ταμείου. Κάθε μια απ’ τις χώρες μέλη συμμετέχει με οικονομική συνδρομή, η οποία προσδιορίζεται σε σχέση με το εθνικό της εισόδημα, τον όγκο του εξωτερικού της εμπορίου καθώς και τα συναλλαγματικά της αποθεματικά. Ανάλογη με το ποσοστό συμμετοχή είναι και η βαρύτητα των ψήφων κάθε χώρας. Έτσι για παράδειγμα οι ΗΠΑ συνεισφέρουν κατά 18% στα οικονομικά του και ελέγχουν ανάλογο ποσοστό ψήφων. Ενδεικτικά αναφέρω πως οι επτά πιο ανεπτυγμένες χώρες του πλανήτη, (ΗΠΑ, Γαλλία, Ιταλία, Γερμανία, Καναδάς, Μ. Βρετανία και Ιαπωνία) ελέγχουν περίπου το 50% των ψήφων, μ’ άλλα λόγια κάνουν ότι θέλουν! Αν κάποια χώρα μέλος το ζητήσει, μπορεί να έχει από το ΔΝΤ βοήθεια σε τεχνικό επίπεδο, για παροχή συμβουλών σχετικά με την επίλυση οικονομικών ή νομισματικών προβλημάτων ή ακόμη και οικονομική στήριξη από τα αποθεματικά του ταμείου, με τις ανάλογες βέβαια διασφαλίσεις. Η δυνατότητα που έχει κάθε χώρα μέλος να επικαλεστεί τη συνδρομή του ΔΝΤ, την οδηγεί πολλές φορές στο να κάνει ριψοκίνδυνη οικονομική πολιτική στο εσωτερικό της. Μπορεί να επαφίεται στο σωσίβιο του ταμείου, αλλά δεν γνωρίζει πως οι αυστηροί όροι χορήγησης δανείου απ’ αυτό επιβραδύνουν την ανάπτυξη, δυσχεραίνουν τα δημοσιονομικά και το βασικότερο έχουν αντίκτυπο στα μεσαία και χαμηλότερα στρώματα της κοινωνίας.

Ένα παράδειγμα…

Κάποτε, μια χώρα με αδύναμη οικονομία, για να αποφύγει το χρόνιο πληθωρισμό, αποφάσισε να υιοθετήσει ένα από τα πιο ισχυρά νομίσματα του πλανήτη. Ο πληθωρισμός μειώθηκε κατακόρυφα μέσα σε λίγα χρόνια, τα χαμηλά επιτόκια τροφοδότησαν την κατανάλωση, τα εισαγόμενα προϊόντα έγιναν φτηνά και η ψευδαίσθηση της καλοπέρασης εδραιώθηκε στους πολίτες της... Η οικονομία όμως έπασχε από χρόνια και βαθιά προβλήματα, και τίποτα δεν γινόταν προς την κατεύθυνση της λύσης τους. Η φοροδιαφυγή, η διαφθορά και το ξέπλυμα χρήματος βασίλευαν, ενώ ο δανεισμός του κράτους, λόγω της σταθερής ισοτιμίας του νομίσματος, γινόταν όλο και πιο φτηνός και η κυβέρνηση της χώρας κατέφευγε όλο και πιο συχνά σ’ αυτόν για να καλύψει τις ανεπάρκειες της οικονομίας... Έτσι τα ελλείμματα μεγάλωναν, το χρέος αυξανόταν και η κυβέρνηση το εξυπηρετούσε με περισσότερο χρέος. Ταυτόχρονα, το νόμισμα λόγω της σταθερής ισοτιμίας δεν μπορούσε να υποτιμηθεί, ενώ την περίοδο εκείνη γινόταν όλο και ισχυρότερο, με αποτέλεσμα τα προϊόντα της να γίνονται πιο ακριβά στο εξωτερικό, η οικονομία λιγότερο ανταγωνιστική και οι ξένες επενδύσεις πιο σπάνιες.. Σαν να μην έφταναν τα παραπάνω, οι ανταγωνιστικές της χώρες γίνονταν συνεχώς φτηνότερες μέσω της υποτίμησης των δικών τους νομισμάτων και τα διεθνή επενδυτικά κεφάλαια στράφηκαν εκεί. Έτσι, η χώρα δανειζόταν χωρίς να παράγει αρκετά και ζούσε αμέριμνα πέρα από τις δυνατότητές της, μέχρι που κάποια στιγμή οι δανειστές της άρχισαν να απαιτούν περισσότερες εξασφαλίσεις με τη μορφή υψηλότερων τόκων, για να συνεχίσουν να τη δανείζουν. Αυτό δημιούργησε ένα φαύλο κύκλο: το υπέρογκο χρέος έκανε ακριβό το δανεισμό και ο ακριβός δανεισμός αύξανε κι άλλο το χρέος. Κάποτε έγινε το αναμενόμενο: Η κυβέρνηση της χώρας δήλωσε αδυναμία εξόφλησης του χρέους της προς τους δανειστές της, δηλαδή πτώχευση. Ο δανεισμός σταμάτησε, η σύνδεση της ισοτιμίας έπαψε, με αποτέλεσμα μια τεράστια υποτίμηση του παλιού νομίσματος (που επανήλθε), η οποία οδήγησε την οικονομία σε κατάρρευση: οι εισαγωγές έγιναν πανάκριβες και χιλιάδες επιχειρήσεις χρεοκόπησαν. Ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού πέρασε στην ανεργία, μισθοί, συντάξεις και παροχές μειώθηκαν δραματικά και αποταμιεύσεις εξανεμίστηκαν. Όπως είναι φυσικό, οι ξένοι δανειστές που έχασαν τα λεφτά τους επέβαλαν μέσω των διεθνών οργανισμών επαχθή μέτρα ανασυγκρότησης της οικονομίας, κάτι που η κυβέρνηση μιας πτωχευμένης χώρας ήταν φυσικά υποχρεωμένη να δεχτεί. Βίαιες ταραχές ξέσπασαν και τα τραύματα της οικονομίας δεν επουλώθηκαν ποτέ. (Πρόκειται για την Αργεντινή, η οποία κήρυξε πτώχευση το 2001. Το αργεντινό πέσος είχε συνδεθεί με το δολάριο δέκα χρόνια νωρίτερα. Οποιαδήποτε ομοιότητα με άλλες χώρες, κυβερνήσεις, νομίσματα και οικονομικές καταστάσεις είναι εντελώς συμπωματική.)

Γερμανοί, Γάλλοι και λοιπαί δυνάμεις

Οι σύμμαχοί μας Ευρωπαίοι βλέπουν με αγωνία την κατηφόρα που έχουμε πάρει και νοιάζονται περισσότερο για το ενιαίο τους νόμισμα, παρά για την τύχη μας. Στην ίδια μοίρα με μας βέβαια είναι όλες σχεδόν οι Μεσογειακές χώρες, Ιταλία, Ισπανία και Πορτογαλία, (ο φτωχός Νοτιάς) και ως εκ τούτου αν βοηθήσουν εμάς, θα πρέπει να πράξουν το ίδιο στην περίπτωση που χρειαστεί για κάποια από τις παραπάνω. Άρα περιμένουν ή να τους ζητήσουμε βοήθεια ή να πάμε στο ΔΝΤ μόνοι μας. Και φαίνεται να μας οδηγούν προς τα εκεί μετά και την τελευταία εξέλιξη στη στάση της Γερμανίας. Η σίγουρη βοήθεια της κυρίας Μέρκελ ναυάγησε. Και πώς να μη ναυαγήσει; Ας μην ξεχνάμε πως οι πολιτικοί της Γερμανικής σχολής που επικρατούσαν στα δύο μεγάλα κόμματα στη χώρα μας, έχουν από καιρό αντικατασταθεί από νεότερους της Αμερικανικής, οπότε με το δίκιο της η κυρία Μέρκελ μας δείχνει την άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Αξιολογεί φυσικά και τις πιέσεις που δέχεται από τον κυβερνητικό συνασπισμό και κυρίως το FDP και προκειμένου να μη χάσει έδαφος στις επικείμενες εκλογές σε Βεστφαλία – Ρηνανία, προτίμησε να πάει με τα νερά του. Ας μην ξεχνάμε δε πως και η Γερμανία σαν χώρα έχει κι αυτή τα χρέη της και άντε να πεις στους Γερμανούς πολίτες πως αντί η κυβέρνησή τους να ξεχρεώνει τους ίδιους, στέλνει τα χρήματά τους για χρέη άλλων! Τα Euro fighter όμως επιμένει να τα πάρουμε. Τέλος πάντων. Πιο κοντά σε μας φαίνεται να είναι η Γαλλία, η οποία βλέπει ευνοϊκά τη στήριξη της οικονομίας μας και ταυτόχρονα τη διάσωση του γοήτρου του Ευρώ, το οποίο χάνει συνεχώς έδαφος σε σχέση με το δολάριο. Το αν θα πάμε τελικά ή όχι στο ΔΝΤ θα αποφασιστεί σε λίγες μέρες, μετά τη σύνοδο κορυφής ανήμερα της γιορτής της Εθνικής μας παλιγγενεσίας. Πριν 200 περίπου χρόνια αποκτήσαμε κυριαρχικά δικαιώματα στη χώρα που ζούμε και κατοικούμε αιώνες και τώρα είμαστε έτοιμοι να παραχωρήσουμε κάποια απ’ αυτά αφήνοντας άλλους, ξένους να αποφασίσουν για την τύχη μας. Αιδώς Αργείοι.

Επίλογος

Το μόνο σίγουρο είναι πως τα μέτρα που λήφθηκαν δεν είναι προσωρινής διάρκειας, όπως προσπαθούν να μας πείσουν κάποιοι, αλλά ήρθαν για να μείνουν και πως η Ελλάδα οπισθοδρομεί. Δεν πρόκειται ποτέ μελλοντικά να μειωθεί ο ειδικός φόρος κατανάλωσης στα καύσιμα, τα ποτά και τα τσιγάρα, ή να αποκατασταθεί ο 13ος και ο 14ος μισθός. Αυτά καλά θα κάνουμε να τα ξεχάσουμε. Επίσης δεν είναι βέβαιο, αν παρά τα επώδυνα για όλους εμάς μέτρα η οικονομική κατάσταση της χώρας μας θα βελτιωθεί. Εύχομαι πάντως προσωπικά να υπάρξει αποτέλεσμα έστω και μακροχρόνιο και να σταθεροποιηθούμε κάπως στην κατηφοριά που πήραμε.

Κύριοι κυβερνώντες, καλά κάνετε και βάζετε στόχο το Φεγγάρι. Αν δεν το πετύχετε, τουλάχιστον θα βρίσκεστε ανάμεσα στ’ αστέρια!

ΙΜΙΑ, Κρίση ή Φιάσκο;

2010-01-30T00:04:00.016+02:00

Εισαγωγή

Χρόνια πολλά και καλή χρονιά να έχουμε όλοι μας. Η αυγή του νέου έτους προμηνύει μια σειρά από οικονομικές και κοινωνικές ανακατατάξεις, με πλέον πρόσφατα γεγονότα αυτά της κινητοποίησης των αγροτών, και της υποβάθμισης της οικονομίας μας. Για το μεν πρώτο έγραφα πέρσι τέτοιον καιρό «το αγροτικό ζήτημα» και εμμέσως προέβλεπα τη συνέχιση των κινητοποιήσεων αυτήν την περίοδο, κατά την οποίαν οι αγροτικές δραστηριότητες είναι ελάχιστες, για το δε δεύτερο τα είπαμε κατά την περίοδο των τελευταίων εκλογών. Δεν πρόκειται να επεκταθώ περεταίρω σ’ αυτά, μιας και μας είναι λίγο πολύ γνωστά, αλλά στην παρούσα ανάρτηση θα προσπαθήσω να διαφωτίσω ένα θέμα που αμφιβάλλω αν αυτόν τον καιρό τύχει της δέουσας προβολής από τα μέσα και για το οποίο δεσμεύτηκα πριν λίγο καιρό: τα Ίμια. Επειδή πολλοί από σας με ρωτάτε, αν είμαι δημοσιογράφος και ποιες είναι οι πηγές μου σας ενημερώνω -όπως έχω κάνει άλλωστε επανειλημμένως- πως δημοσιογράφος δεν είμαι και πως οι πηγές μου είναι αυτές που θα μπορούσε να έχει ο καθένας μας, αρκεί να ασχοληθεί στοχευμένα και μεθοδικά με το όποιο θέμα. Στην παρούσα ανάρτηση πηγές μου ήταν κάποια συγγράμματα, δημοσιεύματα, συνεντεύξεις, εκπομπές, αλλά και κουβέντες, που αντάλλαξα προσωπικά με γνώστες της υπόθεσης, (πολιτικούς, στρατιωτικούς, διανοούμενους κ.λπ), τόσο από την Ελληνική, όσο και από τις άλλες δυο εμπλεκόμενες πλευρές, (Αμερικανική και Τουρκική), με αποτέλεσμα η χρονική διάρκεια αυτής της «έρευνας» να κρατήσει αρκετό διάστημα και να φτάσω στην τελική διαμόρφωση του κειμένου μόλις λίγο πριν την 14η επέτειο του συμβάντος. Έτσι κι αλλιώς το θέμα των Ιμίων από την αρχή μου δημιουργούσε κάποιες υποψίες, καθώς πολλές από τις επεξηγήσεις που δίνονταν από τους πρωταγωνιστές του ήταν ασυνεχείς. Έτσι κράτησα αρκετό υλικό το επανεξέτασα με προσοχή, το εμπλούτισα με το δικό μου ανήσυχο πνεύμα και σας το παρουσιάζω. Το θεώρησα χρέος μου, τόσο για τη νοημοσύνη των απανταχού Ελλήνων, όσο και για τα τρία παλληκάρια που θυσιάστηκαν εκείνο το βράδυ στο βωμό αυτής της διένεξης, τους αρχικελευστές Καραθανάση και Βλαχάκο και το σημαιοφόρο Γιαλοψό.

Ιστορικά στοιχεία

-Το Αιγαίο πέλαγος αποτελεί ως γνωστόν διακαή πόθο της Τουρκίας, καθώς οι διεκδικήσεις της ξεκινούν από πολύ παλιά. Το σημερινό καθεστώς που επικρατεί στο Αιγαίο καθιερώθηκε με τη συνθήκη της Λωζάνης το 1923, στην οποία ορίστηκαν τα σημερινά σύνορα Ελλάδας και Τουρκίας. Η Άγκυρα με το πρόσχημα της προστασίας, έγειρε αξιώσεις και προσπάθησε να προσβάλει το ισχύον καθεστώς αρκετές φορές στο παρελθόν, πάντα χωρίς επιτυχία, όπως το 1947 που απέτυχε στη συνδιάσκεψη ειρήνης των Παρισίων και το 1969, όταν παρακάμπτοντας το ΝΑΤΟ απευθύνθηκε απευθείας στον ΟΗΕ και έθεσε θέμα διχοτόμησης του Αιγαίου στο 25ο μεσημβρινό, (την πρόταση τότε ψήφισαν μόνον η Τουρκία και η Τυνησία). Επανήλθε το 1973 δημοσιεύοντας στην εφημερίδα της κυβερνήσεως χάρτη, ο οποίος καθόριζε τα όρια της Τουρκικής υφαλοκρηπίδας μέχρι τη μέση του Αιγαίου, (25ος μεσημβρινός), χωρίς να λαμβάνει υπ’ όψιν του τα Ελληνικά νησιά ενώ η τότε Κυβέρνηση έδωσε άδεια στην κρατική εταιρεία πετρελαίου, ΤΡΑΟ για έρευνες σε περιοχές πλησίον των νησιών Λήμνο, Λέσβο, Σαμοθράκη κ.ά.

-Η Υφαλοκρηπίδα καθορίζεται με τη Συνθήκη της Γενεύης του 1958, καθώς και με τη σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας της Jamaica, του Δεκεμβρίου του 1982 και ορίζουν πως κάθε νησί έχει τη δική του. Εξαίρεση αποτελούν οι ακατοίκητοι βράχοι, οι οποίοι όμως έχουν το δικαίωμα να έχουν αιγιαλίτιδα ζώνη.

-Η αιγιαλίτιδα ζώνη καθορίζεται στο άρθρο 3 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του Montego Bay της Jamaica, (όπως παραπάνω) και δίνει το δικαίωμα σε κάθε κράτος να την εκτείνει μέχρι την απόσταση των 12 μιλίων από τις ακτές του, κάτι που η Τουρκία το έχει ήδη εφαρμόσει στη Μαύρη Θάλασσα και στις νότιες ακτές της. Στην περιοχή όμως του Αιγαίου περιορίστηκε στα 6 μίλια, προειδοποιώντας την Ελλάδα να περιοριστεί κι αυτή στα ίδια και να μην κάνει χρήση του δικαιώματος της επέκτασης στα 12 μίλια, διότι κάτι τέτοιο θα θεωρηθεί αιτία πολέμου, (casus beli). Κι όλα αυτά επειδή η Άγκυρα δεν υπέγραψε την παραπάνω Σύμβαση, οπότε θεωρεί πως δεν δεσμεύεται απ’ αυτήν, ενώ ισχυρίζεται πως τα νησιά μας δεν έχουν υφαλοκρηπίδα, ότι αποτελούν δηλαδή φυσική προέκταση της χερσονήσου της Ανατολίας, οπότε και διεκδικούν συνεκμετάλλευση του υποθαλάσσιου πλούτου των υπό αμφισβήτησιν περιοχών. Η Ελληνική πλευρά φυσικά δεν το δέχεται, κι έτσι διατηρείται μια πολιτική – νομική διαμάχη χωρίς τέλος. Εκείνο που θα πρέπει εδώ να καταστεί σαφές, είναι πως η επέκταση των χωρικών μας υδάτων στα 12 ν.μ. ναι μεν καθιστά το Αιγαίο Ελληνική θάλασσα, σε ποσοστό πάνω από 70%, δεν παρουσιάζει όμως κανένα πρόβλημα στην ελεύθερη διέλευση εμπορικών πλοίων, καθώς κάτι τέτοιο διασφαλίζεται από επιμέρους συμφωνίες. Άρα το θέμα δεν έχει να κάνει με την επιφάνεια του υδάτινου στοιχείου, αλλά με αυτήν του πυθμένα, επειδή κάθε Κράτος έχει ταυτόχρονα και το δικαίωμα να εκμεταλλευτεί τον ορυκτό πλούτο που βρίσκεται εντός των χωρικών του υδάτων.

-Το Σισμίκ. Αμφισβητώντας τις θέσεις της Αθήνας, το Μάρτη του 1987 το Τουρκικό ωκεανογραφικό πλοίο «Σισμίκ», (παρόμοιες έρευνες πραγματοποίησε και το «Χόρα» το 1975 & 1976), ξεκίνησε έρευνες για κοιτάσματα πετρελαίου έξω από την αιγιαλίτιδα ζώνη των Ελληνικών νησιών του Β. Αιγαίου, κάτι που προκάλεσε την έντονη αντίδραση της χώρας μας, σε σημείο να προετοιμαστεί τότε για πόλεμο με την Τουρκία, (θυμηθείτε τη διαταγή για μερική επιστράτευση). Η λύση δόθηκε φαινομενικά, ύστερα από άμεση επικοινωνία των Πρωθυπουργών των δύο χωρών, (Ανδρέα Παπανδρέου και Τουργκούτ Οζάλ), στην ουσία δε, ύστερα από παρέμβαση της Αμερικανικής πλευράς, καθώς στο προσκήνιο υποστήριζαν πως είναι αδιανόητο δύο χώρες μέλη του ΝΑΤΟ να συγκρουστούν. Η φαινομενική σύρραξη απεφεύχθη, το δε πρόβλημα παρέμεινε άλυτο. Δύο πάντως είναι τα στοιχεία που αποκομίσαμε από τη δοκιμασία του 1987: ότι το Αιγαίο είναι γεμάτο πετρέλαιο και ότι στις διενέξεις θα διαιτήτευαν οι ΗΠΑ.

Λόγοι που οδήγησαν στα Ίμια

Την ύπαρξη κοιτασμάτων πετρελαίου, επιβεβαιώνουν και έρευνες που βλέπουν κατά καιρούς το φώς της δημοσιότητας, οι οποίες μάλιστα εκτιμούν και την υπάρχουσα ποσότητα, (τα έγραφα κι εγώ πριν ενάμισι χρόνο περίπου). Βέβαια, με τις σύγχρονες μεθόδους δεν χρειάζεται πλέον η ύπαρξη ωκεανογραφικών πλοίων και ορατού εξοπλισμού, αλλά μόνον ένας δορυφόρος εξειδικευμένος γι’ αυτή τη δουλειά, ο οποίος δεν περιορίζεται από υφαλοκρηπίδες, αιγιαλίτιδες ζώνες και σύνορα κρατών, αλλά πραγματοποιεί την έρευνά του αθέατα και χωρίς να χρειαστεί να δώσει αναφορά σε κανέναν, παρά μόνον σε αυτόν που τον «έστειλε» στον ουρανό. Φανταστείτε τι ακτινοβολία τρώμε, όσοι βρισκόμαστε στο πεδίο ερευνών ενός τέτοιου δορυφόρου ικανού να χαρτογραφεί μέχρι τα έγκατα της γης! Ποιοι τώρα έχουν τη δυνατότητα να στείλουν δορυφόρους στο διάστημα; Μα, φυσικά Αμερικανοί και Ρώσοι. Και μιας και «ημείς ανήκομεν εις την δύσιν», ο επιφορτισμένος με το Ελληνικό έδαφος δορυφόρος θα δίνει αναφορά στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Στη Wikipedia στο λύμα «γκρίζες ζώνες» αναφέρεται ξεκάθαρα πως υπάρχουν μεταξύ Ρόδου και Κω 14 περιοχές, με διαπιστωμένα κοιτάσματα πετρελαίου. Στις κατ’ ιδίαν συζητήσεις που είχα με ανθρώπους που γνωρίζουν απ’ αυτά, μου αναφέρθηκε η ύπαρξη ενός τεράστιου κοιτάσματος στην περιοχή, μέρος του οποίου εισχωρεί και στο υπέδαφος της Τουρκίας. Αυτά ήταν ήδη γνωστά, περί τα τέλη του 1995. Άρα λοιπόν ο καβγάς γίνεται για το πάπλωμα, το οποίο δεν είναι άλλο από το πετρέλαιο του Αιγαίου. Πώς όμως οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να οικειοποιηθούν αυτά τα κοιτάσματα; Έπρεπε λοιπόν να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις, ώστε να εδραιώσουν την παρουσία τους στο Αιγαίο και μια καλή ευκαιρία γι’ αυτό θα ήταν να φανούν ως σωτήρες σε μια λίγο πιο σοβαρή από τις συνηθισμένες διένεξη μεταξύ των δύο «αιώνιων εχθρών».

Λίγα λόγια για το συμβάν

Η αφορμή για τη δημιουργία της κρίσης δόθηκε από ένα τυχαίο(;) γεγονός, αυτό της προσάραξης του τουρκικού πλοίου Φιγκέν Ακάτ στα Ίμια ανήμερα των Χριστουγέννων του 1995. Στο σήμα κινδύνου που εξέπεμψε έσπευσε να βοηθήσει ελληνικό ρυμουλκό, αλλά ο Τούρκος πλοίαρχος αρνήθηκε τη βοήθεια, απάντησε πως βρίσκεται σε τουρκικά χωρικά ύδατα και ότι θα ζητούσε συνδρομή της Τουρκίας. Εμπλέκονται τότε τα αρμόδια Υπουργεία, (Εξωτερικών και Εμπορικής Ναυτιλίας) και τελικά το θέμα λήγει με την αποστολή ελληνικού ρυμουλκού. Η έκπληξη της Ελληνικής πλευράς βέβαια ήρθε λίγο πριν την Πρωτοχρονιά και μάλιστα ήταν μεγάλη, καθώς έλαβε την πρώτη ρηματική διακοίνωση της Τουρκίας, στην οποία υποστηρίζονταν πως τα νησιά Ίμια/Καρντάκ αποτελούν τουρκικό έδαφος, με αποτέλεσμα να αρχίσει μια διαβίβαση εγγράφων από τις δύο πλευρές, στα οποία υποστήριζαν τις θέσεις τους. Το θέμα παρέμεινε μακριά από τη δημοσιότητα, μέχρι τη στιγμή που ο δημοσιογράφος Αντώνης Φουρλής, ο οποίος τότε υπηρετούσε στο Ναυτικό, το απεκάλυψε στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του τηλεοπτικού σταθμού ΑΝΤ1. Η διαρροή χρεώθηκε στον Αντώνη Σαμαρά, (αρχηγό τότε της Πολιτικής Άνοιξης), καθώς φαίνεται ότι ως πρώην ΥΠ.ΕΞ. διατηρούσε ακόμη στενές σχέσεις με το Υπουργείο. Τι ρίσκαρε όμως και πήγε να τα τινάξει όλα στον αέρα ο Σαμαράς; Μήπως είχε ενημερωθεί ήδη για την ύπαρξη του κοιτάσματος και λόγω των υψηλών εθνικιστικών του φρονημάτων αντέδρασε, για να υπαναχωρήσει λίγο αργότερα και να κατεβάσει τους τόνους, μετά την επίσκεψη που δέχθηκε από συνεργάτη του αμερικανού πρέσβη; Αυτό μάλλον θα περιμένουμε αρκετά ακόμη για να το μάθουμε. Οι χώρες που ενεπλάκησαν στα Ίμια ήταν η Ελλάδα, η Τουρκία, οι ΗΠΑ και η Ιταλία. Λίγο πριν την κρίση, στη χώρα μας ο τότε Πρωθυπουργός Ανδρέας Παπανδρέου ήταν κλινήρης, μη μπορώντας ουσιαστικά να ασκήσει τα καθήκοντά του και γύρω του ξέσπασαν έντονα σενάρια διαδοχής. Αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης ήταν ο Μιλτιάδης Έβερτ, ενώ στη Βουλή παρουσία είχε και το κόμμα Πολιτική Άνοιξη του Αντώνη Σαμαρά. Έχω την αίσθηση πως ο Έβερτ θεωρούσε δεδομένο πως θα βρισκόμασταν σε αδιέξοδο με τον Πρωθυπουργό σε αδυναμία να κυβερνήσει και λόγω της έντονης τουρκικής παρουσίας στο Αιγαίο εκείνο το διάστημα, θα οδηγούμασταν σε πρόωρες εκλογές, όπως άλλωστε έχει συμβεί και στο παρελθόν. Οι εξελίξεις ήταν καταιγιστικές. Στις 15 Ιανουαρίου 1996 παραιτήθηκε ο Ανδρέας Παπανδρέου και στη θέση του ορκίσθηκε εν μέσω εσωκομματικών εντάσεων και αντιπαραθέσεων με τους Αρσένη και Τσοχατζόπουλο, Πρωθυπουργός ο Κώστας Σημίτης, ο οποίος έδωσε το ΥΠ.ΕΞ. τον Πάγκαλο και διατήρησε στο Εθνικής Αμύνης τον Αρσένη. Σε μια πατριωτική έξαψη, την ημέρα της ορκωμοσίας της νέας κυβέρνησης, ο δήμαρχος Καλύμνου συνοδευόμενος από παράγοντες του νησιού, αλλά όπως λένε φήμες και από Έλληνα δημοσιογράφο, μετέβη στα Ίμια και ύψωσε την Ελληνική σημαία. Ως ηθικός αυτουργός για την ενέργεια αυτή θεωρήθηκε από το περιβάλλον Σημίτη ο Γεράσιμος Αρσένης. Το γεγονός προβλήθηκε στα μέσα, (αυτό επιβεβαιώνει και την παρουσία δημοσιογράφου), το είδαν και στην Τουρκία, με αποτέλεσμα να σπεύσουν από κει άλλοι «πατριώτες», δύο δημοσιογράφοι της εφημερίδας Χουριέτ, να πάνε στα Ίμια, να κατεβάσουν την Ελληνική σημαία και να υψώσουν την Τουρκική. Το γεγονός μεταδόθηκε από το τηλεοπτικό κανάλι της εφημερίδας και παρουσιάστηκε ως πράξη εθνικής υπηρηφάνειας. Εδώ αρχίζει η πραγματική περιπέτεια για την Ελλάδα.

Σημειώστε μόνο πως η ένταση μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας όδευε προς εκτόνωση, μέχρι τη στιγμή που τη φούντωσαν δημοσιογράφοι. Έλληνας το ανέφερε σε κεντρικό δελτίο, Έλληνας πρόβαλε την έπαρση της Ελληνικής σημαίας στα Ίμια, Τούρκοι ύψωσαν και πρόβαλαν στο κανάλι της Χουριέτ το αντίστοιχο υλικό από τη δικιά τους ενέργεια, (ο ένας εξ αυτών μάλιστα έμαθα πως ζει στην Αθήνα με τις ευλογίες της Ελληνικής Κυβέρνησης)! Τι όφελος όμως μπορεί να είχαν, αν είχαν οι δημοσιογράφοι αυτοί που ενεπλάκησαν στο γεγονός; Οι ίδιοι μπορεί τίποτε, οι εργοδότες τους, καναλάρχες όμως; Θυμάμαι μόνον πως την περίοδο εκείνη στη χώρα μας γινόταν πολύς λόγος περί «βασικού μετόχου» και επικείμενης νομοθετικής διευθέτησής του. Μετά τα Ίμια δεν ξαναματακούστηκε, (όπως έλεγε η γιαγιά μου) κάτι σχετικό, ούτε εφαρμόστηκε έκτοτε από καμιά Κυβέρνηση κάποια νομοθετική ρύθμιση σχετικά με το θέμα. Σύμπτωση; Θυμίζω επίσης πως στην Τουρκία οι κυκλοφορίες των εφημερίδων είχαν πέσει κατακόρυφα, σε σημείο που μεγάλοι εκδοτικοί οργανισμοί να ζητούν οικονομική ενίσχυση από το Κράτος. Χρειαζόντουσαν λοιπόν κάτι δυνατό και το γεγονός αυτό αποτέλεσε βούτυρο στο ψωμί τους. Άρα τα οφέλη ήταν αμοιβαία.

Τακ-ΙΜΙΑ

Η Ιταλία που όπως είδαμε ανέλαβε την προεδρία της Ε.Ε. μπορούσε αν ήθελε να δώσει τέλος πολύ νωρίτερα στη διένεξη –αν και της ζητήθηκε- αν απλά παρουσίαζε ντοκουμέντα τα οποία αποδείκνυαν πως η ίδια μας παραχώρησε τα Ίμια ταυτόχρονα με τη μεταβίβαση των Δωδεκανήσων, ως αναπόσπαστο μέρος τους. Εντέχνως όμως το απέφυγε για αρκετό διάστημα επικαλούμενη την απουσία του αρμόδιου υπαλλήλου του Υπουργείου Εξωτερικών της και την αδυναμία να ψάξει κάποιος άλλος να βρει αντίγραφο της σχετικής σύμβασης. Αν παιζόντουσαν κυριαρχικά δικαιώματα της Ιταλίας, θα ευσταθούσε μια τέτοια επίκληση, ή θα έβρισκαν πάσει θυσία τον υπάλληλο και θα τον έφερναν πίσω να αναζητήσει το εν λόγω έγγραφο; Από την άλλη τον Καβαλιέρε, Σίλβιο Μπερλουσκόνι, δεν θα τον χαλούσε καθόλου η εύνοια των ΗΠΑ, καθώς έτσι θα του ήταν ευκολότερο να αποδείξει στους Ιταλούς πολίτες πως εκτός από μεγάλος επιχειρηματίας είναι και καλός πολιτικός. Η Τανσού Τσιλέρ γνώριζε πολύ καλά πως η Ιταλία διέθετε αποδεικτικά στοιχεία που δείχνουν πως η Τουρκία στην προκειμένη περίπτωση έχει άδικο. Φαίνεται όμως πως την είχαν διαβεβαιώσει, πως θα αργήσει να τα προσκομίσει, γι’ αυτό και εξακολουθούσε να τραβάει στο σχοινί, απαντώντας μάλιστα στη δήλωση από το Βήμα της Βουλής, (στις 29 του μήνα) του Έλληνα Πρωθυπουργού, ο οποίος διέτεινε ότι «σε οποιαδήποτε πρόκληση η Ελλάδα θα αντιδράσει άμεσα και δυναμικά», πως «την επόμενη μέρα η (ελληνική) σημαία θα έχει κατέβει από τα Ίμια». Ας μην ξεχνάμε πως στην Τουρκία η Τανσούτ Τσιλέρ κυβερνούσε εν μέσω σκανδάλων για διαφθορά και αντιπαραθέσεων με την στρατιωτική ηγεσία. Υπολόγιζε και επιζητούσε τη βοήθεια των ΗΠΑ, ώστε να μπορέσει να επιβληθεί και να γλυτώσει ενδεχόμενο διασυρμό. Στις ΗΠΑ δε ο Μπιλ Κλίντον ενδιαφερόταν να αποκομίσει η χώρα του, (στην ουσία οι εταιρείες που στήριζαν αυτόν και την κυβέρνησή του), τα μέγιστα οφέλη. Ποιος είναι όμως αυτός που συντόνιζε τους πρωταγωνιστές της κρίσης; Συγκεκριμένη απάντηση δυστυχώς δεν έδωσε ποτέ κανείς, αλλά μπορούμε εύκολα να υποθέσουμε από τις μετέπειτα εξελίξεις πως πρόκειται για τους αθέατους διαχειριστές της τύχης του πλανήτη, αυτούς που στην ουσία βρίσκονται πίσω από κυβερνήσεις, Βασιλείς και αρχηγούς Κρατών και κατευθύνουν με τα όργανα που δημιούργησαν για το σκοπό αυτό άπαντες, με κύριο στόχο τον παγκόσμιο οικονομικό και κοινωνικό έλεγχο. Κατά καιρούς ακούμε για λέσχες, στις οποίες ανήκουν πολιτικοί, επιχειρηματίες, επιστήμονες κ.λπ. όπως η Bilderberg, η τριμερής συμμαχία, η pax(=ειρήνη) americana κ.ά. (η τελευταία δεν πολυακούγεται, ίσως γιατί είναι ανώτερη από τις δύο πρώτες). Παρόμοια ιδεολογία αναπτύχθηκε πριν από τρεις αιώνες με κύριους εκφραστές μεταξύ άλλων τους Βολταίρο, Ζαν-Ζακ Ρουσώ, Καντ, Φουριέ, Ουγκώ, Τολστόι κ.ά. και που κατέληξε εν μέσω εντάσεων και ανατροπών στην ίδρυση στη Ρώμη το 1892 του Διεθνούς Γραφείου Ειρήνης, ως οργάνωση ιδιωτικού χαρακτήρα. Θυμηθείτε και το πρωτοσέλιδο μεγάλης τουρκικής εφημερίδας, η οποία κυκλοφόρησε με τον τίτλο «Η PAX AMERICANA ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ»! Μήπως οι Τούρκοι δημοσιογράφοι μ’ αυτόν τον τρόπο μας έλεγαν για το ποιοι κρυβόντουσαν πίσω απ’ τα γεγονότα;

Αγρ-ΙΜΙΑ

Εκείνο βέβαια που ενδιαφέρει εμάς περισσότερο ως πολίτες αυτού του Κράτους είναι η στάση που τήρησαν οι Έλληνες πολιτικοί και στρατιωτικοί στο όλο θέμα. Εύλογα λοιπόν μας δημιουργούνται ερωτήματα όπως, αν οι κυβερνώντες μας αγνοούσαν αυτό που γνώριζαν και οι πέτρες, πως το Αιγαίο είναι γεμάτο πετρέλαιο και γιατί περιμένουμε, (μέχρι και σήμερα), να μας το αντλήσουν άλλοι και δεν συμμετέχουμε κι εμείς στο παιχνίδι, όπως έγινε με το μοναδικό κοίτασμα που εκμεταλλευτήκαμε στον Πρίνο της Θάσου; «Όταν στο βάλτο μαλώνουν τα βουβάλια την πληρώνουν τα βατράχια», λέει μια παλιά λαϊκή παροιμία. Το φίδι από την τρύπα έμελλε να το βγάλουν Έλληνες αξιωματικοί του πολεμικού ναυτικού, οι οποίοι ορκίστηκαν υπακοή στο σύνταγμα, υποταγή εις τους ανωτέρους τους και να εκτελούν προθύμως και άνευ αντιλογίας τις διαταγές τους. Η αμηχανία, ή αν θέλετε η προχειρότητα με την οποία αντιμετώπισε η Ελληνική πολιτική και στρατιωτική ηγεσία το θέμα, έφερε τη χώρα στα πρόθυρα του πολέμου και έγινε αιτία να χαθούν τρεις αθώες ζωές. Το αν το ΚΥΣΕΑ έλαβε χώρα στη Βουλή και όχι στο Πεντάγωνο, για λόγους υποβάθμισης του γεγονότος και κατευνασμού των πνευμάτων, εμένα δε μου λέει τίποτα! Κρίνω απ’ αυτά που βλέπω και διαφαίνεται ξεκάθαρα πως φερθήκαμε ως πρωτάρηδες εκεί που θα έπρεπε να φανούμε έμπειροι και να σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων. Μπορεί ο Σημίτης να ήταν φρέσκος στην Πρωθυπουργία, αλλά στην πολιτική ήταν μια ζωή. Έζησε από κοντά την κρίση του ‘87 με το Σισμίκ, αλλά και γνώριζε πολύ καλά τις διεθνείς συνθήκες, τις οποίες είχε υπογράψει η Ελλάδα και είχε αποκομίσει εμπειρίες από τις συνεχείς διενέξεις των δύο χωρών. Η διαταγή που δόθηκε από τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας ήταν να κατέβει αμέσως η σημαία, που ύψωσαν οι Τούρκοι δημοσιογράφοι και να φυλαχθεί η ανατολική Ίμια. Για τη δυτική τίποτα! Στο μεταξύ κατέφθαναν στο σημείο της διένεξης το ένα μετά το άλλο Ελληνικά και Τουρκικά πολεμικά πλοία και έπαιρναν θέσεις μάχης. Η ένταση σιγά – σιγά κορυφωνόταν. Μου είναι αδύνατο να δεχθώ πως η στρατιωτική ηγεσία κώφευε στις φωνές των καταδρομέων μας, που ανέφεραν πως στη δυτική Ίμια υπάρχει τουρκική παρουσία και δεν έσπευσε άμεσα να το ελέγξει. Τι περίμεναν, να πέσει το σκοτάδι και να πάρουν οδηγίες; (Το γεγονός πως από το μεσημέρι της 30ης Ιανουαρίου είχαν αποβιβαστεί Τούρκοι κομάντος στη δυτική Ίμια και τους έβλεπαν οι Έλληνες, περιγράφεται σε συνέντευξη Έλληνα καταδρομέα στην πρόσφατη εκπομπή για τα Ίμια «Αθέατος κόσμος» του Κώστα Χαρδαβέλλα).

Το δεύτερο μεγάλο ερώτημα που εγείρεται λοιπόν είναι γιατί δεν αποβιβάστηκαν και στη Δυτική Ίμια Έλληνες κομάντος από την πρώτη στιγμή της έντασης, ερώτημα που προκάλεσε ακόμη και στον τότε Τούρκο υφυπουργό Εξωτερικών Ινάλ Μπατού έκπληξη! Δεν αποτελούσε η δυτική Ίμια Ελληνικό έδαφος και δεν έχριζε φύλαξης; Γιατί λοιπόν δεν πήγε κι εκεί στρατός; Μήπως ήταν προσυνεννοημένο να μην πάει; Ο Τούρκος πρόεδρος Ντεμιρέλ ανέφερε στην Τσιλέρ πως, «αν καταλάβουμε εμείς τη δεύτερη Ίμια το πρόβλημα θα λυθεί». Πού το ήξερε; Και πώς ήξεραν οι επικεφαλείς του τουρκικού ναυτικού πως οι δυνάμεις τους, οι οποίες επρόκειτο να πάνε στη δυτική Ίμια δεν θα αναχαιτιζόντουσαν από τις δικές μας; (από το βιβλίο «ΙΜΙΑ» των Έλλις – Ιγνατίου). Σ’ αυτές τις ερωτήσεις δεν δόθηκαν ποτέ ικανοποιητικές απαντήσεις, πράγμα που μας κάνει να υποθέσουμε πως η απόφαση ήταν προειλημμένη και τη γνώριζαν και οι δύο πλευρές: ανατολική Ίμια Έλληνες, δυτική Τούρκοι.

Συντρ-ΙΜΙΑ

Με (εσκεμμένη;) καθυστέρηση η Αμερικανική Πρεσβεία στην Αθήνα με επικεφαλής τον Τόμας Νάιλς ενημέρωσε τις ΗΠΑ πως υπάρχει ένταση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, (η πρώτη αναφορά έγινε σε σήμα της πρεσβείας προς τις ΗΠΑ στις 26 Ιανουαρίου, ένα μήνα αργότερα από την αρχή των γεγονότων!), πράγμα αδιανόητο για μια τέτοια υπηρεσία, που σαν αποστολή έχει την αναφορά ακόμη και της παραμικρής δραστηριότητας στους ανωτέρους της. Δεν θα μάθουμε ποτέ γιατί δεν αναφέρθηκαν εγκαίρως όλες οι κινήσεις πριν το ξέσπασμα της κρίσης. Σίγουρα όμως η Πρεσβεία για να πράξει έτσι είχε ήδη τις εντολές της. Όταν με καθυστέρηση οι Έλληνες επιτελείς διαπίστωσαν τα ξημερώματα της 31ης Ιανουαρίου την ύπαρξη Τούρκων κομάντος πάνω στη δυτική Ίμια αποφάσισαν να στείλουν ελικόπτερο να επιβεβαιώσει αυτό που από το μεσημέρι της προηγούμενης φώναζαν όλοι. Οι καιρικές συνθήκες ήταν εξαιρετικά δύσκολες και η πτήση ιδιαίτερα επικίνδυνη. Στο ελικόπτερο επέβαιναν τρεις Έλληνες αξιωματικοί. Αποστολή τους: να διαπιστώσουν αν υπάρχουν Τούρκοι και πόσοι πάνω στη δυτική Ίμια Το ελικόπτερο έκανε δύο περάσματα πάνω από το νησί και κατά την επιστροφή του κατέπεσε στη θάλασσα, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους και οι τρεις επιβαίνοντες. Η ένταση έχει φτάσει στο αποκορύφωμά της. Είναι η στιγμή που έπρεπε να παρθούν μοιραίες αποφάσεις: χτυπάμε ή όχι; Την απόφαση αυτή φαίνεται να την πήραν οι ΗΠΑ, μετά από σχετικό τηλεφώνημα προς τις δύο πλευρές με την εντολή «να κάτσουν στ’ αυγά τους» κι έτσι η ένταση αποκλιμακώθηκε. Οι στρατιωτικές δυνάμεις απομακρύνθηκαν υπό την επίβλεψη του 6ου αμερικανικού στόλου, όλα τέθηκαν σε κατάσταση status quo ante, (στην προ της έντασης κατάσταση) και η Ελλάδα προσωρινά έστω, δεν έθεσαν θέμα επέκτασης των χωρικών της υδάτων. Ήταν άραγε κι αυτό μέρος της συμφωνίας Ελλήνων – Αμερικάνων; Ο στόχος τελικά εν μέρει επετεύχθη, τα πνεύματα ηρεμούν και οι εγγυητές πατούν πόδι στο Αιγαίο.

Τα συντρίμμια του ελικοπτέρου ανασύρθηκαν, αλλά δεν επετράπη ποτέ να φωτογραφηθούν, ούτε να παρουσιαστούν από τα ΜΜΕ. Εστάλησαν μόνο για εξέταση(;), ώστε να διαπιστωθεί ο λόγος πτώσης, ο οποίος τελικά αποδόθηκε επίσημα στην εύκολη λύση, αυτή του ανθρωπίνου λάθους, (vertigo). Στη συνείδηση όλων μας όμως πλανάται η πεποίθηση πως το ελικόπτερο κατερρίφθη από τουρκικά πυρά. Ίσως φαντάζει τρελό για να ‘ναι αληθινό, μα για σκεφτείτε, στο ένα νησί εμείς, στο άλλο οι Τούρκοι, σκοτώνονται οι τρεις δικοί μας στο ελικόπτερο, σώζονται, (προσωρινά όμως) οι Τούρκοι στο άλλο νησί, για να χάσουν τρεις απ’ αυτούς στη συνέχεια τη ζωή τους, ο πρώτος σε τροχαίο, ο δεύτερος από πυρά εξτρεμιστή στην πλατεία Ταξίμ της Κωνσταντινούπολης και ο τρίτος απλά αγνοείται, πολύ πιθανόν όμως να τον έχουν «πεθάνει» κι αυτόν! Για τους δύο πρώτους θυμάμαι πως έσπευσαν τα τουρκικά ΜΜΕ να παρουσιάσουν το γεγονός με κάθε λεπτομέρεια. Ήθελαν μήπως να μας δείξουν πως και η άλλη πλευρά πλήρωσε παρόμοιο τίμημα; Μην ξεχνάτε πως η απώλεια είναι η καλύτερη προειδοποίηση!

Δοκ-ΙΜΙΑ

Πολλά γράφτηκαν στις εφημερίδες, πολλές ώρες εκπομπών στις τηλεοράσεις, όλοι έσπευσαν να αναλύσουν το θέμα απ’ άκρη σ’ άκρη. Άπαντες οι μεγαλοδημοσιογράφοι αφιέρωναν ξανά και ξανά τηλεοπτικό χρόνο φιλοξενούντες κάθε ειδικό για να μας πουν τι; Απαντήσεις ουσίας όμως δεν πήραμε ποτέ. Μας μετέδωσαν την πεποίθηση πως επρόκειτο για μια ακόμη συνηθισμένη διεκδίκηση του κακού μας γείτονα, αυτή τη φορά όμως λίγο πιο έντονη. Τελικά το μόνο που καταφέραμε ως χώρα ήταν να φορτωθούμε με μια σειρά νέες διεκδικήσεις της γείτονος, υπό τον όρο αυτή τη φορά «γκρίζες ζώνες».

Αξίζει όμως να αναφερθούμε, σε μερικά συγγράμματα, με σειρά έκδοσης όπως αυτό του ναυάρχου Λυμπέρη, «Πορεία σε ταραγμένες θάλασσες», στο οποίο ο ίδιος υποστηρίζει την άποψη πως η πολιτική ηγεσία δεν τον άφησε εν τέλει να κάνει το καθήκον του, εννοώντας προφανώς τη σύγκρουση, αλλά αφήνει και αιχμές για το καθεστώς που επικρατεί στις σχέσεις ανάμεσα στα επιτελεία του στρατού. Ένα είδος ανταγωνισμού μεταξύ των αρχηγών των όπλων και μια θα έλεγα προσπάθεια υπονόμευσης του έργου του ενός από τον άλλον. Δείχνει πως ούτε και υπό την απειλή πολέμου δεν είναι δυνατόν να υπάρξει σύμπνοια. Ή μήπως γνώριζαν πως πόλεμος δεν επρόκειτο να γίνει; Αυτό άλλωστε μαρτυρεί και το γεγονός πως τα τουρκικά πολεμικά πλοία είχαν καλυμμένα τα οπλικά τους συστήματα. Όπως και να ‘χει όμως δεν καθίσταται άμοιρος ευθυνών, καθώς αποκλειστικά και μόνον δικό του έργο αποτελούσε η προάσπιση των από τη θάλασσα εθνικών μας συνόρων. Δεν θα επεκταθώ τώρα περισσότερο, μπορεί όμως να αφιερώσω και σ’ αυτόν μια ανάρτηση, καθώς το υλικό γύρω από τις ενέργειές του είναι αρκετά ενδιαφέρον, γιατί αν το κάνω στο τέλος αυτό που θα προκύψει δεν θα είναι θέμα ανάρτησης, αλλά βιβλίο ολόκληρο. Αν μπορούσα πάντως, θα έβαζα αυτόν μαζί με μερικούς ακόμη πολιτικούς στη μοιραία πτήση και όχι τους τρεις αθώους αξιωματικούς μας.

Ο πρώην Πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης, στο δικό του απολογητικό κατ’ εμέ βιβλίο, «Πολιτική για μια δημιουργική Ελλάδα, 1996-2004» αναφέρει σχετικά με την κρίση πως προσπάθησε να αποφύγει με κάθε τρόπο μια ενδεχόμενη πολεμική αναμέτρηση, καθώς απ’ αυτήν θα βγαίναμε χαμένοι, (και σωστά), επειδή πέραν των όποιων απωλειών, η οικονομία και γενικά η Ελλάδα θα γύριζε πολλά χρόνια πίσω. Δεν αναφέρει πουθενά όμως, αυτό που γνωρίζουμε όλοι, αν δηλαδή είχε ενημερωθεί για τα κοιτάσματα πετρελαίου στην ευρύτερη περιοχή, είτε αυτός είτε ο κύριος Παπανδρέου τον οποίο διαδέχθηκε. Αδυνατώ να πιστέψω πως δεν γνώριζε κάτι, γιατί πρώτον θεωρώ πως είναι πανέξυπνος και δεύτερον φημολογείται πως εκείνο τον καιρό αποτελούσε ενεργό μέλος της τριμερούς επιτροπής, η οποία ήταν σίγουρα ενήμερη. Άρα είτε γνώριζε και αναγκάστηκε με κάποια ανταλλάγματα να συμβιβαστεί, είτε δεν αποτελούσε προτεραιότητα γι’ αυτόν ο ορυκτός μας πλούτος. Το βιβλίο «ΙΜΙΑ» των Έλλις – Ιγνατίου αναφέρει πως «ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Γκλιν Ντέιβς χαρακτήρισε τον Έλληνα Πρωθυπουργό ως σοβαρό ηγέτη που κάνει αυτά που υπόσχεται σε αντίθεση με τον Ανδρέα Παπανδρέου»! τι υποσχέθηκες κύριε Σημίτη και τι υποσχέθηκε ο κύριος Παπανδρέου που προφανώς δεν τήρησε; Μήπως να παραχωρήσετε τα κοιτάσματα πετρελαίου; Ήταν σύμπτωση ότι όλα τα ΜΜΕ λίγο καιρό πριν στράφηκαν εναντίον του Ανδρέα Παπανδρέου, ή μήπως αντίποινα της απιστίας του; Και σεις κύριε Σημίτη τι ανταλλάγματα πήρατε για να τηρήσετε τις υποσχέσεις σας; Μήπως την αρχηγία του ΠΑΣΟΚ και την Πρωθυπουργία για δύο τετραετίες αντί για μία; Μήπως κάτι ανώτερο απ’ αυτά; Σε καμιά περίπτωση όμως δεν μπορεί να θεωρήσει κανείς πως υποσχεθήκατε να ευχαριστήσετε από το Βήμα της Βουλής τις ΗΠΑ –δήλωση υποταγής- η οποία άφησε «παγωτό» ακόμη και τους βουλευτές του ΠΑΣΟΚ και μας εξευτέλισε διεθνώς. Το μόνο θετικό που θυμάμαι να είδαμε εκείνη τη χρονιά από τις ΗΠΑ ήταν η στήριξή τους στη διεκδίκηση από την Αθήνα των Ολυμπιακών αγώνων του 2004. Ήταν κι αυτό μέρος κάποιας συμφωνίας, τι να πω!

Λίγους μήνες πριν, οι δημοσιογράφοι Έλλις και Ιγνατίου εκδίδουν το βιβλίο με τον τίτλο «ΙΜΙΑ», σε μια προσπάθεια να διαφωτίσουν τα γεγονότα μέσα από σειρά μαρτυριών, αλλά και απόρρητων τηλεγραφημάτων μεταξύ ΗΠΑ και της εδώ Πρεσβείας τους. Ομολογώ πως ξεκίνησα να το διαβάζω με ιδιαίτερη προσοχή, αλλά σύντομα μου δημιουργήθηκε η εντύπωση πως προσπαθούσε να μας μπλέξει περισσότερο και πως θα υπήρχαν κι εδώ αναπάντητα σημεία. Όταν ας πούμε στις πρώτες 25 – 30 σελίδες διάβασα τέσσερις φορές πως η κρίση δεν ήταν δημιούργημα των ΗΠΑ και πως αυτοί ήταν που ενδιαφέρθηκαν περισσότερο και απ’ τις δύο πλευρές να επιλύσουν τη διένεξη, επιβεβαιώθηκαν οι πληροφορίες μου για το αντίθετο και κατάλαβα πως δεν έχω να περιμένω κάτι καινούργιο πέραν ίσως από μια ακόμη προσπάθεια να εδραιωθεί στη συνείδησή μας η άποψη του ρόλου των ΗΠΑ ως εγγυήτριας δύναμης στο Αιγαίο. Ο κύριος Ιγνατίου βέβαια αποτελεί έμπιστο πρόσωπο του State Department, και των επιτελών του, καθώς παλαιότερα σ’ αυτόν εμπιστεύθηκε(;) ο Henry Kissinger προς δημοσίευσιν τα «μυστικά αρχεία» του. Αν λοιπόν και τα τωρινά αποτελούν παρόμοιας διαβάθμισης ντοκουμέντα, τότε καταλαβαίνετε την πραγματική τους αξία. Γιατί όμως επέλεξαν αυτήν την περίοδο για την έκδοση του βιβλίου τους; Και γιατί εφημερίδες όπως ο «Κόσμος του Επενδυτή» προσέφερε το Νοέμβριο dvd με δύο -πρόσφατες- εκπομπές του Κώστα Χαρδαβέλλα για το γεγονός; Μας προαναγγέλλουν κάτι ή απλά έτσι έτυχε;

Τσαλ-ΙΜΙΑ

Αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης την περίοδο της κρίσης ήταν ο Μιλτιάδης Έβερτ, ο οποίος με τη σειρά του περίμενε κάποια στιγμή να κυβερνήσει τον τόπο. Σύμφωνα με συζητήσεις σχετικές με έγγραφο, το οποίο φαίνεται πως διέρρευσε ή υπεκλάπη από τις Αμερικανικές υπηρεσίες, ο Κώστας Σημίτης θα κυβερνούσε μια μόνο τετραετία, δηλαδή ως το 2000. Η ύπαρξη λίστας Πρωθυπουργών μου επιβεβαιώθηκε από δύο διαφορετικές πηγές, ωστόσο απ’ ότι γνωρίζω ποτέ δεν βγήκε στην επιφάνεια. Στη συνέχεια θα τον διαδεχόταν ο Έβερτ για άλλη μία, μετά θα είχαμε για δύο τετραετίες το Γιώργο Παπανδρέου και στη συνέχεια άλλες δύο τον Κώστα Καραμανλή. Φαίνεται λοιπόν να υπήρχε από τότε πρόβλεψη κυβερνήσεων για την Ελλάδα μέχρι περίπου το έτος 2020!!! Προφανώς ο Έβερτ δεν το γνώριζε και θεωρούσε πως θα ήταν μετά τον Ανδρέα Παπανδρέου ο επόμενος Πρωθυπουργός της χώρας, ή τουλάχιστον έτσι του υποσχέθηκαν. Βλέποντας όμως πως οι ΗΠΑ, ακόμη και εν μέσω κρίσης στηρίζουν Σημίτη, έγινε μπαρούτι και εξαπέλυσε μύδρους από το Βήμα της Βουλής κατά των Αμερικανών, κατηγορώντας τους ευθέως πως αυτοί ήταν υπεύθυνοι για την κρίση. Ίσως είναι η μοναδική φορά στη σύγχρονη Ιστορία της χώρας μας, που Έλληνας πολιτικός, αρχηγός κόμματος εξουσίας, μίλησε με τόσο σκληρό τρόπο εναντίον των ΗΠΑ και γι’ αυτό και μόνο του αξίζουν συγχαρητήρια! Ύστερα απ’ αυτό βέβαια ούτε να τον δουν δεν ήθελαν οι Αμερικανοί, ωστόσο φημολογείται πως μέσω του πρεσβευτή τους στην Αθήνα, επεδίωξαν μια ακόμη προσέγγιση για να τον συνετίσουν, αυτή τη φορά μάλιστα στην κατοικία του. Δεν τα κατάφεραν όμως γι’ αυτό και αναγκάστηκαν να προχωρήσουν στο plan B, ενεργοποιώντας τον Κώστα Καραμανλή, ο οποίος ανέλαβε την αρχηγία της ΝΔ το 1997 και έδωσαν δεύτερη τετραετία εξουσίας στο Σημίτη. Επειδή λοιπόν το ΠΑΣΟΚ μέχρι το 2004 θα είχε τρεις συνεχείς διακυβερνήσεις, θα έπρεπε να αναλάβει την εξουσία η ΝΔ. Ο Σημίτης φαίνεται να γνώριζε ότι θα χάσει το 2004, γι’ αυτό πιστεύεται πως παρέδωσε την εξουσία στον Γιώργο Παπανδρέου, λίγο πριν τις εκλογές του ιδίου έτους. Έτσι, αν και αρχικά ο κος Καραμανλής επροορίζετο να κυβερνήσει κάπου το 2012, σύμφωνα πάντα με τη λίστα, ανέλαβε όπως είδαμε καθήκοντα το 2004, «τρώγοντας» ουσιαστικά τον Γιώργο Παπανδρέου. Ως αντάλλαγμα του «παρέδωσε» την εξουσία λιγάκι νωρίτερα και μάλιστα με ιδιαίτερη ικανοποίηση. Για να κυβερνήσεις αυτό τον τόπο Μιλτιάδη μου, πρέπει να είσαι βασιλικότερος του βασιλέως, (ποιο Αμερικανός από τους Αμερικανούς), αν καταλαβαίνεις τι εννοώ.

Συμπεράσματα

Ιστορικά, όποτε στην Τουρκία κυριαρχούσαν οι σοσιαλδημοκράτες, πάντοτε στο Αιγαίο δημιουργούνταν μια «νησιωτική κρίση». Στα Ίμια για παράδειγμα, στην κυβέρνηση συνεργασίας υπό την Τσιλέρ, υπουργός Εξωτερικών ήταν ο Ντενίζ Μπαϊκάλ, ο Υπουργός Ενέργειας της κυβέρνησης Ετζεβίτ, όταν ξεκίνησε η στρατιωτική επέμβαση της Τουρκίας στην Κύπρο το 1974. Σας λέει κάτι αυτό;

Οι Αμερικανοί προτίμησαν να εμπλέξουν και τους δυο μας στην κρίση, γιατί φαίνεται πως τα κοιτάσματα πετρελαίου που τους ενδιαφέρουν επεκτείνονται και σε τουρκικό έδαφος. Από την άλλη, μ’ εμάς μπορούσαν να συνεννοηθούν καλύτερα, ενώ οι Τούρκοι θα αποτελούσαν γι’ αυτούς τον ιδανικότερο μοχλό πίεσης. Δυστυχώς γι’ αυτούς όμως δεν «τους έκατσε», τουλάχιστον τότε, οπότε αναμένουμε να δούμε πώς θα το δρομολογήσουν μελλοντικά.

Ελλάδα και Τουρκία δεν κάθισαν ποτέ να συζητήσουν μόνοι οι δυο τους για διμερή θέματα. Πάντα στο τραπέζι βρισκόντουσαν μεσολαβητές, οι οποίοι κατεύθυναν τη συζήτηση. Κι αυτό γιατί απλούστατα ο ένας γνωρίζει πολύ καλά τον άλλον, άρα δεν μπορεί να πει ψέματα, οπότε υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να καταλήξουν σε λύσεις, κάτι που προφανώς δεν συμφέρει τους μεγάλους. Οι μοναδικές φορές ίσως είναι η πρόσφατη συνάντηση Παπούλια – Ερτογάν στο Ντουμπάι και η «μυστική» μεταξύ Μητσοτάκη – Οζάλ στη Βιέννη πριν χρόνια, η οποία και οδήγησε σε ναυάγιο. Θα μου πείτε πως με το Μητσοτάκη συνομιλητή δεν χρειάζονται διαμεσολαβητές, αυτός είναι «βασιλικότερος του βασιλέως».

Επίλογος

Όσο και να προσπάθησα, δεν κατάφερα να συμμαζέψω περισσότερο το κείμενο κι έτσι βγήκε αρκετά μεγάλο. Ελπίζω να αντέξατε να το διαβάσετε και να το απολαύσετε μέχρι τέλους. Θα μπορούσα να γράψω πολύ περισσότερα, αλλά το θέμα έχει καλυφθεί με κάθε λεπτομέρεια από όλους όσους ασχολήθηκαν μαζί του, οπότε αν κάποιος θελήσει περεταίρω πληροφορίες μπορεί εύκολα να τις βρει. Έδωσα ιδιαίτερη σημασία στα παρασκήνια, τα οποία πάντοτε μας δίνουν περισσότερα στοιχεία για τους πραγματικούς στόχους αυτών των γεγονότων, τα παρουσίασα και ο καθένας ας βγάλει τα συμπεράσματά του.